@[{ο σερβιτόρος}]@

Μεταφερόμαστε

2010-11-21T01:18:00.000-08:00

"Δεσποινίς Μαργαρίτα"

Εκλογές

2010-11-12T01:51:00.000-08:00

Παλιά οι Κυριακές των εκλογών ήταν εκείνες οι Κυριακές που δεν υπήρχε λόγος να ξυπνήσεις νωρίς για να δεις παιδικά, γιατί η τηλεόραση έπαιζε όλη μέρα κάτι εκπομπές για μεγάλους. Άμα ήθελες μπορούσες να τις δεις, δεν ήταν ακατάλληλες, αλλά δεν ήθελες, βαριόσουν γιατί λέγανε για κόμματα και τέτοια.

Μέχρι το απόγευμα μιλάγανε και δείχνανε κάτι ανθρώπους που πηγαίνανε και ψηφίζανε και μερικοί ήταν κάτι φάτσες από τις ειδήσεις. Αυτοί μένανε και λίγο ακίνητοι με το φάκελο στο χέρι πριν τον ρίξουν και είχε λίγη πλάκα γιατί έμοιαζε με ένα δύο τρία στοπ και άρεσε σε πολύ κόσμο γιατί τους βγάζανε φωτογραφίες. Καμιά φορά αυτοί είχαν μαζί τους και τα παιδιά τους και σκεφτόσουν ότι κι αυτά βαριόντουσαν που εκείνη τη μέρα δεν είχε παιδικά.

Ήταν και κάτι άνθρωποι που τους έλεγαν μπράβο μπράβο θα νικήσουμε κι αυτοί τους πίστευαν και ήταν χαρούμενοι και δίνανε τα χέρια. Ύστερα λογικά θα πηγαίνανε λίγο σπίτι τους. Μπορεί να είχανε κι εκεί κοτόπουλο στο φούρνο με πατάτες όπως στο δικό σου σπίτι και στο τραπέζι μάλλον οι μεγάλοι θα λέγανε ποιος λες να βγει. Και σίγουρα είχαν ακόμα περισσότερη αγωνία από τους δικούς σου γιατί προφανώς τους αφορούσε κάπως πιο προσωπικά.

Όταν τελείωναν το φαγητό τους, μάλλον πολύ βιαστικά, φόραγαν πιο επίσημα ρούχα και τρέχανε στην τηλεόραση αλλά εκεί δεν έπαιρναν μαζί τους και τα παιδιά τους. Ίσως επειδή δεν είχαν τελειώσει τα μαθήματά τους ή για να μην τα τραβολογάνε όλο το βράδυ από κανάλι σε κανάλι και νυστάζουν και γκρινιάζουν τα καημένα.

Το απόγευμα δεν είχε Ρούλα Κορομηλά, αφού ήταν Κυριακή των εκλογών και είχε μόνο αυτούς από τις ειδήσεις. Έπαιζε και το Μαυρογιαλούρο βέβαια λίγο το μεσημέρι και γέλαγες γιατί όλο μούντζωνε μαζί με τους άλλους και στην πραγματικότητα μούντζωνε τον εαυτό του αλλά οι άλλοι δεν το ξέρανε.

Μετά είχε αυτό που το λέγανε αποτελέσματα και στην αρχή περίμεναν λέει να κλείσουν οι κάλπες και συζητούσανε πολύ γενικά πράματα γιατί μπορεί κάποιος να πήγαινε να ψηφίσει τελευταία στιγμή και να τον επηρεάζανε κι αυτό απαγορεύεται. Πάντως τις άλλες μέρες δεν απαγορεύεται. Μόνο τότε.

Μέχρι να κοιμηθείς είχε αποτελέσματα και σε αφήνανε να πας για ύπνο πιο αργά από τις άλλες Κυριακές γιατί δεν είχες σχολείο την επόμενη μέρα αφού και στο σχολείο σου είχε εκλογές και θα το ‘χαν κάνει άνω κάτω.

Ψήφος

2010-11-05T01:37:00.000-07:00

Κάθε μέρα έχει τα κλισέ της. Και η Κυριακή τα περισσότερα. Άμα είναι μια συνηθισμένη Κυριακή λες έχω μελαγχολία. Άμα είναι Κυριακή των εκλογών λες πάω να ψηφίσω. Τον τελευταίο καιρό μπορεί να λες και σιγά μην πάω να ψηφίσω. Δημοκρατία έχουμε άλλωστε, ακόμα και στα κλισέ έχεις μια γκάμα επιλογής.

Την ψήφο σου είτε τη θεωρείς ουσιαστικό πράμα είτε όχι, οφείλεις πάντως να τη θεωρείς θηλυκό. Άμα την πεις ο ψήφος θα σε διορθώσουν και θα σε χλευάσουν. Ακόμα κι αν είσαι παίκτης ριάλιτι. Λες και οι ελλιπείς σου γνώσεις πάνω στα δευτερόκλιτα είναι πιο γελοίο από το ότι είσαι παίκτης ριάλιτι.

Όταν λοιπόν δεν ψηφίζεις στην τηλεόραση ή από το κινητό σου, ψηφίζεις σε παραβάν. Αυτά που μοιάζουν με δοκιμαστήρια, μόνο που δεν έχουν καθρέφτες. Ή μάλλον έχουν τον καθρέφτη σου, που τον κλείνεις γρήγορα στο φάκελο και τον πετάς σ’ ένα κουτί που το λένε κάλπη. Γιατί ήρθε η περιβόητη η ώρα της κάλπης που είναι πολλές ώρες, μέχρι τη δύση του ηλίου. Και σε αυτή την περίσταση λένε πάντα δύση του ηλίου, όχι ηλιοβασίλεμα γιατί τότε δε θα είχαμε εκλογές αλλά ρομαντζάδα.

Για να ψηφίσεις πας στο χωριό σου. Άμα δεν έχεις χωριό έχεις παιδικά τραύματα: εκείνο το σκέφτομαι και γράφω με θέμα το χωριό μου που όλα τα παιδάκια γράφανε για κάτι ανάμεσα σε παράδεισο και ζωολογικό κήπο κι εσύ έλεγες δεν έχω χωριό τι να γράψω. Και σου ‘λεγε ο δάσκαλος καλά εσύ γράψε για το σπίτι σου.

Η ψήφος είναι μυστική, δεν τη λες σε κανέναν. Εκτός αν θες να την πεις, δεν απαγορεύεται. Και να τη φωνάξεις μπορείς, επίσης υπάρχουν και σημαίες, πλαστικές και σαφέστατες. Όταν όμως ρωτάς τον άλλον άνθρωπο τι θα ψηφίσει ή αγένεια είναι ή γκάλοπ.

Πριν τις εκλογές βγαίνουν πολλά γκάλοπ που τα παραγγέλνουν διάφοροι. Και είναι κάπως παράξενο να παραγγέλνεις κάτι που δεν ξέρεις τι θα είναι. Πεταμένα λεφτά. Άντε να γίνεται καμιά φορά έτσι με τον Αϊ-Βασίλη, που άλλωστε εκεί μιλάμε για δώρα, κι όμως άμα σου φέρει κάτι που δε σ’ αρέσει και πολύ, το δίνεις στους γονείς σου να πάνε να τ’ αλλάξουν.

Πάντως το αποτέλεσμα κρίνεται τελικά από την ψήφο των αναποφάσιστων κι είναι πολύ άδικο αυτό. Γιατί χτυπάς τον άλλον στην αδυναμία του. Και πώς να πάρει μια απόφαση ψύχραιμη ο δόλιος ο αναποφάσιστος όταν φορτώνεις την απόφασή του με αποφασιστική σημασία;

Υποσχέσεις

2010-10-29T00:52:00.000-07:00

Οι υποσχέσεις είναι πάντα της μόδας αλλά βγαίνουν σε περισσότερα χρώματα κάθε φορά που πλησιάζουν εκλογές. Αυτές οι προεκλογικές είναι δημόσιες υποσχέσεις. Δεσμεύεσαι δηλαδή μπροστά σε πολύ κόσμο, όχι αστεία.

Τις προεκλογικές υποσχέσεις δεν τις πιστεύει κανείς. Είναι όμως πάντα χρήσιμες για να κατηγορείς μετά αυτό που βγήκε και να λες όλοι ίδιοι είναι. Κι άμα αυτό που βγήκε δεν το ψήφισες έχεις το πλεονέκτημα του εγώ-σας-τα-λεγα. Άμα το ψήφισες έχεις το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του μας-εξαπάτησαν.

Και λες έτσι είναι οι πολιτικοί, όλο θα και υποσχέσεις. Κι ανοίγεις την τηλεόραση και παίζει πάλι το Μαυρογιαλούρο. Που επιβάλλεται σε αυτή την περίσταση όπως ο Ντίκενς τα Χριστούγεννα και ο Βαραββάς τη Μεγαλοβδομάδα. Που απορώ πώς δε βαρέθηκες πια τόσο ασπρόμαυρο Κωνσταντάρα, μα θα μου πεις όταν τον χρωμάτισαν όλο τον τρελοπενηντάρη έκανε. Και άλλωστε ο Μαυρογιαλούρος είναι πάντα επίκαιρος. Μα δεν υπάρχει και τίποτα που δεν το θεωρείς επίκαιρο. Και τις βάτες ακόμα που τις είχες για ξεπερασμένες πήγες και τις ξανάφερες στη μόδα, επίκαιρες τις έκανες κι αυτές.

Αλλά να πάμε λίγο και στις υποσχέσεις τις απολιτίκ, που εκεί ποντάρεις λίγο περισσότερο γιατί τον έχεις απέναντι τον άλλον άνθρωπο και σε κοιτάει. Μόνο που η τήρηση της υπόσχεσης ούτε εδώ είναι πολύ πιθανή. Γιατί αφού χρειάζεσαι να λάβεις υπόσχεση σημαίνει πως δεν έχεις και πολλή εμπιστοσύνη. Και με πιάνει μια προθυμία να σε δικαιώσω αφού δε μ’ εμπιστεύεσαι.

Οι υποσχέσεις κυκλοφορούν και σε μορφή όρκου. Εκεί ανακατεύεις και τα όσια και τα ιερά του καθενός, που έχουν μεγάλη γκάμα. Ό,τι αγαπάει τέλος πάντων τον βάζεις να επικαλεστεί, μπας και τον δέσεις έτσι με ντροπή ή τρόμο. Γιατί είναι τα καλύτερα όπλα αυτά, σαν ομηρία ένα πράμα.

Την υπόσχεση τη λένε και τάξιμο, και κάτι θρησκευτικό μού κάνει αυτό. Μπορεί και να με επηρεάζει που για την περίσταση φοράνε στους λαγούς τα πετραχήλια. Υπάρχει και μια συμβουλή βέβαια, να μην τάζεις κεριά και κουλούρια σε αγίους και παιδιά αντιστοίχως. Που αν κατάλαβα καλά, εννοεί ότι μετά θα σε ζαλίσουν να τους κάνεις το χατίρι. Και για τα παιδιά να το καταλάβω, αλλά εκεί με τους αγίους το χάνω λίγο, γιατί μάλλον κάποια μεταφυσική εμπειρία εννοεί κι εμένα κάτι τέτοια με μπερδεύουν.

Αντίθετα

2010-10-22T00:35:00.000-07:00

Όταν μιλάμε για αντίθετα πράματα εννοούμε πως ό,τι δεν είναι το ένα είναι τ’ άλλο. Το καμία σχέση δηλαδή. Κι εκεί που έχεις ένα θέμα ξεκάθαρο, αδιαπραγμάτευτο τέλος πάντων, έρχονται και σου λένε όχι, θα τα συμβιβάσουμε τ’ αντίθετα, θες δε θες.

Η επιχείρηση συμβιβασμού των αντιθέτων ξεκινάει με αναφορές σε νόμους της φυσικής, που δεν την κατέχεις. Να σε πιάσει αδιάβαστο να μην μπορείς να διασταυρώσεις άμα σου λένε ανακρίβειες. Τα αντίθετα έλκονται, να το δεχτώ, μη σε κακοκαρδίσω, αλλά αποφάσισε επιτέλους άμα θες να μιλήσουμε για μαθήματα ή για ανθρώπους. Κι άμα θες να τα παραλληλίσουμε εξήγησέ μου πρώτα σε τι βάση με ταυτίζεις με μπαταρία.

Αυτά με τις φυσικές έλξεις των αντιθέτων μπορείς να τα βρεις σε κάτι στήλες περιοδικών που λέγονται σχέσεις. Που ειλικρινά με απασχολεί αν είναι ακόμα πιο αδιάφορες κι από το αφιέρωμα-αυτοκίνητο ή τα διακόσμηση, ντεκορασιόν και λοιπά στολίσματα. Αυτές οι εμβριθείς αναλύσεις λοιπόν τους αταίριαστους ανθρώπους θέλουνε σώνει και καλά να τους κάνουν να έλκονται, να παντρέψουν τις αντιθέσεις που λέμε. Και τι τους νοιάζει, άλλωστε δε θα πληρώνουν αυτοί τους δικηγόρους για τα διαζύγια. Ανακατεύουν και λίγη χημεία κάπου εκεί, υπάρχει χημεία στα αντίθετα, κι άλλη πρώτη δέσμη δηλαδή, να σε θολώσουν τελείως.

Και βέβαια σε τούτη τη σπουδαία αποστολή συμβιβασμού των αντιθέτων, σιγά μη δεν ανακατεύονταν τα κινέζικα που όλο κάτι σοφίες πάνε και σου αραδιάζουν και τις λένε παροιμίες. Σα να πήρε ο Κινέζος σοφός τα στιχάκια από το ημερολόγιο και τους χάλασε την ομοιοκαταληξία. Εδώ λοιπόν με τ’ αντίθετα είναι πιο πονηρή η μέθοδος. Αφήνει τις χημείες και τις φυσικές και πιάνει τη φιλοσοφία, που ήταν κι επιλεγόμενο μάθημα αλλά εσύ είχες πάρει ψυχολογία που είχε λιγότερο διάβασμα, άσε που πέρναγες τότε και το ψυχοψάξιμο του εφήβου. Και σου ανακατεύει κάτι ορολογίες μονοσύλλαβες που είναι ύπουλα τα μονοσύλλαβα, σε αιφνιδιάζουν. Λες κι είχα και στο χωριό μου γιν και γιανγκ, εδώ με δυσκολία έμαθα να λέω το φενγκ σούι, ίσα για να το πετάμε κάπου άσχετα, να λέμε καμιά εξυπνάδα. Αλλά εκεί με τα αντίθετα ο Κινέζος ο σοφός κάνει ένα κόλπο φτηνό, γιατί βρίσκει και πατάει στην αδυναμία σου. Ισορροπία σου πουλάει κι άντε μετά να του πεις φύγετε κύριε δε θέλουμε πλασιέ.

Μόνο που τα δικά σου αντίθετα, όσο και να σε κουράζουν και να σε ταλαιπωρούν αντίθετα τα θέλεις πάντα. Το πολύ-πολύ να τα συνηθίσεις κάπως, ίσα για να μη σου χαλάνε το φενγκ σούι.

Φήμες

2010-10-15T00:54:00.000-07:00

Ερπετό λένε οι άνθρωποι ό,τι σέρνεται. Πρόκειται πάντα για κάτι σπονδυλωτό, και μια τέτοια περίπτωση είναι άλλωστε οι φήμες.

Κάθε είδηση που ισχύει στα σίγουρα λέγεται πληροφορία. Μετά που αποδεικνύεται ότι δεν ίσχυε στα πολύ σίγουρα της αλλάζεις όνομα και λες ότι ήταν μόνο φήμη. Υπάρχει βέβαια και η διάκριση των πληροφοριών σε εξακριβωμένες και ανεξακρίβωτες αλλά αυτό δεν το καταλαβαίνω πολύ καλά γιατί άμα δεν έχει εξακριβωθεί από πουθενά η πληροφορία σου τι την κάνει πληροφορία; Κουτσομπολιό να την πεις να συνεννοούμαστε. Άμα πάλι τη χαρακτηρίσεις ανεπιβεβαίωτη πάει μακριά, και δε μετράει για πληροφορία αλλά για προσδοκία.

Η φήμη διαδίδεται σαν τη θερμότητα κι έννοια σου, υπάρχουν πολλοί καλοί αγωγοί της φήμης. Από στόμα σε στόμα και γίνεται αυτό το παιχνίδι που το λένε χαλασμένο τηλέφωνο και δεν έχει καμία βάση. Γιατί στα χαλασμένα τα τηλέφωνα λες δεν έχω σήμα ξαναπάρε, δεν κάθεσαι ν’ ακούσεις σκόρπιους φθόγγους για να σκαρώσεις λέξεις. Ούτως ή άλλως στο παιχνίδι αυτό το τηλέφωνο δεν είναι καθόλου χαλασμένο, μια χαρά ακούς τη λέξη, την αλλάζεις όμως λίγο για να έχει πλάκα. Αν και δε νομίζω ότι είναι ξεκαρδιστική υπόθεση να πεις μπαλόνι αντί για παντελόνι. Ωστόσο αυτό ακριβώς συμβαίνει με τις φήμες. Και ούτε εδώ έχει πλάκα.

Η φήμη μπορεί και να είναι διαφήμιση. Ή δυσφήμιση. Και στις δύο περιπτώσεις κοστίζει. Για την πρώτη πληρώνεις διαφημιστές, για τη δεύτερη δικηγόρους. Γιατί τη φήμη σου την έχεις για πολύ σημαντικό πράμα. Τη λες και υπόληψη και μόνη της η λέξη έχει ένα βάρος και μια διάθεση παρεξηγιάρικη, μη σου πω κι εξώδικη.

Από τις φλύαρες τις φήμες λοιπόν που κυκλοφορούν και διαδίδονται φυτρώνει η φήμη του καθενός, καλή, κακή, και τέτοιες βολικές αντιθέσεις. Καμιά φορά διίστανται οι απόψεις και τότε χαίρεσαι λίγο από μέσα σου γιατί είναι και πιασάρικη αυτή η εκδοχή. Και αν μη τι άλλο έχεις φήμη, που πάει να πει ανθρώπους που σε συζητάνε, αμφιλεγόμενη διασημότητα στο μικρόκοσμό σου.

Η απόλυτη όμως καταξίωση της φήμης είναι το περίφημο. Και δε νομίζω πως υπάρχει πιο πονηρή λέξη απ’ αυτόν το φαινομενικά αθώο χαρακτηρισμό. Λέξη-παγίδα. Σα να ‘ναι αυτονόητο πως το γνωρίζεις το περίφημο και το θαυμάζεις κιόλας. Κι άμα δεν το ‘χεις ξανακούσει ποτέ και απλώς κουνάς το κεφάλι σου σα να ξέρεις, είναι για να μη ρισκάρεις την καλή σου φήμη.

Παραδείγματα

2010-10-08T01:09:00.000-07:00

Μερικές φορές όταν λες κάτι που σκέφτεσαι ο άλλος άνθρωπος σου λέει δώσε ένα παράδειγμα για να το καταλάβω. Το παράδειγμα είναι το συμπλήρωμα της θεωρίας. Μα θα μου πεις η πράξη είναι το συμπλήρωμα της θεωρίας αλλά την πράξη τη λένε συχνά για αντίθετο της θεωρίας και γι’ αυτό υπάρχουν μπόλικα παραδείγματα.

Το παράδειγμά σου πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο γενικό. Μη σε πειράζει που τότε θα μοιάζει με θεωρία. Θα είναι ό,τι το ονόμασες και αφού ως παράδειγμα είπες ότι το έφερες έτσι οφείλουν να το υποδεχτούνε.

Άμα έχεις αρκετή τύχη μπορεί να βρεις ένα τυπικό παράδειγμα για να κουβαλήσεις. Αυτό το σέβονται όλοι. Για τους τύπους. Το λένε και χαρακτηριστικό. Κι άμα δεν το λένε, το λες εσύ κι έτσι χαρακτηρίζεις όποιον θες. Και δεν ανησυχείς μήπως πει κανείς να μη βάζουμε ταμπέλες. Που σε κανέναν δεν αρέσουν οι ταμπέλες, μόνο όταν έχουν ορθογραφικά λάθη και γελάει ο κόσμος.

Γιατί εκεί που μιλάς για αφηρημένα πράματα και τα νοήματα είναι κάπως σκοτεινά (το ‘χουν αυτό τα νοήματα, σκιάζουν λίγο) πετάς ένα παράδειγμα κι είδες πώς έδειξε, φώτισε. Αν όμως δεν το πετύχεις διαφωτιστικό, μπορεί να σου το κατηγορήσουνε για ατυχές το παράδειγμά σου. Άσε που μπορεί και να φανεί ότι η συγκεκριμένη αυτή περίπτωση δε σου ήρθε έτσι για να στηρίξεις πρόχειρα ένα συλλογισμό, μια άποψη, μιαν ιδέα. Εκεί πάλευες να το φέρεις τόσην ώρα το θέμα σου, και σου κάνουν χάρη που το λένε ατυχές το μη παράδειγμα γιατί δεν ήταν καθόλου τυχαίο.

Μερικά παραδείγματα καταξιώνονται τόσο πολύ που γίνονται υποδείγματα. Μη σε μπερδεύει η πρόθεση η υποτελής. Προς μίμηση είναι αυτά, αφού μπορείς να τα λες και πρότυπα. Είναι για να τ’ ακολουθείς, δίνουν το καλό παράδειγμα, που εσύ κάθεσαι και το ψάχνεις αλλά ορίστε, το έχεις έτοιμο και πείθει άμα τη εμφανίσει.

Από την άλλη ό,τι δε σου αρέσει μπορεί να μην αρέσει και σε κάποιους άλλους ανθρώπους κι άμα συναπαντηθείτε και τα συμφωνήσετε μπορείτε να λέτε ότι δίνει το κακό παράδειγμα. Και ίσως να βολεύει λίγο που ονόμασες με παραδείγματα την αρετή και την κακία.

Μπορείς να υποστηρίξεις ό,τι θες. Άμα έχεις παράδειγμα θα πιαστεί για σωστό κι όλο και κάποιος θα βρεθεί να συμφωνήσει. Θα υποκύψει στη χάρη του παραδείγματος που έχει ένα αξιόπιστο προφίλ. Τη δύναμη του συγκεκριμένου, του χειροπιαστού. Καθώς τ’ άπιαστα θα παραμένουν οι αδυναμίες σου.

Αντιγραφή

2010-10-01T01:15:00.000-07:00

Η αντιγραφή είναι από κείνες τις λέξεις που η ερμηνεία τους αλλάζει με τα χρόνια. Και μιλώ για τα δικά σου προσωπικά χρόνια κι όχι το πέρασμα του χρόνου που το λένε άλλοι-καιροί και κάτι εξίσου αόριστο για τα ήθη.

Τα παλιά σου τα χρόνια λοιπόν τη βαριόσουν την αντιγραφή. Όχι ότι έβρισκες συναρπαστική την ορθογραφία δηλαδή αλλά τουλάχιστον εκεί τα λάθη είχαν προσωπικότητα. Στην αντιγραφή ακόμα και τα λάθη από πλήξη γίνονταν. Και μάλιστα με τα καλά σου γράμματα.

Πρόκειται για τις εποχές που η αντιγραφή μπορούσε μερικές φορές να είναι και τιμωρία. Ορθογραφημένες διορθώσεις για γνώση και κανόνες συμπεριφοράς για συμμόρφωση. Άλλωστε ακόμα ό,τι επαναλαμβάνεις, κάτι σε τιμωρία σού βγαίνει τελικά, κι ας μη μετράς σε γραμμές τετραδίου πια τις επαναλήψεις.

Έπειτα πέρασες από ένα στάδιο όπου η αντιγραφή είχε μια κάποια περιπέτεια. Μέχρι και θεόρατες σχολικές τσάντες στήνονταν μεταξύ δυτικού και ανατολικού θρανίου προς αποφυγήν της. Σε μεγαλύτερες τάξεις μάλλον κρίθηκε ότι το εν λόγω τείχος ήταν περισσότερο αστείο και λιγότερο πρακτικό οπότε τα προληπτικά μέτρα περιορίστηκαν σε θέματα άλφα και θέματα βήτα, με τα πιο εύκολα να είναι πάντα στην άλλη ομάδα.

Υπήρχε όμως και η θεμιτή αντιγραφή, και μάλιστα σου τη συνέστηναν σε όλα τα διαγωνίσματα, μαζί με τις πορτοκαλάδες. Περίφημη η αντιγραφή από το πρόχειρο στο καθαρό και κράτα για πρόχειρο την τελευταία σελίδα, εκεί να κάνεις όλες τις μουντζούρες, και μη γελιόμαστε, ακόμα την τελευταία σελίδα μουντζουρώνεις κι όλες οι προηγούμενες καθαρογραμμένες να κρύβει η καλή εντύπωση τα λάθη.

Στην ίδια ηλικία πάνω κάτω η αντιγραφή απέκτησε και μια παράλληλη σημασία, άλλο πράμα εντελώς και άμα σου άρεσε κάποιος ή άμα τον έλεγες ο κολλητός μου και είχε μια κασέτα ρώταγες θα μου την αντιγράψεις. Έτσι τώρα καμιά φορά σκέφτεσαι άντε να πετάξω όλη αυτή τη σαβούρα από το συρτάρι και πέφτεις πάνω σε κάτι άσχημα τραγούδια που έχουν έναν τρομακτικό ήχο κουμπιού στην αρχή και στο τέλος τους, ίσως και αφιερώσεις ανάμεσα γιατί πάντα υπήρχαν εκείνοι οι άνθρωποι του ραδιοφώνου που σου χάλαγαν τις κασέτες.

Μαζί με αυτό το υλικό, σε κείνη τη φάση από τους κολλητούς αντέγραφες και συμπεριφορές. Όχι ότι το ήξερες βέβαια, άκουγες όμως καμιά φορά να το λένε οι μεγάλοι μεταξύ τους και μετά σου κάνανε κάτι κουβέντες να προσέχεις τις παρέες σου. Που τελικά πιο πολύ αντέγραφες τις δικές τους συμπεριφορές και ακόμα το κάνεις αλλά ούτε αυτό το καταλαβαίνεις μέχρι να σου το πει κάποιος άλλος χρεώνοντάς σου ένα χωρισμό ή μία συνεδρία.

Κανόνες

2010-09-24T00:25:00.000-07:00

Ο κανόνας είναι από κείνες τις λέξεις που όταν τις ακούν οι άνθρωποι εκνευρίζονται κάπως. Κι αυτό συμβαίνει γιατί κάθε φορά που σου λένε ότι πρέπει κάτι να τηρήσεις σε πιάνει ένα πράμα σαν πονόδοντος. Και βέβαια ισχύει και για τις υποσχέσεις, αλλά δεν είναι της ώρας. Γιατί οι υποσχέσεις ανήκουν σε άλλη κατηγορία, ή μάλλον σε δύο κατηγορίες –ή στα πολύ δημόσια ή στα πολύ ιδιωτικά.

Οι κανόνες θέλουν τις γραμμές ευθείες, καθόλου να μην ξεφεύγουν, και τούτη την απαίτηση δεν την έχουν μόνο όταν τους λέμε και χάρακες. Απαιτούν συμμόρφωση και μην γκρινιάζεις άμα είχες την επιλογή να μην μπεις στα χωράφια τους. Ακόμα κι αν δεν είπες ποτέ παίζω κι εγώ, πήγες και μπήκες τελικά στην ομάδα. Αλλιώς δε θα καθόσουν τώρα κάθε φορά που χάνεις να διαμαρτύρεσαι πως είναι άδικοι οι κανόνες. Κι είναι στ’ αλήθεια άδικοι μερικές φορές έχεις τα δίκια σου, μόνο που θα σε παίρνανε περισσότερο στα σοβαρά άμα έκανες από την αρχή την καταγγελτική σου την τοποθέτηση, πριν κριθεί το αποτέλεσμα. Τότε θα ήταν αλλιώς. Με τους ίδιους κανόνες θα έπαιζες εντέλει αλλά δε θα ΄χες να αντιμετωπίσεις το βλέμμα μιλάς-γιατί-έχασες, που όπως και να το κάνουμε είναι πιο προσβλητικό από το μιλάς-γιατί-θα-χάσεις.

Υπάρχουν κανόνες που μοιάζουν να μη χωράνε αμφισβήτηση όπως της γραμματικής λόγου χάρη. Κι όμως όλο σκοντάφτεις πάνω σε κάτι διλήμματα ορθογραφικά, που έχεις να διαλέξεις το πιο σωστό και αυτό σημαίνει πως ό,τι και να διαλέξεις θα είναι σωστό, ίσως λιγότερο σωστό αλλά σωστό. Ωστόσο εκείνοι που θέλουν το ένα σωστό θεωρούν το άλλο τελείως λάθος και ό,τι και να προτιμήσεις δεν έχεις γλυτωμό, μιας και ο ίδιος ο γλυτωμός είναι από αυτές τις λέξεις τις διαφιλονικούμενες.

Οι κανόνες συμπεριφοράς είναι ακόμα πιο μυστήριοι κι ας φαίνονται απλοί στην αρχή. Ένα ευχαριστώ, ένα παρακαλώ σου μαθαίνουν, αλλά μετά μεγαλώνεις και βγαίνουν άλλα, και για να πουν ότι έχεις τρόπους δεν αρκεί να μη διακόπτεις το συνομιλητή σου και να λες χαιρετίσματα.

Οι κανόνες έχουν και τις εξαιρέσεις τους που λένε πως τους επιβεβαιώνουν και αυτό είναι αρκετά παράξενο γιατί κανείς δεν επιβεβαιώνεται από κάποιον που διαφωνεί μαζί του. Τέλος πάντων, προφανώς πρόκειται για μια εξαίρεση και όλοι αγαπούν τις εξαιρέσεις όταν δεν τους ενοχλούν και όταν τους βοηθούν να διατυπώνουν κανόνες.

Λογική

2010-09-17T03:04:00.000-07:00

Υπάρχουν πολλοί δρόμοι για ν’ ακολουθήσει κανείς όταν θέλει να φτάσει σε μια απόφαση, κι ένας απ’ αυτούς είναι ο δρόμος της λογικής. Που δεν είναι πάντα ο πιο σύντομος, γιατί τότε δε θα υπήρχαν μέρη που τα λες πέρα από κάθε λογική.

Ο κάθε άνθρωπος έχει έναν τρόπο να σκέφτεται. Ή μάλλον έχει κι έναν δεύτερο, δηλαδή έχει δυο τρόπους να σκέφτεται, ανάλογα με την περίσταση. Μπορείς λοιπόν να φοράς έναν κάπως πρόχειρο συλλογισμό όταν σκέφτεσαι από μέσα σου, και κάτι πιο επίσημο άμα σκέφτεσαι μπροστά σε κόσμο. Κι ενώ πρόκειται για μια πολύ θεμιτή διάκριση και όλοι το ξέρουν πως έχεις αφήσει και πρώτη σκέψη στο σπίτι, καμώνονται πως αγνοούν αυτό το πρώτο σου σκεπτικό το πρόχειρο και λένε μόνο προσπαθώ να καταλάβω τη λογική σου. Κι εννοούν βέβαια τη δεύτερη τη σκέψη σου, την πιο κοινωνική, και απορείς που τη λένε λογική αφού χρειάζεται προσπάθεια για να την καταλάβουν.

Υπάρχουν κάμποσα είδη λογικής, η ψυχρή, η τυπική, η τετράγωνη, αλλά η δημοφιλέστερη είναι η κοινή λογική που όλοι την επικαλούνται όταν δεν μπορούν να συνεννοηθούν ο καθένας με τη δική του. Υποθέτω ότι πρόκειται για μια πανανθρώπινη συνετή βάση, που όμως πρέπει να έχει κάποια ευελιξία, γιατί αλλιώς δεν εξηγείται πώς γίνεται να της αποδίδονται μέχρι και αντίθετες οπτικές. Πάντως σε κάθε περίπτωση, ό,τι λένε πως είναι απλώς θέμα κοινής λογικής καταλήγει συνήθως επίμαχο.

Τη λογική τη διακρίνουν και σε κάτι άλλες κατηγορίες με παραγωγικές και επαγωγικές σκέψεις που όλο τις μπερδεύω γιατί μόνο κάτι γράμματα αλλάζουν, και σου λένε από το ειδικό στο γενικό και τανάπαλιν. Μου φαίνεται όμως πως από το συμπέρασμα ξεκινάνε όλες οι λογικές. Έτοιμο το έχουν το γενικό ακόμα κι όταν πάνε να σε ξεγελάσουν ότι το έβγαλαν τάχαμου από τα σημεία.

Στον αντίποδα της λογικής τοποθετούν συχνά το συναίσθημα, ως λιγότερο ψύχραιμο και επιρρεπές στις ανήλικες αποφάσεις. Κι εκεί που κάθεται πανικόβλητο και πελαγωμένο, στέκεται ορθή η λογική και του λέει έννοια σου εγώ θα πρυτανεύσω. Και πρώτα του υπαγορεύει κάτι παλιές ορθογραφίες αλλά αυτό αγχώνεται ακόμα περισσότερο με τα επαναληπτικά διαγωνίσματα και κάνει όλο λάθη.

Η λογική έχει και φωνή, αλλά συνήθως μιλάει σιγά. Κι άμα καμιά φορά δεν την ακούς είναι για τον ίδιο λόγο που τη χρειάζεσαι: που δεν κάθεσαι ποτέ σε ησυχία.

Φθινόπωρο

2010-09-10T01:45:00.000-07:00

Όταν είναι άνοιξη οι άνθρωποι λένε καλό καλοκαίρι και χαίρονται. Όταν είναι φθινόπωρο λένε μη μου λέτε καλό χειμώνα και σα να θυμώνουν. Και το βρίσκω κάπως άδικο αυτό γιατί όπως και να το κάνουμε δεν του αξίζει του φθινοπώρου τέτοια μεταχείριση, στο κάτω κάτω δεν είναι και το χειρότερο που μπορεί να σου τύχει. Κι αν θες να το συγκρίνεις με την άνοιξη που την έχεις περί πολλού θα δεις ότι στα σημεία τη νικάει.

Το θέμα με τις αλλεργίες είναι βασικό. Τώρα δεν έχεις τέτοια προβλήματα κι άμα δεν το εκτιμάς μην τολμήσεις την άνοιξη να μου ζητήσεις χαρτομάντιλα. Καταλαβαίνω, σε αυτή τη φάση σού φταίει η αλλαγή του καιρού. Εντάξει σε πονάει η μέση σου. Όμως ακόμα κι όταν έχεις δυσπεψία, το φθινόπωρο σου δίνει το δικαίωμα να λες θα φταίει η αλλαγή του καιρού και είναι πιο κομψό από το να πεις παράφαγα.

Το φθινόπωρο αρχίζει να κάνει κρύο. Ελάχιστα στην αρχή, ακριβώς το αχ να δρόσιζε που λαχταρούσες πριν λίγο καιρό αλλά τώρα δε σου αρέσει. Κι ας έκλεισες επιτέλους το κλιματιστικό που όλο το καλοκαίρι το κατηγορούσες για κακό πράμα και ανθυγιεινό αλλά τι να κάνω θα πεθάνω από τη ζέστη. Επέζησες και ξέχασες.

Η γκαρνταρόμπα η φθινοπωρινή έχει κάποιες αδυναμίες, το παραδέχομαι. Για την ακρίβεια έχει καλοκαιρινά και χειμωνιάτικα μαζί και παθαίνεις μια σύγχυση. Υπάρχουν και κάτι ρούχα που τα λένε ντεμί σεζόν αλλά είναι αυτά που μετά σκέφτεσαι σιγά μην το πάρω, πόσες φορές θα το φορέσω, και το αφήνεις πίσω στην κρεμάστρα. Και τελικά δεν το μετανιώνεις γιατί καμία φορά δε θα πεις κοίτα που τώρα θα ήθελα μανίκια μέχρι τον αγκώνα.

Νομίζω ότι τη μεγάλη ζημιά στο φθινόπωρο την κάνει το καλοκαίρι. Και όχι τόσο γιατί ήτανε ωραία και τώρα δεν είναι και πόσο κρίμα. Φταίει που πριν τις διακοπές έχεις πολλά για να κουβεντιάσεις. Και πού θα πας και τι θα κάνεις και πού κλείσαμε, εσείς πού κλείσατε και πέρσι είχαμε κλείσει εκεί, να κλείσετε κι εσείς. Και μετά γυρνάς και κλείνεσαι.

Μια μελαγχολία το φθινόπωρο τη φέρει. Κι ενώ οι άλλες εποχές ξανάρχονται κάθε φορά ολοκαίνουργιες, νιώθεις σα να επαναλαμβάνεται το ίδιο φθινόπωρο κάθε χρόνο. Ντυμένο με κείνο το διαφανές αυτοκόλλητο που όμως δε σου άρεσε γιατί θα προτιμούσες τα βιβλία σου λίγο τσαλακωμένα.

Χιούμορ

2010-09-03T02:28:00.000-07:00

Εκτός από τις πέντε αισθήσεις τις γνωστές -και την έκτη που όμως δεν την πολυπιστεύω ούτε ως ταινία- υπάρχει και η αίσθηση του χιούμορ. Αυτήν όλοι την εκτιμούν, και όλοι λένε ότι την έχουν.

Το δεν έχεις χιούμορ είναι μια μομφή βαριά και μη σου τύχει. Αλλά ακόμα κι αν γλυτώσεις από τούτη τη δυσμενή διαπίστωση, και πουν ότι εντάξει έχεις, το χιούμορ σου θα κριθεί, θα συγκριθεί με τη μονάδα μέτρησης και θα χαρακτηριστεί αναλόγως. Άμα το πουν έξυπνο και λεπτό δεν έχεις πρόβλημα. Αρέσει σε όλους.

Το φτηνό χιούμορ έχει κάποιες πιθανότητες επιτυχίας. Ακόμα κι αν του φαίνονται οι ραφές. Έχει άλλωστε μια εντιμότητα αφού δεν πλασαρίστηκε για πρώτη φίρμα.

Το προχωρημένο ενδέχεται να είναι η μεταμφίεση του μη χιούμορ. Αλλά μπορείς να λες ότι είναι πολύ μπροστά γι’ αυτό δεν το πιάνουν. Και να το στοιβάξεις μαζί με όλα εκείνα που -αλίμονο- η εποχή τους δεν είναι έτοιμη να δεχτεί και περιμένουν την ιστορία που ό,τι θέλεις της φορτώνεις ότι θα τ’ αποδείξει.

Υπάρχει και το χιούμορ το τραβηγμένο. Όπως όταν λες αυτό-το-αστείο- παρατράβηξε, και είναι λίγο παράξενο που το λες αστείο, αφού εξαρχής δε γελούσε κανείς.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι με το χιούμορ σπάει ο πάγος. Όπως με το κάνει ζέστη ή θα βρέξει ή τι ζώδιο είσαι. Ωστόσο δεν είναι η πιο ασφαλής μέθοδος. Το αποτέλεσμα ενός κρύου αστείου δεν μπορεί να ανατραπεί ακόμα κι αν επιστρατεύσεις μετά όλων των ειδών τις συναστρίες. Πέρα από τα σχόλια που κανείς δε σου εγγυάται ότι θα ακουστούν τόσο πνευματώδη όσο αισθάνεσαι ότι τα εμπνεύστηκες, αρκετά αμφίβολη είναι η επιτυχία και με αυτές τις έτοιμες χιουμοριστικές ιστορίες που κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα. Και το πιο αστείο με αυτές είναι ότι τις λένε ανέκδοτα λες και πρόκειται για κάτι που υπό κάποιες συνθήκες θα μπορούσε να έχει εκδοτικό ενδιαφέρον.

Το χιούμορ είναι ενίοτε και εθνικό (το βρετανικό για παράδειγμα, που δεν έχω καταλάβει αν είναι καλό ή κακό πράμα). Άλλες φορές έχει χρώμα, όπως το μαύρο χιούμορ. Εδώ γελάς με τα στενάχωρα, έχεις και λίγες τύψεις, αλλά τις ξεπερνάς γρήγορα, όπως συμβαίνει με τις τύψεις γενικώς, αφού είναι αλλωνών οι στεναχώριες.

Πάντως και για τα δικά σου τα προβλήματα, που δεν περνούν το ίδιο εύκολα, θα βρεθεί πάντα κάποιος που θα σου πει να τα δεις με χιούμορ. Δες την κωμική πλευρά και τέτοια. Η συμβουλή αυτή δίνεται ασφαλώς με καλή πρόθεση, μπορείς να τη δοκιμάσεις, και είναι η μοναδική φορά που άμα τελικά δε γελάσεις δε θα σου πει κανείς ότι δεν έχεις χιούμορ.

Παρεξήγηση

2010-08-27T01:06:00.000-07:00

Κάθε φορά που δυο άνθρωποι τσακώνονται στήνεται ένα μικρό δικαστήριο και βέβαια έχεις γνώμη. Είτε φταίει ο ένας (εκείνος που έφταιγε και τις προηγούμενες φορές) είτε φταίνε κι οι δύο (αυτό άμα είναι φίλοι σου ή ζευγάρι ή και τα δύο) είτε δεν φταίει κανείς γιατί πρόκειται για παρεξήγηση.

Η παρεξήγηση κάνει επιτυχία γιατί βολεύει. Σαν την πανσέληνο ένα πράμα. Φορτώνεται όλη την ευθύνη και αφήνει στους ανθρώπους το ακαταλόγιστο.

Η παρεξήγηση πατάει πάνω σε μια παρανόηση, που είναι το πιο αθώο λάθος. Πιο αθώο κι απ’ τα ορθογραφικά. Άλλωστε το λάθος το κάνεις, ενώ παρεξήγηση δεν κάνεις, απλώς γίνεται. Έτσι από μόνη της, στη μέση τη φωνή την ανεύθυνη.

Στους κανονικούς καβγάδες υπάρχει μια αιτία, ή έστω μια αφορμή. Κάποιος θυμώνει, κάτι λέει, μετά θυμώνει κι ο άλλος, φωνάζουν, ή φωνάζει μόνο ο ένας και χάνει πόντους, κι ο άλλος είναι ψύχραιμος και νικάει λίγο. Εντέλει η κατάσταση γίνεται κάπως άσχημη και κρατάνε μούτρα. Άμα θέλουν πιο μετά συμφιλιώνονται αφού πρώτα ηρεμήσουν και μιλήσουν κανονικά. Ο ένας που μπορεί να είχε το λιγότερο άδικο αλλά φώναξε περισσότερο πρέπει να ζητήσει πρώτος συγγνώμη. Μετά λέει κι ο άλλος παραφέρθηκα και δίνουν τα χέρια ή αν είναι αρκετά αγαπημένοι αγκαλιάζονται.

Η παρεξήγηση έχει διαφορετικό κόνσεπτ και πιο περίπλοκο. Τις περισσότερες φορές κάποιος καταλαβαίνει λάθος κάτι που είπε κάποιος άλλος. Άμα μιλούν την ίδια γλώσσα αυτό φαίνεται αρκετά παράξενο αλλά συμβαίνει. Αυτός που παρεξηγεί θυμώνει και άμα το πει είμαστε στο απλό μοντέλο. Όμως συχνά δεν το λέει, σα να ντρέπεται, και κάνει σα να το ξεχνάει. Αλλά μετά το ξαναθυμάται και το λέει σε ένα σωρό άλλους ανθρώπους, γιατί εκεί δεν ντρέπεται και λέει μην το πεις και κάποιος τελικά το λέει ή το λένε όλοι και μην πεις ότι σου το είπα. Έτσι θυμώνει και ο άλλος και λέει ότι δεν έπρεπε να μάθει την παρεξήγηση από τρίτους. Και οι υπόλοιποι για να μην είναι τρίτοι, που δεν είναι ωραίο, παρεξηγούνται κι αυτοί. Στο τέλος όλοι λένε ότι ήταν μια τεράστια παρεξήγηση και όλα καλά, αλλά συνήθως μένει ένας παρεξηγημένος με όλους και συχνά είναι αυτός με τα λιγότερα λόγια.

Κανένα πρόβλημα δεν υπάρχει όταν πριν ξεκινήσεις την κουβέντα σου λες καλού-κακού κι ένα χωρίς παρεξήγηση. Γιατί τον δεσμεύεις τον άλλον έτσι, τον προλαβαίνεις. Μπορεί να μη σου πέφτει λόγος, μπορεί να μην έχει ζητήσει τη γνώμη σου, αλλά όλα κι όλα. Άμα είναι να παρεξηγηθεί οφείλει να το πει από την αρχή. Αγένεια όμως να σε διακόψει.

Επιστροφή

2010-08-20T00:25:00.000-07:00

Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι θέμα για συζήτηση ήδη από την άνοιξη μέχρι και το φθινόπωρο. Πού θα πας, τι θα κάνεις και ύστερα πού πήγες, τι έκανες. Δυο εκθέσεις που τόσο βαριόσουν να γράφεις στο σχολείο, κι όμως τώρα τις επιλέγεις κιόλας, παρόλο που το θέμα είναι ελεύθερο.

Επέστρεψες λοιπόν με την ίδια παραφορτωμένη βαλίτσα που κουβαλούσες όταν έφευγες, μόνο που τώρα έκλεισε ακόμα πιο δύσκολα. Λίγο τα ρούχα που γίναν άπλυτα άρα κουβάρι, λίγο που σου είναι δύσκολο να στριμώξεις για δεύτερη φορά όλο το σπίτι σου σε αποσκευές, το τέλος των διακοπών σε βρίσκει μπροστά στο πλυντήριο, που είναι άλλωστε ένα από τα ελάχιστα υπάρχοντά σου που δε θα χρειαστεί να ξεπακετάρεις.

Κάθε φορά που επιστρέφεις χρειάζεσαι κάποιο χρονικό διάστημα για να προσαρμοστείς. Ακόμα και πέντε μέρες να έλειψες, είναι ικανές να σε αποδιοργανώσουν από την καθημερινότητα που χτίζεις χρόνια. Μάλλον γιατί σου θύμισαν ότι κάπως αλλιώς θα την ήθελες χτισμένη. Αλλά ούτε τότε που ήταν ακόμα οικοδομή ήξερες το πώς αλλιώς, ούτε και τώρα το ξέρεις. Το υποψιάζεσαι μόνο και γκρινιάζεις που γύρισες και λες ζέστη ζέστη κάνει εδώ. Κι εκεί που πήγες μπορεί να έκανε την ίδια ζέστη ή να φύσαγε ή να έβρεχε, που και πάλι δε σου άρεσε και γκρίνιαζες από μέσα σου, αλλά τώρα μπορείς να γκρινιάζεις επιτέλους δυνατά γιατί έχεις κάθε δικαίωμα αφού γύρισες και δεν μπορείς να προσαρμοστείς.

Υπάρχουν πάντα και κείνα τα συνηθισμένα σου που πεθύμησες, και είναι όσα δε θ’ άλλαζες ακόμα και στην υποθετική κατάσταση που θα ήξερες τι θέλεις ν’ αλλάξεις. Βέβαια η απόσταση εύκολα τη φέρνει τη νοσταλγία, ωστόσο τα συμπεράσματα περί αναντικατάστατου κρίνονται σε σημαντικό βαθμό ασφαλή.

Όπως και να πέρασες στις διακοπές, πάντα λες ότι πέρασες καταπληκτικά. Δεν αρκεί να το λες όμως, πρέπει να έχεις και αποδείξεις. Φωτογραφίες με καταγάλανες θάλασσες και ολόχρυσες αμμουδιές. Χαμογελαστούς ανθρώπους να εκτίθενται επιμελώς στον ήλιο και ατημέλητα στο φακό. Όσο καλή κι αν είναι η ανάλυση της μηχανής κανείς δε θα γλυτώσει από την εμβριθή ανάλυση του κάθε αποτυπωμένου στιγμιότυπου. Ακόμα κι αν ρώτησε πώς πέρασες από απλή ευγένεια.

Σίγουρα οι διακοπές σου είχαν και τα στραβά τους. Προβλήματα που σου έφερναν εκείνο το κακό είδος εκνευρισμού των διακοπών, εκεί που όλα πρέπει να είναι τέλεια και το παραμικρό που πάει να κλονίσει την υποχρεωτική τελειότητα μπορεί να σε φέρει εκτός εαυτού. Εκ των υστέρων όμως κάθε τέτοια συμφορά φαντάζει χαριτωμένο απρόοπτο, γουστόζικο ευτράπελο για να περιγράφεις στην ομήγυρη, γελώντας μαζί με το συνταξιδιώτη σου, που κάθεται παραδίπλα, και παραδόξως σου μιλάει ακόμα.

Παραλίας αναγνώσματα

2010-08-20T00:19:00.000-07:00

Όταν κάποιος διαβάσει ένα βιβλίο και του αρέσει αρκετά συνηθίζει να το προτείνει και σε άλλους ανθρώπους που γνωρίζει. Μάλλον γιατί υποθέτει ότι θα αρέσει και σε κείνους. Αυτό συμβαίνει όλες τις εποχές του χρόνου. Το καλοκαίρι όμως κυκλοφορεί κι ένα επιχείρημα που κάπως με μπερδεύει. «Είναι ό,τι πρέπει για την παραλία».

Και λέω μη δείξω πως δεν κατάλαβα τον επικαιρικό χαρακτήρα της πρότασης, κάτι θα μου διαφεύγει, και ρίχνω μια ματιά στο εξώφυλλο. Μπας κι είναι ολοφάνερο το εποχικό το είδος και με βγάλει από τη δύσκολη θέση της άγνοιας της ορολογίας. Όχι, δεν είναι αδιάβροχο.

Τότε ανατρέχω στο οπισθόφυλλο, να μπω στο πνεύμα, να τ’ αναγνωρίσω ως θερινό. Όπως γίνεται λόγου χάρη με τις άλλες τέτοιου τύπου αντιστοιχίες. Χριστουγεννιάτικη ταινία λέει. Δικαιολογείται εθιμοτυπικά και με ένα καταστόλιστο έλατο μπρος στη μύτη σου θεατή. Η καλοκαιρινή λογοτεχνία όμως δεν έχει την ημερολογιακή σαφήνεια της χριστουγεννιάτικης φιλμογραφίας.

Το μυστήριο λύνεται στις λέξεις-κλειδιά που συμπληρώνουν τη βιβλιοπρόταση του συνομιλητή. Ελαφρύ, εύπεπτο, δροσερό. Άμα δεν προσθέσει ότι πρέπει να περάσουν δυο ώρες πριν κολυμπήσεις, τότε είναι βέβαιο, μιλάει για το βιβλίο.

Ο αναγνώστης παραλίας μπορεί να έχει και την ιδιότητα του σκέτου αναγνώστη ή να κατέχει τον τίτλο μόνο με τον προσδιορισμό του τόπου. Όπως ο παίκτης ρακετών που δε θα τον δεις αλλού να κουβαλάει τον εν λόγω αθλητικό εξοπλισμό του.

Εκείνοι λοιπόν που συνηθίζουν να διαβάζουν και εκτός παραλίας έχουν τις αναγνωστικές προτιμήσεις τους, τις οποίες προσαρμόζουν ή δεν προσαρμόζουν στον εκάστοτε χώρο ή τέλος πάντων κατά βούληση. Όσοι θέλουν τα βιβλία για θαλάσσιο σπορ έχουν περισσότερες πιθανότητες να επιλέξουν ό,τι θεωρείται στα κατάλληλα για την εποχή επίπεδα.

Η εποχή λοιπόν και η ακροθαλασσιά συνάμα θέλουν τα αναγνώσματα να κυλούν, να ρέουν. Κι αν λες πως κάθε αφήγηση έχει τη δική της ροή, εδώ μιλάμε για ρυθμούς που τρέχουν χωρίς να χρειάζεται κάποιου είδους εξοικείωση με το ύφος του ανθρώπου που έγραψε τις λέξεις. Παραλείπουμε το χαίρω πολύ και θέλουμε τους κώδικες πιο σαφείς κι από την ξαπλώστρα.

Ο αναγνώστης της παραλίας και μόνο αυτής δεν επιδιώκει να αφεθεί στην ατμόσφαιρα του βιβλίου. Γι’ αυτό και προτιμάει βιβλία που του επιτρέπουν να επιβάλει τη δική του ατμόσφαιρα. Εύπεπτη σαν τοστ και δροσερή σαν παγωτό. Έρωτες αντηλιακοί και μυστήρια μέσα σε κουβαδάκια. Πάθη που τελειώνουν λίγο πριν πατήσουν αχινούς.

Απαραίτητα

2010-08-05T23:03:00.000-07:00

Τον άνθρωπο που φεύγει για διακοπές τον καταλαβαίνεις από τη διάθεση και τις αποσκευές. Και στις δύο περιπτώσεις επιδιώκει την ελάχιστη δυνατή βαρύτητα. Κι αν στην πρώτη το καταφέρνει πιο εύκολα, στη δεύτερη δεν αρκεί η αυθυποβολή.

Η διάθεση που κουβαλάς μπορεί να ελαφρύνει στην πορεία. Με τη βαλίτσα γίνεται συνήθως το αντίστροφο. Ξεκινάς με τις ελαφρύτερες των προθέσεων. Λες θα πάρω μόνο τ’ απαραίτητα. Και καταλήγεις πρόθυμος να ανακαλύψεις την απαραίτητη πλευρά σε ό,τι ποτέ δεν φαντάστηκες ότι έχει τέτοια.

Οι καλοκαιρινές βαλίτσες έχουν ένα ελαφρύ προβάδισμα έναντι των χειμερινών αντιστοίχων τους: τα ελαφρά ρούχα. Ό,τι γλυτώνεις σε μανίκι το κερδίζεις σε χώρο. Που βεβαίως αυτός ο χώρος δε θα μείνει αναξιοποίητος. Γιατί με το που βλέπεις βαλίτσα σε πιάνει αμέσως ο τρόμος του κενού. Είσαι πρόθυμος να στριμώξεις μέχρι και ξεσκονόπανα προκειμένου να μη μείνει ούτε ένα κυβικό εκατοστό ακάλυπτο.

Κι ας σκέφτεσαι αυτή τη φορά θα πάρω λίγα. Με τέτοιους σκοπούς ανοίγεις την ντουλάπα. Απόδειξη ότι κάθεσαι και κάνεις λογαριασμούς από πριν. Ένα ρούχο για κάθε μέρα. Άντε και κάνα δυο ακόμα. Εκεί στα κάνα δυο ακόμα ξεφεύγεις. Όπως με τα ποτά. Και λες θα μαυρίσω, μπορεί να θέλω να φορέσω κάτι σε καναρινί να τ’ αναδείξω. Και στοιβάζεις εκείνο το καναρινί που έχει αντισταθεί στα μαυρίσματα των τελευταίων τριών χρόνων.

Θέλεις και να καλύψεις όλες τις πιθανές καιρικές συνθήκες. Λίγη ψύχρα, μια ξαφνική μπόρα, μέχρι και ακραία καιρικά φαινόμενα μπορούν να προκύψουν ίσα για να καταστρέψουν τις διακοπές σου. Αλλά ευτυχώς εσύ θα έχεις προετοιμαστεί για παν ενδεχόμενο και δη με κάμποσες στιλιστικές εναλλακτικές. Μπορεί στις συνηθέστερες βροχερές περιπτώσεις -το καταχείμωνο, που δείχνει κι εγκαίρως το μαύρο το σύννεφο- να ξεχνάς μονίμως την έρμη την ομπρέλα, τα απρόοπτα όμως των καλοκαιρινών διακοπών πρέπει να έχουν προβλεφθεί το δίχως άλλο.

Με την ίδια λογική κουβαλάς κι ένα ολάκερο φαρμακείο. Να μην έχεις μαζί σου άφθονο μπεταντίν σε όλες τις διαθέσιμες μορφές του; Και χάπια για τον πονοκέφαλο, τη βαρυστομαχιά, τη ναυτία. Σαφώς θα προμηθευτείς κι όλα τα χρειαζούμενα για την πιθανότητα να σε δαγκώσει φίδι, ακόμα κι αν παραλείψεις εκείνο το φιδωτό λιβάνι που θα σε σώσει από τα κουνούπια. Γιατί αφού στις διακοπές θες να καταργούνται οι νόμοι της καθημερινότητας, σα να σου διαφεύγει κι ο νόμος των πιθανοτήτων.

Ένα μεγάλο μέρος της βαλίτσας καταλαμβάνεται από καλλυντικά. Eίναι απαραίτητα αυτά, αλλιώς δε θα λέγαμε νεσεσέρ αυτό που τα περιέχει. Αμέτρητα προϊόντα περιποίησης Χαλάρωση και αναζωογόνηση θεωρούνται οι διακοπές κι όταν ακούς τέτοια υπνωτίζεσαι και σου ‘ρχονται κάτι διαφημιστικοί συνειρμοί και βάζεις μια μάσκα με αβοκάντο στις αποσκευές σου.

Κι ύστερα λες μη μου λείψουν οι ανέσεις οι ηλεκτρικές. Το σεσουάρ και το μηχανάκι του φραπέ είναι εκ των ων ουκ άνευ, αλλά αν είχε μείνει χώρος θα στρίμωχνες και τον αποχυμωτή, ίσως και το φούρνο μικροκυμάτων.

Κι όταν με δυσκολία καταφέρνεις να κλείσεις τη βαλίτσα σου σκέφτεσαι ότι την επόμενη φορά θα πάρεις μόνο τ’ απαραίτητα. Κι αφού την κουβαλήσεις και μετά την ξανανοίξεις θα πεις την επόμενη φορά να μην ξεχάσεις την οδοντόβουρτσά σου.

Αυθορμήτως

2010-07-29T22:57:00.000-07:00

Ο αυθορμητισμός είναι ελάττωμα πολλών ανθρώπων. Έτσι λένε δηλαδή. Αυθορμήτως. Υποφέρουν επίσης από την ειλικρίνεια και την ευθύτητα που τους διακρίνει. Αλλά τις περισσότερες φορές περιορίζονται να διαφημίσουν ως ελάττωμά τους μόνο τον αυθορμητισμό που άλλωστε περιέχει και τα λοιπά ειλικρινή ταλαίπωρα.

Ο αυθόρμητος άνθρωπος εκφράζει τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του χωρίς ενδοιασμούς. Ό,τι του ‘ρχεται δηλαδή. Κι άμα πει χοντράδα οι άλλοι πρέπει να πουν άχου μωρέ είναι αυθόρμητος δεν πειράζει, όπως κάνουν με κάτι κακομαθημένα παιδάκια που έχουν την αγένεια για εξυπνάδα και καμάρι του γονιού.

Και δε μιλώ για τις χοντράδες που ξεφεύγουν. Οι αυθόρμητες είναι οι άλλες, οι εκ πεποιθήσεως. Εκείνης της πεποιθήσεως που θέλει τα πάντα άκοπα κι αμοντάριστα, λες και πλήρωσαν οι άλλοι άνθρωποι εισιτήριο για να δουν τον εναλλακτικό σου κινηματογράφο.

Ο φανατικός αυθόρμητος είναι κατ’ επιλογή. Και πρόκειται για επίκτητο γνώρισμα, αλλά μεταμφιεσμένο σε έμφυτο. Εκφράζεται χωρίς να ερωτηθεί, χωρίς να τον ρωτήσει κανείς τι σκέφτεται για κάτι που δεν τον αφορά. Γιατί εκεί γίνεται η επίδειξη αυθορμητισμού ή αλλιώς έξαρση. Άμα τον αφορά πάμε σε άλλα χωράφια που λέγονται σχέσεις διαπροσωπικές, και τότε δε μιλάμε για αυθορμητισμούς και περισκέψεις αλλά για την αλήθεια και το ψέμα του ενός στον άλλον, και τέλος πάντων δε μας πέφτει λόγος.

Οι ενδοιασμοί και οι επιφυλάξεις που αποστρέφεται ο αυθόρμητος είναι απλώς η στοιχειώδης αίσθηση να μην προσβάλεις και να μη στεναχωρήσεις. Έλα όμως που η αβάσταχτη ειλικρίνεια και η σημαία της ευθύτητας που υπηρετεί είναι πράματα ανελέητα. Και βολικά. Γιατί σε γλυτώνουν από τη διαδικασία της διαφοροποίησης της συμπεριφοράς σου ανάλογα με το άτομο που έχεις απέναντί σου, με το βαθμό της οικειότητας που σε κάθε περίπτωση έχεις ή δεν έχεις κερδίσει.

Όταν ο αυθορμητισμός δηλώνεται σημαίνει πως έχει ανάγκη να πείσει. Και όχι μόνο για τη γνησιότητα του χαρακτήρα. Συχνά το αυθόρμητο κολλάει δίπλα στην προσέλευση ή και στις εκδηλώσεις του πλήθους. Γιατί βέβαια πρέπει να επισημάνουμε ότι δεν υφίσταται υποκίνηση, ότι όλα γίνονται αυτοβούλως, κανείς δεν ελέγχει την «αγάπη» ή την «οργή» του «κόσμου». Κοίτα να δεις που τόσοι νοματαίοι συντονίστηκαν αυθορμήτως στην αυθόρμητη αντίδραση που αυθόρμητα επικροτούμε.

Υπομονή

2010-07-23T01:00:00.000-07:00

Την υπομονή τη λένε για καλό οι άνθρωποι. Στις αρετές την υπολογίζουν, όσο κι αν συνδέεται με κείνη την άχαρη κατάσταση που έχουν το ίδιο δεύτερο μισό, την αναμονή δηλαδή.

Όμως ακόμα κι αν δεν την εκτιμάς την υπομονή, δεν μπορείς παρά να αναγνωρίσεις την ειλικρινή της πρόθεση. Και δε μιλώ για τις προθέσεις που δικάζονται. Τις άλλες προθέσεις εννοώ, της γραμματικής, τις βαρετές τις άκλιτες.

Η υπομονή λοιπόν δεν έχει, όπως η συγγενής της η αναμονή, εκείνη την πρόθεση την παραπλανητική, της ανανέωσης, της αναπτέρωσης και της ανάστασης. Αντιθέτως, δηλώνει ξεκάθαρα υπόχρεη και σε υποψιάζει αμέσως.

Απαραίτητο αξεσουάρ σε μια κατάσταση αναμονής, η υπομονή εγγυάται την αντοχή σου στη δύσκολη αποστολή να παραμείνεις ακίνητος την ώρα που ένα κουνούπι γυροφέρνει τ’ αυτί σου. Σε βοηθάει να μην κάνεις τίποτα, πράγμα αρκετά δύσκολο, πολύ περισσότερο όταν σου στολίζουν τη σύσταση να περιμένεις με ένα απλώς, που αν υπήρχε ελπίδα απλότητας, τότε η υπομονή δε θα ‘ταν προσόν αλλά τζιν παντελόνι.

Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι με την υπομονή οπλίζεσαι. Σαν έτοιμος για μάχη. Και σίγουρα ως όπλο εννοείται η ασπίδα, γιατί πού να κάνεις επίθεση όταν ο ρόλος σου είναι απλώς να περιμένεις;

Το κακό με την υπομονή είναι το ρήμα της το αντίστοιχο. Τίποτα καλό δε βάζουν ποτέ δίπλα σε κείνο το δόλιο το υπομένω. Βάσανα, συμφορές, αδικίες, όλα τα κακορίζικα πάνε και κάθονται στο πλάι του, αλλά εσύ εκεί, αγέρωχος σημαιοφόρος της εγκαρτέρησης. Και πρόσεχε, άμα γκρινιάζεις δε μετράει. Το επιτυχημένο κόνσεπτ είναι το αδιαμαρτύρητο.

Δεν είδες την ιώβεια περίπτωση την πολυδιαφημισμένη; Δεν την είδες θα μου πεις αλλά μη ερεύνα γιατί μας χρειάζεται τώρα το παράδειγμα. Έχασε λέει τα παιδιά του και τα ζώα του αλλά απέκτησε πάλι παιδιά (τον ίδιο αριθμό με πριν) και ζώα διπλάσια (εδώ έβγαλε κέρδος). Και όλα αυτά χάρη στην υπομονή, που εν προκειμένω βέβαια πάει μαζί με πίστη και ευσέβεια, αλλά μάλλον αυτά τα τελευταία είναι προαιρετικά γιατί αλλιώς δε θα κυκλοφορούσε σκέτη η παροιμιώδης η έκφραση. Θα σου ‘διναν δώρο και τις υποσημειώσεις.

Πάντως στην υπομονή υπάρχουν και όρια. Γιατί μπορεί να περνάς τόσο καλά περιμένοντας που να ξεχαστείς και να το παρακάνεις. Αν και δε νομίζω ότι εννοούν ακριβώς αυτό όταν λένε χαρά στην υπομονή σου.

Απόδραση

2010-07-16T01:59:00.001-07:00

Αν από το σπίτι κάποιου μπορείς να βγάλεις συμπεράσματα για το χαρακτήρα του, τον κόσμο του και τις συνήθειές του, όλο και κάποια ένδειξη σου δίνουν και οι θερινές του επιλογές για διαμονή. Δεν έχουν βέβαια την εγκυρότητα της μόνιμης κατοικίας, αλλά ίσως η προσωρινότητά τους να φωτίζει πτυχές πιο ιδιαίτερες, σε συνάρτηση πάντα με την περίσταση που καλύπτουν και είθισται να τη λέμε απόδραση.

Το κόνσεπτ που έχει ως μοναδικό ζητούμενο ένα κρεβάτι να κοιμάμαι-σιγά μην κάθομαι στο δωμάτιο, θαρρώ πως δεν έχει μεγάλη πέραση μετά την πενταήμερη και ούτε καν. Ακόμα κι αν σε μια έξαρση ολιγάρκειας και φιλοσοφημένης αποταμίευσης τύπου να-τα-φάμε-αλλού ξεκινήσεις κάπως έτσι, στην πορεία συνειδητοποιείς ότι θα πληρώσεις που θα πληρώσεις σα ν’ αγόραζες στρώμα ανατομικό χωρίς καν να νοικιάζεις τέτοιο πράμα, ας έχεις τουλάχιστον τις ανέσεις που σου δηλώνονται, ένα άνετο ορμητήριο για να εξερευνήσεις το νησί –διάθεση που θα σου φύγει με το που θα πατήσεις το πόδι σου εκεί πέρα, αλλά ποτέ δεν το ξέρεις εξαρχής.

Ψάχνεις λοιπόν κάτι φτηνό και λες ότι το θες αξιοπρεπές, εννοώντας την αξιοπρέπεια που εξασφάλισαν στην ανθρωπότητα το υδρευτικό και το αποχετευτικό σύστημα καθώς και το θαύμα του ηλεκτρισμού. Καλό θα ήταν βέβαια να διατηρείς μια επιφύλαξη απέναντι στο νερό όταν δεν είναι εμφιαλωμένο και να μην εμπιστεύεσαι την ντουζιέρα τις ώρες που επιστρέφουν από τη θάλασσα οι λοιποί ένοικοι. Όλως περιέργως οι ώρες αυτές συμπίπτουν. Γιατί οι αποδράσεις από την προγραμματισμένη ρουτίνα έχουν πάντα πρόγραμμα -ανέμελες κατά τ’ άλλα.

Αν είσαι από εκείνους τους παραθεριστές που λένε δε βαριέσαι-λίγες μέρες θα μείνουμε-να κλείσουμε τα καλύτερα, τότε θα πληρώσεις πολλά λεφτά. Κι επειδή τα καλύτερα τη μυρίζονται αυτή την ψυχολογία, θα πληρώσεις ακόμα περισσότερα. Εδώ προτιμάς τα ξενοδοχεία, με πρωινό πάντα, και αυτό σε ενδιαφέρει ακόμα κι αν τα πρωινά θες σκέτο καφέ και μόνο αυτό, ακόμα κι αν αντιστέκεσαι σθεναρά στην εκστρατεία των απανταχού συμβούλων διατροφής (επαγγελματιών ή μη) που σα να έχουν δώσει όρκο να εισαγάγουν δια της βίας το πρωινό στη ζωή σου. Στα ξενοδοχεία πάντως είναι εκ των ων ουκ άνευ, σου το υπογραμμίζουν μάλιστα σα να πρόκειται για κάποια σπουδαία προσφορά και βέβαια για να το προλάβεις οφείλεις να ξυπνήσεις την ώρα που θα πήγαινες στη δουλειά από την οποία έχεις αποδράσει. Ανέμελα όμως.

Κι ενώ στην παραπάνω περίπτωση μετράς με αστέρια τις ανέσεις, υπάρχει και η επιλογή να ανταλλάξεις την πολυτέλεια με τα άλλα αστέρια, του ουρανού, και να προτιμήσεις αυτό που λένε κάμπινγκ. Το κάμπινγκ βγαίνει σε οργανωμένο, που σε βλέπουν να διστάζεις και σου λένε έχει τα πάντα, αλλά ξέρεις ότι αν είχε τα πάντα θα ήταν σπίτι, ή τέλος πάντων δεν ισχύουν τα πάντα για κάτι που δεν έχει κρεβάτια. Οι τολμηρότεροι όλων πάνε σε ελεύθερο κάμπινγκ. Εκεί δεν έχει τίποτα. Και κανείς δεν προσπαθεί να σε πείσει για το αντίθετο εφόσον αυτό το τίποτα υποτίθεται ότι είναι η ουσία αυτής της διαδικασίας. Γιατί έλα που δεν είναι διαδικασία οι διακοπές σου σε αυτές τις συνθήκες. Μη σου πω και δοκιμασία. Πάντως κάποιοι λένε ότι περνούν καλά, ενθουσιάζονται κιόλας και δεν έχω λόγο να μην τους πιστέψω. Άλλωστε καθένας οργανώνει την απόδρασή του στο βαθμό που μπορεί να την αντέξει.

Συρτάρια

2010-07-09T00:23:00.000-07:00

Θυμάσαι τότε που οι φάκελοι δεν άνοιγαν με διπλό κλικ και τα αρχεία είχαν σκόνη; Δεν τα νοσταλγώ βέβαια -μακριά από μένα όλων των ειδών οι αναπολήσεις- μόνο που ξεκινώ από κει για να σου πω σχετικά με κάτι μέρες που σε ανακατεύουν με ό,τι απτό έχει ξεμείνει από τα περασμένα σου.

Ώχου, θα μου πεις, τι θες και τα σκαλίζεις. Αλλά σε πιάνει μερικές φορές μια τέτοια διάθεση, φταίει και που όλα αυτά τα συρτάρια, τα ντουλάπια, τα καταχωνιασμένα μικροπράματα σε αναδεικνύουν σε πρωταγωνιστή, ακόμα κι όταν παραπέμπουν σε μικρές ιστορίες που δεν είχες και πολλές ατάκες. Γιατί τα αντικείμενα-κλειδιά που έχεις διαλέξει δείχνουν τη δική σου παρουσία εκεί. Είναι σαν να βάζεις στην αφίσα της ταινίας το κακόγουστο καπέλο που φορούσε σε μια μικρή σκηνή ένας κομπάρσος.

Στα φορτωμένα χρονοντούλαπα υπάρχουν αρκετές πιθανότητες να ανακαλύψεις άφθονο ημερολογιακό υλικό. Η μορφή του εξαρτάται από το εφηβικό στάδιο που του ‘λαχε κάποτε να καλύψει. Πρώτα το φώναζες αγαπητό σου ημερολόγιο και οι σελίδες του σκιρτούσαν από αγάπες, ανασφάλειες και κουτσομπολιά εσωτερικής κατανάλωσης. Μετά το ήθελες τύπου καταστρώματος και τόσο ανήσυχο λογοτεχνικά που ευτυχώς σου δίνουν και τη μετεφηβεία σε ορολογία για να ‘χεις λίγο ακόμα άλλοθι.

Με γράμματα, σημειώματα και λοιπές γραπτές καταθέσεις νιώθεις πιο άνετα. Όπως και να το κάνουμε η μισή ντροπή που δίνουν στον παραλήπτη είναι απλώς παρηγοριά στον αποστολέα.

Οι φωτογραφίες είναι συχνά τακτοποιημένες είτε σε κακόγουστα άλμπουμ με γατάκια, μωράκια και λοιπά πλαστικοποιημένα είτε σε χαρτόδετες εικαστικές απόπειρες. Αντιστοίχως εκτιμώνται και οι ιστορίες που κουβαλάνε. Οι χύμα φωτογραφίες οι ανοργάνωτες έχουν άλλο βάρος, συναισθηματικό έστω και με το ζόρι, καθώς η κατάστασή τους αυτή προδίδει είτε χαρισμένο πράγμα είτε αποκαθηλωμένο από κορνίζα είτε άνθρωπο εν γένει ακατάστατο άρα επιρρεπή στα δραματικά φορτία.

Στα συρτάρια του παρελθόντος συνωστίζονται κι ένα σωρό ακόμα μικροαντικείμενα, από κασέτες και βότσαλα μέχρι αποξηραμένα λουλούδια και δώρα συμβολικά -τα περισσότερα άσχημα και σίγουρα πιο άχρηστα από τους σκόρπιους συνδετήρες τριγύρω.

Καμιά φορά λες άντε να πετάξω τίποτα να κάνω χώρο. Και μισοαδειάζεις το συρτάρι προσεκτικά, φροντίζοντας πάντα ν’ αφήσεις πάνω-πάνω μερικές φωτογραφίες για να καλύπτουν το αστείο καπέλο του κομπάρσου.

Σημεία

2010-07-02T00:41:00.000-07:00

Τα λόγια είναι πολύχρωμα, φτερωτά και κάπως ανέμελα. Τη δύσκολη αποστολή να συμμαζέψει λίγο τον ατίθασο χαρακτήρα τους έχει αναλάβει η γραπτή τους αποτύπωση. Τα στρώνει από δω τα ισιώνει από κει, συνήθως βγαίνει μια άκρη σχετικά αξιοπρεπής, όλο και κάποια προφορική ουρά ξεφεύγει όμως. Για τούτο το παραστράτημα μέρος της ευθύνης έχει η στίξη και το σακούλι με τα ύπουλα σημαδάκια της.

Η στίξη εμφανίζεται ως υπέρμαχος της σαφήνειας, που είναι εξ ορισμού πολύτιμη βοηθός του λόγου. Αλλά πίσω από τη μάσκα της αυτή κρύβει τους δόλιους σκοπούς της.

Η τελεία είναι το μόνο λιτό και απέριττο αξεσουάρ. Ολοκληρώνεται το νόημα, ζωγραφίζεις ένα μικρό σημάδι και ξεκινάς καινούργια νοήματα μ’ ένα γενναίο κεφαλαίο. Σε κάποιες περιπτώσεις η απουσία της ίσως να σήμαινε και χάος. «Μάθε να βάζεις τελείες» σου γράφουν οι δάσκαλοι για παρατήρηση στις παιδικές εκθέσεις και είναι η πρώτη φορά στη ζωή σου που ακούς αυτή τη συμβουλή και η τελευταία που αφορά σε έκθεση ιδεών και όχι συναισθημάτων.

Η τελεία μπορεί να είναι και άνω. Λιγότερο αποφασιστική, δυσκολεύεται κάπως να αποχωριστεί τα προηγούμενα. Κάτι σαν δίλημμα ανάμεσα στην τελεία και το κόμμα. Πρόκειται μάλιστα για κείνο το σημείο της στίξης που αποτελεί ανεξιχνίαστο μυστήριο του πληκτρολογίου. Σα να θέλει η τεχνολογία να σου κάνει ακόμα πιο δύσκολο το δισταγμό σου. Κι έτσι σε αναζήτηση κόπι πέιστ βάζεις ένα «πήραμε τη ζωή μας λάθος», έτσι σημειολογικά να σου βγει και το σημείο, κι ας ντρέπεσαι λίγο που επικαλείσαι τον ποιητή επί ματαίω.

Παύση είναι και το κόμμα αλλά αυτό έχει λίγη γκρίνια. Γι’ αυτό άμα είσαι κι επιρρεπής, εύκολα θα γεμίσεις σελίδες με καμπυλωτά μουρμουριστά σημαδάκια.

Ξεκάθαρο στόχο έχει το ερωτηματικό (αν εξαιρέσουμε βέβαια τη ρητορική του μεταμφίεση). Ρωτάει ο άνθρωπος. Ευθέως κι επιμόνως. Κι αν στον προφορικό λόγο υπάρχει το καταφύγιο του δήθεν αδιάφορου, καμιά ερώτηση δε γλυτώνει το με νοιάζει που δηλώνει η καταγραφή της.

Απροκάλυπτα χαρωπή η διάθεση του θαυμαστικού. Το αναγκάζουν πού και πού να συνοδεύει πιο σοβαρές εντάσεις, έναν τρόμο, μια αγανάκτηση, όμως κάτι σαν κλείσιμο ματιού μού φαίνεται πως το φέρει. Όπως και να το κάνεις, μια ανάλαφρη εσάνς τη διαθέτει, δεν μπορεί να εκφράσει το δέος ή το πάθος το βαρύ.

Παύλες, παρενθέσεις, εισαγωγικά, ό,τι βγαίνει σε ζευγάρι, είτε για να υποσημειώσει είτε για να υπογραμμίσει, αποδεικνύει ενίοτε την υποτίμηση ή την υπερτίμηση μιας πληροφορίας αντιστοίχως. Αν εξαιρέσεις τα σχολικά βιβλία, όπου οι παρενθέσεις είναι συχνά αριθμοί, τοπωνύμια ή άλλη ταλαιπωρία, τις περισσότερες φορές όσα παρεντίθενται είναι αποκαλυπτικότερα της ουσίας απ’ όλα τα υπόλοιπα που απλώς τίθενται. Τα εισαγωγικά ξιπάζονται κάπως και δε μου αρέσουν πολύ.

Οι τρεις τελείες αν και πληθωρικές στον αριθμό, έχουν επίσημο όνομα που δηλώνει φειδώ στην έκφραση και αποσιώπηση. Όμως εδώ συμβαίνει ό,τι ακριβώς και στον προφορικό το λόγο. Η πραγματική κρυψίνοια δεν έχει υπόνοια. Γιατί άμα θες πραγματικά να κρύψεις κάτι, δεν αφήνεις στο δρόμο μικρά αποσιωπητικά χαλίκια.

Χαριστικά

2010-06-25T01:26:00.000-07:00

Κάτι που αγοράζεται μπορεί να είναι ακριβό, φτηνό ή σχετικό. Ό,τι χαρίζεται όμως ξεκινά πάντα ως ακριβή και πολύτιμη χειρονομία και ενίοτε καταλήγει στα αποκαλυπτήρια μιας καθόλου σχετικής και απολύτως φτηνής προσφοράς.

Και δε μιλώ για εκείνες τις συμπαθείς στήλες ευκαιριών πλάι στα ζητείται και στα πωλείται έντυπων και ηλεκτρονικών παζαριών. Τα ξεχαρβαλωμένα ποδήλατα και τα σαρακοφαγωμένα ντουλάπια που θα σου χαρίσουν εκεί είναι ίσως τα μόνα χαρίσματα που μπορείς να δεχτείς με τη βεβαιότητα ότι δε θα διαψεύσουν στο μέλλον το αληθές της γενναιοδωρίας. Αυτό μπορεί να συμβαίνει γιατί στην προκειμένη περίπτωση, δίπλα στο «χαρίζεται» υπάρχει μια μικρή αόρατη παρένθεση που λέει «θέλω να ξεφορτωθώ».

Μα θα μου πεις, αχρείαστα πράματα δε χαρίζουμε πάντοτε ούτως ή άλλως; Ακόμα κι εκείνη η χριστιανική πρόταση, για το χιτώνα το δεύτερο μιλάει, αυτόν που περισσεύει δηλαδή, και μάλλον εννοεί να δώσεις τον πρόχειρο, που δε σε κολακεύει. Ωστόσο εδώ υπάρχει κι ένα χάρισμα, με την άλλη την έννοια, τη χαρισματική. Πρόκειται για την εξαιρετική ικανότητα κάποιου να στολίζει με υποτιθέμενο κόπο εκείνο που του είναι ένα τίποτα την ώρα που για κάποιον άλλον τυχαίνει να έχει μεγάλη ή μικρή σημασία.

Και μην κάνεις πως αναρωτιέσαι ποια ανάγκη γεννάει ετούτη την προσποίηση. Αβανταδόρικος ο ρόλος του ευεργέτη και πώς να κλοτσήσεις την ευκαιρία όταν μάλιστα δεν είναι ότι βρίσκεις και κάθε μέρα άνθρωπο να σου κρατάει τα λόγια;

Να πάρεις πίσω κάτι που χάρισες; Ούτε να το συζητάς. Ένας άγραφος νόμος αποκλείει αυτό το ενδεχόμενο, αντίστοιχα με το δώρο που δε δωρίζεται. Κι ενώ το νόμο των δώρων ρισκάρεις να τον παραβείς βγάζοντας καμιά υποχρέωση και νιώθοντας συνάμα τη χαρά του αποχωρισμού από ένα πανάσχημο ρολόι τοίχου, αν όμως μετανιώσεις για ό,τι χάρισες δεν τ’ ομολογείς, είναι ντροπή μεγάλη. Τ’ ομολογείς δηλαδή αλλά ποτέ στον παραλήπτη. Σε όλους τους άλλους. Εκτός βέβαια αν είσαι κάτω των δέκα ετών οπότε έχεις κάθε δικαίωμα να πεις «δε σ’ έχω φίλο, δώσε μου πίσω τα αυτοκόλλητά μου».

Άλλωστε δε συμφέρει κιόλας να ζητήσεις πίσω χαρισμένο πράμα. Κέρδος θα βγάλεις, μην ανησυχείς. Να υπολογίζεις στις προσδοκίες σου την ανταπόδοση. Πιο γενναιόδωρα από τους ανθρώπους τα λεξικά, σου έχουν τη λέξη που δικαιούσαι και τη λένε αντίχαρη. Χρωστούμενη και τοκισμένη.

Η χάρη αποκτά μεγαλύτερη αίγλη άμα την βαφτίσεις θυσία. Έτσι φουσκώνεις και το λογαριασμό. Τις χάρες-θυσίες μπορείς να τις επικαλείσαι ελεύθερα αν είσαι ή γονιός ή χωρισμένος ή και τα δύο. Και κάπου εδώ παρατηρείται το σύνηθες ανεξήγητο φαινόμενο: τα χρόνια όταν τα έχεις τα λες δύσκολα-χρόνια, όταν φωνάζεις πως τα χάρισες τα λες τα-καλύτερά-μου-χρόνια.

Ιούνιος

2010-06-17T23:11:00.000-07:00

Αναγγελία ότι ήρθε το καλοκαίρι δεν θα σου κάνω. Το κατάλαβες και μόνος σου. Ούτε λογοπαίγνια με τον υδράργυρο και τα συνώνυμα της ζέστης. Τ’ ακούς και στα δελτία ειδήσεων.

Ο Ιούνιος όμως είναι μήνας παράξενος, ίσως μια εποχή από μόνος του. Έχει όλα τα στραβά της άνοιξης και του καλοκαιριού μαζί. Οι αλλεργίες επιμένουν γιατρέ μου. Άσε που συγκροτημένο άνθρωπο εξακολουθείς να μη με λες. Γιατί και να ‘κανε τη δουλειά της η δικαιολογία ότι οι πρώτες ζέστες φέρνουν μια κάποια αποδιοργάνωση, και τις δεύτερες όμως ευπροσάρμοστες δεν τις λες.

Τέλος πάντων, είναι φανερό: όσοι βίωσαν την άνοιξη ως χαρά και ευεξία, έτσι ευφρόσυνα θα μεταβούν και στην εποχή Ιούνιο. Οι λοιποί, ας τα λέμε φθινοπωρινοί, με τούτα και με γκρίνια θα πορευτούμε μέχρι τα μέσα του Ιούλη. Τότε που οι διακοπές θα έχουν εξαντληθεί ως ένθετα περιοδικά και θα κυκλοφορούν πλέον ανάμεσά μας.

Προς το παρόν οι φαινομενικά ανέμελοι προορισμοί σέρνονται κυρίως σε δρόμους, γραφεία και βέβαια σε καφέ, με πολλά παγάκια και σπαστά καλαμάκια. Όλοι ρωτούν όλους «πού θα πάτε διακοπές». Όποιος έχει τις περισσότερες πληροφορίες για ενοικιαζόμενα δωμάτια και οτιδήποτε άλλο με τον επιθετικό προσδιορισμό «καταπληκτικό», θεωρεί χρέος του να καταθέσει την πολύτιμη γνώση, μαζί με την περιγραφή όλων των περασμένων διακοπών της ζωής του, σε μια παραστατική αφήγηση την οποία για κάποιο μυστήριο λόγο βρίσκει εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ο ίδιος.

Τις Κυριακές του Ιουνίου οι άνθρωποι πηγαίνουν σ’ ένα μέρος που τα παιδιά το λένε θάλασσα και οι μεγάλοι παραλία. Όλοι έχουν την πρωτότυπη ιδέα να ξεκινήσουν νωρίς για να μην τους πιάσει η κίνηση. Έτσι ξεκινούν ταυτόχρονα, και περνούν κάμποσες στριμωγμένες ώρες ακινησίας. Αν μέσα στο αυτοκίνητο είναι δύο, θα τσακωθούν. Αν είναι τρεις, οι δύο θα τσακωθούν και ο τρίτος δε θα μιλάει. Αν είναι πάνω από τρεις, οι περισσότεροι θα μιλούν και θα γελούν και ο ένας θα εκνευρίζεται γιατί οδηγεί. Εντέλει θα φτάσουν σε μια καφετέρια με λίγο γαλάζιο στην άκρη. Έχει κακή μουσική και κακό καφέ αλλά κανείς δεν γκρινιάζει γιατί είναι θάλασσα και είναι ωραία. Κάποιος λέει πρώτος «πάμε για μια βουτιά», πάει μόνος του και μετά οι άλλοι τον ρωτάνε αν το νερό είναι ζεστό, κανείς όμως αν είναι καθαρό γιατί όλοι ξέρουν. Πασαλείβονται με αντηλιακά αλλά πάντα υπάρχει ένας που καίγεται και πολλοί που λένε ότι πήραν χρώμα κι ας μην πήραν.

Αυτές τις κυριακάτικες εξορμήσεις του Ιουνίου οι άνθρωποι τις περιγράφουν ως «καταπληκτικές». Αλλά πιστεύω λίγο περισσότερο τον έναν που κάηκε από τον ήλιο.

Ποδόσφαιρο

2010-06-11T01:04:00.000-07:00

Πολύ για ποδόσφαιρο κουβεντιάζει ο κόσμος τον τελευταίο καιρό, όπως πάντα δηλαδή αλλά κάθε λίγο και λιγάκι προκύπτει και κάποια διοργάνωση με εξωτικό όνομα που νομίζω ότι παραπέμπει σε κύπελλα και τέτοια λειψά σερβίτσια. Όπως αυτό που μας ήρθε τώρα και το λένε Μουντιάλ και μου φαίνεται πως είναι από εκείνα τα σοβαρά πράματα που προκαλούν ασύντακτες συζητήσεις και δη με την εσάνς της παγκόσμιας βαρύτητας και οι ομάδες έχουν ονόματα χωρών. Αυτό σημαίνει πως και να μη θες εκπροσωπείσαι. Όπως στη Γιουροβίζιον και στη Βουλή. Και πρέπει να σκεφτείς ποιον θα υποστηρίζεις άμα αποκλειστεί αυτό που σου αντιστοιχεί. Έτσι γίνεται στη Γιουροβίζιον. Στη Βουλή θαρρώ πως είναι πιο περίπλοκο το θέμα.

Το ποδόσφαιρο είναι ένα άθλημα από τα πολλά και αυτό παραπέμπει σε κάτι κατεψυγμένες εκθέσεις ιδεών και ιδεωδών που γράφαμε στο λύκειο ως θέματα sos για τις πανελλήνιες. Τέτοια τουλάχιστον μας έλεγαν να ξεπατικώνουμε για γνώμη μας τότε που σέρναμε τις δέσμες. Οι μετέπειτα γενιές αποδεσμεύτηκαν, μοιράστηκαν σε κατευθύνσεις και απ’ ό,τι μαθαίνω η εκπαίδευση ως θεσμός απέκτησε επίγνωση της προβληματικής της ύπαρξης και τώρα ζητάνε από τουςμαθητές να τους αναπτύξουν τα καλά της αυτομόρφωσης.

Ας αφήσουμε όμως την εκπαίδευση να ανανεώνεται θεματικώς και να επιστρέψουμε στο ποδόσφαιρο χωρίς να επιμείνουμε στα ιδανικά της ευγενούς άμιλλας και του τίμιου του συναγωνισμού, που άλλωστε εκτός θέματος θα μας βγάλουν. Γιατί το εν λόγω άθλημα τα παραμερίζει λίγο αυτά τα καλαμαρίστικα. Εδώ μιλάμε για ένστικτα άγρια, τίγκα στην τεστοστερόνη.

Οι γυναίκες μιλούν για άντρες, καλλυντικά και ρούχα. Καθώς και για άλλες γυναίκες. Οι άντρες μιλούν για γυναίκες, αυτοκίνητα και μπάλα. Στερεότυπα θα μου πεις. Αλλά προφανώς δεν έχεις ανοίξει την τηλεόραση. Όμορφα τακτοποιημένα τα ενδιαφέροντα, κατά φύλο, έτσι να μην μπερδευόμαστε. Άντρας με γυναίκα συζητούν για ζώδια, μουσική, ταινίες και διακοπές. Στην αρχή. Μετά μιλούν για τη σχέση τους.

Σε αυτή την περίπτωση θα προτιμούσα κι εγώ μια κουβέντα για ποδόσφαιρο. Η οποία όμως απαιτεί γνώση του αντικειμένου, γερή μνήμη και αυστηρή προσήλωση. Θέλει να έχεις στριμώξει τις Κυριακές της ζωής σου σε κάτι κερκίδες-παλαίστρες ή να βυθίζεσαι τακτικά σε καναπέ με θέα απέραντο γρασίδι οθόνης. Αναγκαία κρίνεται η παρακολούθηση των σχετικών εκπομπών. Εξονυχιστική ανάλυση των επίμαχων φάσεων. Γιατί η χαρά σε αυτό το άθλημα είναι που σου επιτρέπει να έχεις άποψη.

Γίνεσαι πρόεδρος, προπονητής και διαιτητής συνάμα. Όλη η εξουσία των ονείρων σου και μάλιστα σε υπέροχη μορφή ανεύθυνη. Και δώρο άφθονη εκτόνωση. Όλα τα αποθέματα δίκαιου ή άδικου θυμού που δε σε παίρνει να εκφράσεις στα μέρη τους. Φέρε κι από το σπίτι σου.

Το ποδόσφαιρο έχει και ορολογία. Ενίοτε επεκτείνεται και στην καθομιλουμένη με τις γραφικές αντιστοιχίες που πλασάρονται ως ελαφρότητα. Για ένα λάθος σου μπορεί να σου ζητήσουν εξηγήσεις. Τι κουβέντα όμως να κάνουμε για ένα φάουλ;

Φόβος και φοβίες.

2010-06-04T00:58:00.000-07:00

Θαρρώ πως δεν έχεις ιδέα από τον κόσμο ενός ανθρώπου αν δεν επικοινωνήσεις με τους φόβους του. Και δε μιλώ γι’ αυτούς που ανακοινώνει χάριν γούστου. Δεν υπερτιμώ τη σκοτεινή πτυχή που θα σου αποκαλύψω άμα σου πω ότι φοβάμαι τα χρυσόψαρα ή και τα σαλιγκάρια. Μιλώ για τους φόβους που έχουν σημασία είτε αποφασιστική είτε αναποφάσιστη. Γιατί οι αντιδράσεις που οφείλονται σε αυτό το συναίσθημα είναι ποικίλες και ενίοτε αντιφατικές.

Ο φόβος προστατεύει. Από νωρίς σου τον καλλιεργούν ώστε να μην είσαι ένα νήπιο που βάζει τα χέρια του στις πρίζες και άλλα επικίνδυνα. Άλλωστε με την επίγνωση του κινδύνου δεν γεννιέσαι. Μετά σου ‘ρχεται και μάλιστα βγαίνει σε διάφορα μεγέθη και χρώματα.

Ο κίνδυνος λοιπόν είναι εχθρός μας και ο φόβος σύμμαχος. Πολεμοφόδια οι αρνήσεις, τα δεν και τα μην που εμποδίζουν τη δράση που θα μας έφερνε στον εφιάλτη. Επειδή όμως άνθρωποι είμαστε και ησυχία δεν έχουμε και δε μας αρκεί να ξέρουμε τι δεν πρέπει -και πάλι καλά που δε μας αρκεί- θα ψάξουμε και θα βρούμε τ’ αντίθετό του ακριβώς. Κι έτσι προβαίνουμε σε κείνες τις ενέργειες που θα μας πάνε στην άλλη πλευρά. Αυτό βέβαια δεν έχει πάντα επιτυχή έκβαση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα όταν φοβόμαστε μη γίνουμε αυτό που κοροϊδεύαμε. Κάθε οργανωμένο σχέδιο για να το αποφύγουμε σε αυτό θα μας οδηγήσει. Που κοροϊδεύαμε. Γιατί όλο και κάποιο λόγο είχαμε που το φοβόμασταν.

Είναι και κάτι φόβοι που κατασκευάζεις. Για τον εαυτό σου ή για τους άλλους. Αν επικαλείσαι υποτιθέμενους φόβους σου συνειδητά ή ασύνειδα ίσως τελικά πετύχεις επιείκεια από κάποιους ανθρώπους κι αν σου φτάνει να βαραίνει η συμπόνια έναντι της εκτίμησης τότε χαλάλι σου (μέχρι να τους κουράσεις). Αν πάλι πατάς σε φόβους που προκάλεσες σε άλλους ώστε να έχουν τη συμπεριφορά που επιθυμείς τότε ντροπή σου. Σαν εβδομαδιαία αστρολογική πρόβλεψη μου φαίνεται αλλά κοίτα να δεις που μερικές φορές βγαίνει.

Εκτός από τους φόβους τους κοινούς όμως υπάρχουν κι εκείνοι που τους λένε παράλογους, αγχώδεις, παθολογικούς και με μια λέξη παράγωγη, φοβίες. Εδώ όμως λίγο να το τραβήξουμε και μπαίνουμε σε άλλα χωράφια ιατρικά κι εγώ να σου πω την αλήθεια μου πτυχίο δεν έχω. Βέβαια μια βόλτα εδώ γύρω στο ίντερνετ να κάνεις θα βρεις αναλύσεις και συμβουλές με το τσουβάλι και σιγά μη σου αναρτήσουν σαρωμένα διπλώματα.

Αλλά η φοβία ως δεύτερο συνθετικό δεν αφορά μόνο την ψυχανάλυση. Δεν ξέρω αν η ξενοφοβία και η ομοφοβία επιδέχονται θεραπείας όπως η υψοφοβία, η μικροβιοφοβία ή και η αραχνοφοβία. Αν όμως βλέπεις άλλους ανθρώπους σαν μικρόβια και αράχνες τότε φοβάμαι εγώ εσένα.

Επανάληψη

2010-05-27T20:40:00.000-07:00

Την επανάληψη μας έχουν μάθει να μην τη χωνεύουμε ήδη από τα παιδικά μας χρόνια. Ασκήσεις, υποδείξεις, διαγωνίσματα και λοιπά αγχογόνα τρικ επιστρατεύονται για να φορτώσουν μια για πάντα ετούτη τη λέξη με πιεστικούς συνειρμούς και τραύματα.

Επανάληψη μήτηρ πάσης μαθήσεως, ένα ακόμα στριμμένο τσιτάτο, και μάλιστα τίγκα στα τριτόκλιτα, το πρώτο το φέρνουμε στη δημοτική να το καταλαβαίνει κι η πρώτη τάξη, μην της ξεφύγει η επανάληψη στα κουλουράκια και τις γραμμούλες. Ξαναπερνάς την ύλη κι έτσι εμπεδώνεις όσα διδάχτηκες. Και γίνονται γνώση και κεκτημένα σου. Και άσε το πρώτο, θα μάθεις να το μεταμφιέζεις εν καιρώ. Αυτά τα δεύτερα όμως, τ’ αναδιπλασιασμένα, θα σου γίνουν νόημα και σκοπός. Άλλωστε θα ορίζεσαι απ’ όλων των ειδών τα κεκτημένα σου.

Έτσι λοιπόν καθώς απομακρύνεσαι από θρανία και ύλη διδακτική, ακόμα κι αν δεν έχεις εμπεδώσει την προπαίδεια (εμένα αυτό το επτά εννιά θα με κολλάει πάντα), έχεις μάθει να αποστρέφεσαι ό,τι επαναλαμβάνεται και να δυσανασχετείς με όποιον επαναλαμβάνει. Θλιβερή προκατάληψη κατά τη γνώμη μου, και άδικη ρετσινιά.

Εντάξει. Οφείλω να παραδεχτώ ότι των λόγων η επανάληψη μπορεί να είναι και κουραστική πού και πού. Εξαρτάται όμως. Όσα δεν θες να ακούσεις δυσάρεστα σου φαίνονται από την πρώτη φορά που διατυπώνονται. Απλώς η επανάληψη σου δίνει μια καλή δικαιολογία για να τα απορρίψεις. Με ζάλισε λες και ξεμπερδεύεις. Λες και λιποθύμησε ποτέ κανείς με τα λόγια. Χάρη σου κάνει η επανάληψη και γλυτώνεις τον τίτλο του αδιάλλακτου και του πεισματάρη. Όταν πάλι δεν σου είναι ανεπιθύμητα τα λόγια καθεαυτά αλλά ο άνθρωπος που τα εκφέρει, τότε δεν είναι το πρόβλημά σου που τα λέει πάλι, ήδη το συναπάντημα σε έχει εκνευρίσει επαρκώς.

Από την άλλη, σε μερικές επαναλήψεις έχεις αδυναμία. Δεν μπορεί να μην αγαπάς κάποιες συνήθεις κουβέντες των αγαπημένων σου. Λέξεις που αναμασούν επίτηδες ή και χωρίς να το καταλαβαίνουν. Για δικές τους τις ακούς και χαμογελάς, και τις κρατάς κοντά στις γνώριμες εκφράσεις του προσώπου, τρυφερές, χαρούμενες ή θυμωμένες, στα νεύματα και στις τόσο όμορφα άτσαλες αντιδράσεις της αμηχανίας.

Υπάρχει βέβαια και η επανάληψη που βαφτίζεται ρουτίνα και μονοτονία. Βαρέθηκα λες τον τρόπο του, τους φόβους του, τα προβλήματά του. Κακό πράμα αυτό, δεν μπορώ να πω. Είναι όμως η ίδια επανάληψη που σ’ έφερε στην οικειότητα με κείνον που λαχταρούσες. Δεν είναι διδακτέα ύλη οι άνθρωποι, μην τους στριμώχνεις στο ντουλάπι με τα κεκτημένα.

Πανελλήνιες

2010-05-21T03:05:00.000-07:00

Από τα συνώνυμα του άγχους άλλα τα βρίσκουμε στο λεξικό κι άλλα τα βρίσκουμε στις συνθήκες. Το βάπτισμα του πυρός σε αυτή τη δεύτερη περίπτωση γίνεται κάπου εκεί στην ηλικία των δεκάξι, και είναι μια διαδικασία που οι άνθρωποι συνηθίζουν να αποκαλούν με το βαρύ επίθετο «πανελλήνιες» παραλείποντας το ακόμα βαρύτερο συνοδευτικό «εξετάσεις».

Οι πανελλήνιες είναι μια δοκιμασία για την οποία σε προετοιμάζουν καιρό σα να είναι το τέλος του κόσμου και όταν φτάσει η στιγμή την οποία σου έχουν παρουσιάσει ως τρομερή σου λένε ότι δεν είναι το τέλος του κόσμου. Πάντως σε γεμίζουν με συμβουλές. Ολάκερη λίστα με οδηγίες που αφορούν στην ψυχολογία σου, στη διατροφή σου και στη στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσεις προκειμένου να αποδώσεις τα βέλτιστα σε αυτή την πανελλήνια μάχη που όμως «δεν είναι το παν, θα έχεις και άλλες ευκαιρίες στη ζωή σου».

Και βέβαια, πρωτίστως πρέπει να αποβάλεις το άγχος. Ναι, αυτό που σου φορτώσαμε. Συμβουλή που παραπέμπει σε κορύφωση καβγά, στη γνώριμη παρότρυνση για ψυχραιμία όταν σ’ έχω φέρει ήδη εκτός εαυτού.

Ξεκίνα από αυτά που ξέρεις και άσε για το τέλος ό,τι δεν μπορείς να θυμηθείς. Ναι τη χρειάζεσαι αυτή τη συμβουλή. Γιατί ο μηχανικός τρόπος που σου έχουμε μάθει για να διαβάζεις προφανώς σ’ έχει καταστήσει ανίκανο για το αυτονόητο. Σε κάναμε ρομπότ και τώρα πρέπει να σε προγραμματίζουμε ακόμα και για να μπεις στην αίθουσα της εξέτασης.

Θα γράφεις πρώτα στο πρόχειρο. Στην τελευταία σελίδα. Και μετά θα τα περνάς στο καθαρό. Χωρίς μουντζούρες. Γιατί και το «Έγκλημα και τιμωρία» να γράψεις, με μουντζούρες δεν το θέλουμε, μην το συζητάς.

Θα είσαι σαφής και θα αιτιολογείς τα πάντα. Τίποτα αδικαιολόγητο δε μας αφορά. Άλλωστε το θέμα είναι να δείχνεις ότι ξέρεις. Και άγνοια να έχεις άμα πείσεις ότι ξέρεις σε καλό θα σου βγει. Κοίτα γύρω σου και θα καταλάβεις ότι πιάνει. Και μην ακούς που σου λένε για περιεκτικές απαντήσεις. Η συντομία δεν ωφέλησε ποτέ κανέναν.

Προσοχή στο διαιτολόγιο: ελαφρύ βραδινό, πορτοκαλάδες, όχι πολλούς καφέδες, και λίγη σοκολάτα που κάνει και καλό στη μνήμη. Πήγαινε και καμιά βόλτα πού και πού, σε αφήνουμε. Αρκεί να μην ξενυχτήσεις. Γιατί πρέπει να ‘χεις καθαρό μυαλό, όσο πρέπει κοιμισμένο.

Αν ακολουθήσεις τις συμβουλές μας μπορεί και να πετύχεις. Αλλά και να μην πετύχεις, εδώ δεν χρησιμοποιούμε το αντίθετο ρήμα. Για να μην σε αγχώσουμε. Άλλωστε είπαμε, θα έχεις πολλές ακόμα ευκαιρίες στη ζωή σου. Αλλά από σένα εξαρτάται αν θα κρατάς μια σελίδα για πρόχειρο.

Γνωμικά

2010-05-14T14:59:00.000-07:00

Κάθε φορά που θέλεις να πεις μια γνώμη, μπορείς να ρισκάρεις με δικά σου λόγια ή να ποντάρεις στο σίγουρο χαρτί των έτοιμων λύσεων. Μιλώ για τα γνωμικά, και ίσως πρόκειται για το μόνο θέμα που μπορώ να πιάσω χωρίς την πιθανότητα να ξεφυτρώσουν πέντε έξι απ’ αυτά για να με αντικρούσουν ή και άλλα τόσα για να με υποστηρίξουν.

Πρόκειται λοιπόν για έναν ολάκερο στρατό δογματικά παραταγμένο, ετοιμοπόλεμο, με ηθικό πάντα ακμαίο και ηθική αδιαπραγμάτευτη. Με το που θα τολμήσεις να ξεστομίσεις μια κουβέντα, σπεύδει να σε καλύψει ή να σου επιτεθεί η αποφθεγματική της πανοπλία. Και πώς να παλέψει μια δόλια ετοιμόρροπη γνώμη το κύρος και την αυθάδεια του πολύξερου του γνωμικού; Τι να σου κάνει το υποκειμενικό το επιχείρημα μπροστά στην καλοστημένη επιχείρηση παραγωγής σοφίας;

Το τεράστιο αυτό πλήθος των αξιότιμων ρήσεων, αποστομωτικό πάντα μέσα στη λακωνικότητά του, αποτελείται από διάφορες αγέλες. Οι κατηγορίες διαφέρουν μεταξύ τους κατ’ είδος και κατ’ ύφος, τη δουλειά τους όμως την κάνουν όλες. Από το προφίλ που θέλει να προβάλει ο κάθε ομιλητής εξαρτάται η λίμνη από την οποία θα ψαρέψει ευφυή πειθώ.

Πρώτες και καλύτερες οι παροιμίες, εύκολες στη χρήση και αποδοτικές, απολαμβάνουν «την αγάπη του κόσμου» με το λαϊκό τους ρεπερτόριο. Κουβαλούν ένα δίδαγμα για κάθε περίσταση, πολλές φορές και δύο αντίστροφα διδάγματα για την ίδια περίσταση. Λόγου χάρη, πάντα θα διχάζεσαι ανάμεσα στο σκουντούφλημα της βιασύνης και στο γοργό που έχει χάρη περισσή.

Πολλές παροιμίες βγήκαν λέει από κάπου. Κουβαλούν μια μικρή περιπέτεια με πολλά φολκλόρ στοιχεία, η οποία καταλήγει βεβαίως σ’ ένα συμπέρασμα με διαχρονική ισχύ. Συχνά τυχαίνει σε κάποιον να εφοδιαστεί με μια τέτοιου είδους ιστορική γνώση, αυτός αυτομάτως τη θεωρεί ως ευφάνταστη πληροφορία κοινού ενδιαφέροντος κι εσύ πρέπει να γελάσεις με το χιούμορ και την ευρηματικότητα της λαϊκής σοφίας που γεννάει ατάκες.

Οι παροιμίες βγαίνουν και σε κινέζικες. Εδώ δεν έχεις μέτρο και ομοιοκαταληξία, σίγουρες συνταγές επιτυχίας, απομνημόνευσης και διαρκούς επανάληψης για την ντόπια εκδοχή, ούτε οικείες αντιστοιχίσεις της αστικής καθημερινότητας με την αγνή ζωή της υπαίθρου όπου όλοι αλέθουν, ζυμώνουν και κοσκινίζουν. Πάντως οι Κινέζοι σοφοί, ή και αντίστροφα, τα λένε ωραία, και το καλό με τις παροιμίες τους είναι ότι μπορείς να βαφτίσεις κινέζικες τις ολοδικές σου εξυπνάδες χωρίς το φόβο να εκτεθείς με διάψευση.

Υπάρχουν βέβαια και τα «λόγια των μεγάλων ανδρών», που μπορείς να τα θέτεις σε πλάγιο λόγο, μαζί με τις προσωπικές σου προεκτάσεις, επεξηγήσεις ακόμα και παρερμηνείες, αφού βέβαια διαλέξεις πρώτα ποιοι μεγάλοι άνδρες ταιριάζουν με το στυλ σου, και αφού διασταυρώσεις ότι σε κάποια άλλη δημιουργική τους περίοδο δεν έχουν αναθεωρήσει αυτό το οποίο επικαλείσαι.

Αρκετά επικίνδυνα είναι επίσης τα αρχαία και τα λατινικά ρητά, μην τα δοκιμάσεις στο σπίτι αν δεν είσαι σίγουρος ότι τα λες σωστά. Γιατί πάντα θα εμφανίζεται κάποιος αυτόκλητος διορθωτής, όπως λέει και μια σοφή κινέζικη παροιμία.

Χωρίς τίτλο

2010-05-07T01:24:00.000-07:00

Είναι στιγμές που τα λόγια είναι λίγα. Είναι άλλες στιγμές που νιώθω ότι τα λόγια είναι ντροπή. Τα δικά μου, τα δικά σου, όλων.

Υπάρχει μια είδηση. Τρεις άνθρωποι, σε μια τράπεζα, ρίψη μολότοφ, νεκροί. Και μόνο η ανακοίνωση φωνάζει άδικο, φρίκη, θυμό.

Ο θάνατος ως σκέψη με τρομοκρατεί. Ως γεγονός με τρομοκρατεί και με καθηλώνει. Αλλά τώρα έχω και θυμό. Έχω θυμώσει για τη δολοφονία των ανθρώπων. Κι ας μην μπήκα στο γκρουπ του φέισμπουκ «Όσοι νιώθουμε οργή για τους νεκρούς –διαδώστε το». Κι ας μην έγραψα στάτους και τουίτ συντριβής και καταγγελίας. Κι ας μην βρίστηκα κάτω από τις αναρτήσεις των μπλογκ σχετικά με τις πολιτικές ευθύνες και τις κοινωνικές προεκτάσεις.

Καθένας επιλέγει τον τρόπο του για να εκφράσει τα συναισθήματά του και να τα μοιραστεί. Όμως κάποιοι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, κάποιοι ζουν τον απερίφραστο πόνο της απώλειας των δικών τους. Τι να πεις για τη βία, την αγριότητα, το νήμα της ζωής που σπάει απότομα πριν φτάσει στο τέλος του; Πώς να μιλήσεις για τους νεκρούς χωρίς να ντρέπεσαι το βλέμμα των αγαπημένων τους που θα πονάει για πάντα, όταν εσύ θα σκέφτεσαι ξανά τα δικά σου καθημερινά ζητήματα;

Ντρέπομαι.

Ξεχνώ και πάλι ότι η τηλεόραση είναι καλύτερη κλειστή και βλέπω τα δελτία. Για μία ακόμα φορά πουλάνε τραγωδία σε εικόνες. Και σε πολιτικά παράθυρα. Μου φαίνεται ότι εκεί κάπου τέρμα δεξιά στην οθόνη, καπηλεύονται τον πόνο. Κοιτάω κι απ’ την άλλη γωνία αλλά δεν καταλαβαίνω. Κάτι δεν πάει καλά. Λέω άσε τους πολιτικούς, θα ενημερωθώ από το ίδιο το μέσο, που είναι και της ενημέρωσης της μαζικής. Και πέφτει το μάτι μου στις λεζάντες. Που μάλλον οι δημοσιογράφοι είχαν πολλή δουλειά και δεν προλάβαιναν κι έδωσαν σε κόμματα να γράψουνε τους τίτλους.

Και ακούω, διαβάζω, δηλώσεις, αναλύσεις, αντιπαραθέσεις. Και ψάχνω πίσω απ’ όλες αυτές τις κουβέντες έναν κόμπο στο στομάχι, τον κόμπο κάθε νήματος που κόπηκε. Αυτός ο κόμπος θα έκανε τα λόγια μετρημένα και θα κρατούσε το ύφος χαμηλά, με τη μουδιασμένη σφραγίδα του πένθους και της ντροπής. Πάντως όλοι εξέφρασαν τη συντριβή τους.

Κλείνω την τηλεόραση. Κλείνω και τον ιντερνετόκοσμο. Έχω θυμώσει.

Άλλες κρίσεις

2010-04-30T06:28:00.000-07:00

Μήνες τώρα συζητήσεις και παραμιλητά έχουν συντονιστεί σ’ ένα δισύλλαβο πανικό που τον φωνάζουν κρίση. Ίσως να είναι ανώφελη η προσωδιακή παρατήρηση αλλά μου φαίνεται ότι όλοι οι φόβοι και τα παράπονα σε δυο στενάχωρες συλλαβές πάνε κάθε φορά και στριμώχνονται. Λακωνικές οι πίκρες, μόνο τα ευχάριστα θέλουν ν’ απλώνονται και να φλυαρούν και να σκορπίζουν την ουσία τους.

Η πρωτοσέλιδη κρίση διευκρινίζεται ως οικονομική, από μόνη της η λέξη όμως έχει μεγάλη γκάμα ερμηνευτική. Ωστόσο η κάθε σημασία της όλο και κάποια αγχωμένη παγίδα καμουφλάρει.

Ένα από τα πρόσωπα της κρίσης εκφέρεται, είναι γνώμη, μετράει ή δε μετράει, αλλάζει ή δεν αλλάζει. Υπό συζήτηση λοιπόν η κρίση σε αυτή την περίπτωση, και ελεύθερη, ή τουλάχιστον έτσι υποτίθεται. Όλο και κάποιος θα μουρμουρίσει εκείνο το απειλητικό που σε προειδοποιεί να μην κρίνεις γιατί μετά θα κριθείς και δεν το θέλεις. Μπορείς πάντα να αψηφήσεις αυτό το επίφοβο ενδεχόμενο και να πεις, να κριθώ κι εγώ, γιατί όχι, έτσι γνωρίζονται οι άνθρωποι, κρίνουν, και μετά είτε απορρίπτουν και μένουν μακριά είτε δέχονται και αγαπιούνται. Και μέσα σε όλων των ειδών τις σχέσεις πάλι κρίνονται και κρίνουν, αλλάζουν και ζουν μαζί για όσο οι παρονομαστές τούς κρατούν ομώνυμους.

Οι κρίσεις βέβαια θέλουν λογική, και παρασημοφορούνται όταν είναι αντικειμενικές και αμερόληπτες. Μα στ’ αλήθεια πιστεύει κανείς ότι υπάρχει νους ανεπηρέαστος; Άλλωστε η λογική είναι σύντροφος αναξιόπιστος, εκεί που περισσότερο τη χρειάζεσαι φεύγει κι αφήνει στο πόδι της όλες σου τις αδυναμίες. Μπορείς βέβαια να την πιάνεις απροετοίμαστη και να τη χρησιμοποιείς λίγο πριν γίνει ανάγκη. Αυτό βέβαια αν είσαι από τα περιβόητα παιδιά των φρονίμων που πάντα γεμάτα ψυχικά τραύματα τα φανταζόμουν.

Πέρα από τις προσωπικές τις κρίσεις και τις εκτιμήσεις όμως υπάρχουν και οι συλλογικές, αυτές των επιτροπών, αλλά δεν μπορώ να σου πω ούτε για την επιτροπή κεφαλαιαγοράς που δεν ξέρω τι είναι ούτε για τις κριτικές επιτροπές στα ριάλιτι που δυστυχώς ξέρω τι είναι. Θα αφήσω κατά μέρος και τις κρίσεις των δικαστηρίων καθώς είναι νομίζω αυτές που όλοι λένε ότι εμπιστεύονται και μετά κάνουν έφεση. Εκτός συναγωνισμού και η Ημέρα της Κρίσης, εκεί που η λέξη αποκτάει κεφαλαίο αρχικό γράμμα όχι όμως και τόση εμπιστοσύνη.

Και μένουν οι κρίσεις που μοιάζουν με εκείνη που στάθηκε αφορμή να λοξοδρομήσουμε σε άλλες σημασίες, φτάνουμε εκεί που αν το ουσιαστικό ήταν επίρρημα θα ήταν διπλό και μάλιστα αντιφατικό, ας τα λέμε «άνω-κάτω». Γεμάτη προβλήματα η κρίση σε αυτή την περίπτωση, ταραχή, θλίψη και αμφιβολία. Και τόση η αγωνία να την προσδιορίζουμε που γίναμε όλοι ψυχίατροι και φιλόσοφοι. Δεν έπαθες νευρική κρίση, απλώς θύμωσες. Ούτε υπαρξιακή κρίση περνάς, απλώς μεγαλώνεις. Τα προβλήματα όμως αποκτούν λίγη αίγλη με την επιστημονική ορολογία, οπότε ζήσε όποια κρίση θες. Οι λέξεις άλλωστε δεν έχουν επιτήρηση.

Αεροδρόμια

2010-04-23T01:57:00.000-07:00

Άνω κάτω έχουν γίνει οι πτήσεις τις τελευταίες μέρες στην Ευρώπη, ή μάλλον όχι άνω, μόνο κάτω. Για τούτη την καθήλωση των αερομεταφορών ευθύνεται η κυκλοθυμία ενός ισλανδικού ηφαιστείου με το όνομα Eyjafjallajokull –η εξήγηση των γεωλογικών φαινομένων, ένα μυστήριο για μένα, ωχριά μπροστά στο μυστήριο της προφοράς ετούτου του πράματος.

Τα αεροδρόμια λοιπόν, ακόμα κι όταν δεν βρίσκονται στο έλεος της ηφαιστειακής τέφρας, είναι χώροι ιδιαίτεροι, που μοιάζουν να κουβαλούν ένα βάρος ψυχικό. Είναι πεδία αναμονής, αποχωρισμού και υποδοχής. Πουθενά αλλού δεν διαγράφεται τόσο έντονα το σύμπλεγμα του μαζί και του μόνου, η εναλλαγή του μοιράζομαι και του νοσταλγώ. Δοκιμαστικοί σωλήνες τα αεροδρόμια που βάζεις τα συναισθήματα να δεις πώς αντιδρούν.

Ακόμα και κάτι που σε διαφορετικές συνθήκες θα φαινόταν απλό, αποκτά άλλη διάσταση με φόντο το θαύμα της πτήσης. Σα να αλλοιώνονται κάπως τα χρώματα των σκέψεων, τη στιγμή που τα αγαπημένα πρόσωπα διακρίνονται μέσα σου πιο καθαρά από ποτέ και πιο μακρινά συνάμα. Κάτι παράξενο συμβαίνει, μάλλον μεγεθύνεται η ανάγκη.

Αλλά και η αναμονή σε αυτή την περίπτωση έχει την ιδιομορφία της. Είτε περιμένεις να φύγεις είτε να υποδεχτείς, οι στιγμές είναι φορτισμένες με μία προσδοκία λιγάκι υπερβολική. Και σα να γίνονται όλα εκτός του πραγματικού χρόνου. Εδώ δεν μετράς σε μέρες, έχεις άλλη μονάδα, συναισθηματική. Μετράς τη διάρκεια της απουσίας σε γραμμές τετραδίου και κολλάς τις λέξεις μεταξύ τους και βγαίνεις πάντα έξω από το περιθώριο.

Κλειδί για την είσοδο σε αυτή την καθόλου ουδέτερη ζώνη είναι η απαλλαγή από τις αποσκευές σου. Μαζί σου θα ταξιδέψει ό,τι σου ανήκει αλλά χωρίς τη δική σου ευθύνη. Λυτρωτικό ακούγεται. Επίσης απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο έλεγχος: ταυτότητα, εισιτήριο, εσένα αυτοπροσώπως. Για να φύγεις από αυτό εδώ το μέρος πρέπει να εξακριβωθεί η ύπαρξή σου. Τρομακτικό ακούγεται.

Είναι χωρισμοί τα αεροδρόμια, να θυμηθώ να κοιτάξω και τον ονειροκρίτη. Ή και πρόβα χωρισμού καλύτερα, και μάλιστα στην καλύτερη εκδοχή του. Δώρο για τους ερωτευμένους η αξιοπρεπής δραματικότητα. Σου δίνεται η μοναδική ευκαιρία να χωρίσεις όμορφα, ρομαντικά, σχεδόν κινηματογραφικά. Να δεις που θα τον νοσταλγείς αυτό τον κομψό χωρισμό πάνω στην ανταλλαγή πυρών, μομφών και αιχμηρών λέξεων ή και αντικειμένων. Κράτα λοιπόν για χωρισμό αυτή την τρυφερή απομάκρυνση. Χωρίς τη μάχη της απόρριψης έχεις να αναμετρηθείς μονάχα με την απουσία δύο, τριών ημερών. Ή με κάμποσες πυκνογραμμένες σελίδες τετραδίου.

Πρόποση

2010-04-16T02:37:00.000-07:00

Οι πρώτες Κυριακές μετά από γιορτές μοιάζουν λίγο με τα φανάρια στις κεντρικές λεωφόρους. Ως εκ τούτου, η πρώτη Κυριακή μετά το Πάσχα είναι σα να λέμε πρώτα φανάρια μετά την Κηφισίας. Τη λένε και Κυριακή του Θωμά, αλλά δεν ξέρω να σου πω πολλά γι’ αυτό το θέμα, τα θρησκευτικά δεν τ’ αγάπησα ποτέ. Θυμάμαι μόνο ότι πρόκειται για έναν κύριο (Θωμά), τον οποίο αποκαλούν απαξιωτικά άπιστο, για τον απλό λόγο ότι ο καημένος ζήτησε μερικές διευκρινίσεις για να πειστεί σχετικά με ένα συμβάν που δεν το λες και συνηθισμένο. Εσένα δηλαδή θα σου ανακοίνωναν ανάσταση και θα το ‘παιρνες αμέσως τοις μετρητοίς;

Τούτη λοιπόν η Κυριακή του χρόνου, όποτε κι αν πέφτει -γιατί δεν είναι και στάνταρ- αποτελεί ορόσημο, και αδιαπραγμάτευτο φινάλε μιας περιόδου άφεσης και χαλαρότητας ψυχής και σώματος. Γιατί η πραγματική μετάνοια ξεκινά μετά το Πάσχα αγαπητέ μου, και θέλει και μια άπιστη Κυριακή για αφορμή. Μα, θα μου πεις, μια βδομάδα μετά την Ανάσταση; Κι όμως το Πάσχα διαρκεί όσο έχεις στο ψυγείο σου χρωματιστά αυγά βρασμένα. Και τότε, στη βδομάδα πάνω κάτω, εξαντλούνται τα αποθέματα. (Αν έχεις ακόμα τώρα που μιλάμε, πέτα τα –η παράδοση δε θα σε γλυτώσει από τη δηλητηρίαση).

Από την περασμένη Κυριακή ξεκίνησε μια μεταβατική φάση. Τσουγκρίζουμε τα ποτήρια μας και λέμε καλό καλοκαίρι. Ίσως ν’ ακούγεται λίγο πρώιμη η πρόποση, αλλά στο τρίτο ποτήρι το καλοκαίρι μοιάζει πιο κοντά.

Και με τη σκέψη μόνο του επερχόμενου καλοκαιριού σε πιάνει άγχος. Όχι για το πού θα πας διακοπές, αυτές είναι κουβέντες του Ιουνίου κι έχουμε καιρό. Γι’ άλλα δε σου φτάνει ο χρόνος. Γιατί άξαφνα συνειδητοποιείς ότι δεν σου αρέσει το σώμα σου. Το υποψιαζόσουν βέβαια και πριν, αλλά η μεταπασχαλινή διαπίστωση είναι αμείλικτη.

Πες μου πόσους έχεις ακούσει τις τελευταίες μέρες να μιλούν για τα κιλά που πήραν το Πάσχα. Και να μην πήραν κιλά, πάλι ότι πήραν θα πουν, σα να ‘ναι τούτη η δήλωση μέρος του εθίμου. Κι αν τους το αμφισβητήσεις, δεν θα σε κατηγορήσουν γι’ άπιστο σαν το δόλιο το Θωμά, θα το πάρουν για κομπλιμέντο.

Και πέφτουν οι προγραμματικές δηλώσεις για δίαιτες και γυμναστήρια, γιατί πώς θα βγω στην παραλία; Κι όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, ως υπενθύμιση αυτής της προοπτικής, παντού η ίδια πανικόβλητη ερώτηση. Κι η παραλία ένα φόβητρο, μια εφιαλτική πασαρέλα, όπου θα γίνει η ηλιόλουστη κρίση δικαίων και αδίκων. Πρόσχημα η χαλάρωση της ψυχής και κριτήριο η χαλάρωση της σάρκας. Στην ίδια μοίρα όλοι, πιστοί και άπιστοι.

Πάσχα

2010-04-09T02:10:00.000-07:00

Πέρασε το Πάσχα. Και τι σου ‘μεινε; Κάτι μισολιωμένα κεριά, μερικά σοκολατένια κουνέλια, πολλά χρωματιστά αυγά και μια ψυχή σωσμένη. Κι αφού καθάρισες με την ψυχή ήρθε η ώρα για το σώμα. Γιατί ακόμα κι αν δεν σ’ άγγιξε το πνεύμα της νηστείας και της αγίας προσευχής, τότε απλώς πέρασες κατευθείαν στην επόμενη πίστα, της αδηφαγίας.

Κι ενώ τα Χριστούγεννα θριαμβεύει η ζάχαρη, το Πάσχα είναι η χαρά του αρνίσιου λίπους, που υπό κανονικές συνθήκες θα αποτελούσε έναν καλό λόγο για να γίνεις χορτοφάγος. Αλλά οι εν λόγω συνθήκες είναι εορταστικές, και το ψυχαναγκαστικό έθιμο της ακόρεστης βουλιμίας καλά κρατεί. Και αφού επιβάλλεται να μην κρατηθείς μακριά από κάθε οικογενειακό τραπέζι που είναι βουτηγμένο στο λάδι και την τσίκνα, νιώθεις σα να σου ‘ρχονται ακάλεστα και παραπανίσια τα κιλά, με τη μυρωδιά και μόνο.

Το κακό μ’ αυτά τα δείπνα της σαρκοβόρου κατάνυξης είναι πως έχουν και πολύ κόσμο. Κοπάδια ολάκερα πάνω στο τραπέζι αλλά και γύρω απ’ αυτό. Και δεν κάθονται ήσυχα-ήσυχα να φάνε, να περάσει η ρημάδα η μέρα, να πάμε σπίτια μας ή να φύγετε απ’ το δικό μας. Πρέπει να γλεντήσουνε κιόλας.

Σε κάθε τέτοιο γλέντι υπάρχουν κάποιοι που διασκεδάζουν πολύ στριφογυρίζοντας ένα τρυπημένο αρνί πάνω από κάτι κάρβουνα. Υποθέτω ότι η συγκεκριμένη αρμοδιότητα αντιστοιχεί σε κάποια αρχηγική διάθεση, οι επί κεφαλής του σουβλίσματος αυτοαποκαλούνται «ψήστες», καμαρώνουν ασταμάτητα σαν για κάποιο κατόρθωμα και θεωρούν υποχρέωσή τους να ενημερώνουν διαρκώς το πλήθος-παρέα για κάθε λεπτομέρεια της φοβερής αποστολής τους.

Αυτή η περίφημη διαδικασία κρατάει πολλές ώρες, συντελείται σε υπαίθριο χώρο, και ακόμα κι όταν βρέχει δεν γλυτώνεις, υπάρχουν τα υπόστεγα. Εκεί μάλιστα είναι χειρότερα, καθότι μικρότερος ο χώρος και η τελευταία γωνία όπου θα μπορούσες να κρυφτείς κατειλημμένη από παιδάκι που καταστρέφει την υπερσύγχρονη παιχνιδολαμπάδα του ή παιδάκι μαζί με μαμά που προσπαθεί να το πείσει «μην τρως το σοκολατένιο κόκορα, θα σου κοπεί η όρεξη» και το παιδάκι κλαίει κι εσύ θες να του κοπεί η γλώσσα αλλά δεν το λες γιατί είναι αμαρτία και κρίμα πάνω που σου συγχωρέθηκαν.

Όλα αυτά γίνονται μετά μουσικής, κακής μουσικής με πολλά κλαρίνα και κάποιοι από τους εορταστές θέλουν να χορέψουν και χορεύουν, άσχημα όμως γιατί έχουν μεθύσει και οι στροφές είναι λιγότερο κομψές κι από του φαγητού που ψήνεται με τον παράδοξο παραδοσιακό τρόπο.

Στο τέλος μεθούν όλοι ή σχεδόν όλοι. Το τραπέζι στρώνεται αργά, η παρέα τρώει το κακοψημένο αρνί μαζί με το πεπτικό του σύστημα που έχει επίσης σουβλιστεί σε μια μικρότερη σκηνή. Όλοι μιλούν πολύ φωναχτά και γελούν ακόμα πιο φωναχτά κι όλο λένε απειλητικά «και του χρόνου». Ε, του χρόνου θα μείνω σπίτι. Και μην έρθετε.

Μετανοείτε

2010-04-02T00:06:00.000-07:00

Λυπάμαι τις λέξεις όταν κουβαλούν αποσκευές, που δεν τις είχαν πριν μα τις φορτώθηκαν στο δρόμο.

Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα φτωχό πλην τίμιο συνηρημένο, μια σεμνή και διακριτική περίπτωση που κάποια στιγμή είπαν να της φορέσουν ράσο. Ας πούμε λοιπόν για τα πάθη του «μετανοώ». Ούτε που φανταζόταν το δόλιο το ρήμα το μεταφυσικό βάρος και την ψυχική συντριβή που θα καθόταν πάνω του. Mετανοώ, λες. Ε, για κάτι αμαρτίες που μου ξεφύγανε. Τι σου ‘ναι οι αμαρτίες; Λαθάκια. Λίγο πιο σοβαρά από τα ορθογραφικά. Δε θα πεθάνουμε κιόλας. «Νομίζεις» αναφωνεί ένας κύριος που καταφτάνει θυμιατίζοντας. «Θα πεθάνουμε, κι οι ανορθόγραφες ζωές μας θα κριθούν.» Τα μύρια πάθη του «κρίνω» είναι άλλη ιστορία, βεβαίως παράλληλη.

Κι αφού μάθεις ότι η κρίση συνεπάγεται τιμωρία, και γλυτωμό δεν έχεις αν δεν μετανοήσεις, αρχίζεις τα τηλέφωνα μπας και βρεις καμιά καλή άκρη. Για τη διαδικασία της συγχώρεσης δεν έχω να σου πω και πολλά, αλλά κάπου έχω ακούσει πως δεν ξεμπερδεύεις με μια συγγνώμη, η βασιλεία των ουρανών θέλει θυσία και ταπείνωση, κι αυτά είναι θέματα θεσμικά που μου διαφεύγουν.

Ευτυχώς για μας που έχουμε μια δυσκολία με τις μεταγενέστερες ερμηνείες, το «μετανοώ» μεταμορφώθηκε σε «μετανιώνω» και τουλάχιστον κρατάμε τούτη την εκδοχή, του ελαφρού ρεπερτορίου.

Έλα όμως που σα να το καταράστηκαν οι ευσεβείς κι οι λόγιοι και το καημένο το «μετανιώνω» κείτεται καταφρονεμένο στο περιθώριο της προ θανάτου ζωής, μιας και μόνο αυτήν αφορά και μόνο σ’ αυτήν ανήκει. Αλλά έτσι είμαστε οι θνητοί, ό,τι μπαίνει στο καλάθι με τις προσφορές δεν το καταδεχόμαστε, ενώ πριν μια βδομάδα που ‘χε την τριπλάσια τιμή το λαχταρούσαμε.

Έτσι λοιπόν, το «μετανιώνω» το ‘χουμε του πεταματού, ενώ χτίζουμε τρίποδες κι αδριάντες στην τσαχπινιά του αμετανόητου. Ό,τι επιλέγουμε, ό,τι νιώθουμε, ό,τι πονάμε, ως αμετανόητο το ποστάρουμε και το καμαρώνουμε. Αφού κλαις βρε παιδί μου, τι δε μετανιώνεις; Έτερον εκάτερον. Αν γύριζε ο χρόνος πίσω, πάλι τα ίδια θα ‘κανα. Αυτό με το χρόνο πια που όλο σβούρα θα τον θέλαμε κι όλο στα ίδια θα καταλήγαμε, έχει καταντήσει χειρότερο κι από την ψευτοπονηριά δεν-μετανιώνω-για-ό,τι-έκανα-αλλά-για-ό,τι-δεν-έκανα. Όσες φορές πορεύτηκες με δαύτο το γελοίο τσιτάτο για μπούσουλα, μόνο κάτι ασυνάρτητα πήγες κι έκανες. Παραδέξου το.

Νομίζω όμως πως ξέρω γιατί επιμένεις να κάνεις σπονδές στο βωμό του αμετανόητου. Χρειάζεσαι εκείνη την εσάνς του αναπόφευκτου, του μοιραίου. Αφού λοιπόν τη θες τη μεταφυσική τη δόση σου βρε αγάπη μου γιατί δεν κρατάς το λιβανισμένο το «μετανοώ», να μείνει για μας που μετανιώνουμε το επίγειο το «μετανιώνω»;

Έντυπη Έκδοση

2010-03-26T02:46:00.000-07:00

Τις Κυριακές ξυπνώ το μεσημέρι λίγο πριν γίνει απόγευμα και πίνω καφέ μέχρι να γίνει για τα καλά απόγευμα, σχεδόν βράδυ.

Το σκηνικό περιλαμβάνει εφημερίδες. Χάρτινες, απ’ αυτές που μουντζουρώνουν τα χέρια σου και, για ν’ αποθηκεύσεις δε θες δεξί κλικ αλλά ψαλίδι, ούτε σκληρό δίσκο αλλά συρτάρι. Δεν είναι ότι δυσκολεύεται το μάτι πριν ακόμα ανοίξει ν’ αντικρίσει οθόνη. Μια χαρά θα τα κατάφερνε, όπως άλλωστε τις άλλες μέρες. Απλώς τα κυριακάτικα πρωινά παραμένουν έντυπα και μεσημέρια.

Ξεφυλλίζω. Κοντοστέκομαι σε κάτι κείμενα που τα βλέπω για παράθυρα, όχι σαν τις τηλεοπτικές γειτονιές της φασαρίας, άλλα παράθυρα, φιλόξενα σαν καλημέρες.

Κι ύστερα έρχεται η ώρα για τα ένθετα. Πολλά ένθετα, για όλα τα γούστα, τα γένη και τους αριθμούς. Υπάρχουν εκείνα που δεν έχουν γυαλιστερό χαρτί, σα να λέμε συνέχεια της εφημερίδας. Ή μάλλον σα να κόβουν στη μέση την εφημερίδα, κι αν είσαι από τον ύπνο και δεν έχεις τη διαύγεια να διαχωρίσεις τις μεσαίες σελίδες, ενδέχεται να νομίσεις ότι η Βίκυ Χατζηβασιλείου κινεί τα νήματα της εξωτερικής πολιτικής. Πακέτα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί όχι;

Τηλεόραση, αθλητικά, πολιτισμός, αγγελίες και κάτι πορτοκαλιές σελίδες ακαταλαβίστικες. Τώρα τελευταία παίζουν και ένθετα για την οικολογία. Θα τα βρεις κι αυτά εκεί, στις οικολογικές πλαστικές σακούλες που περιέχουν την κυριακάτικη ενημέρωση.

Πάμε τώρα στα περιοδικά, την ιλουστρασιόν συνοδεία. Ποικίλης ύλης. Φθαρτής μεν συναρπαστικής δε. Ένας υπέροχος ενδιαφέρων κόσμος. Σε ποιον πλανήτη; Να πάμε. Αχ έχει και ταξίδια το πρόγραμμα. Χαρτοταξίδια. Παρίσια, Λονδίνα, Βερολίνα, άντε και Χριστούγεννα στη Βιέννη. Όχι θα μείνω σπίτι μου. Ε τότε να το διακοσμήσεις καλέ. Ξέρω πόσα χρόνια λαχταράς αυτό το γουστόζικο πορτατίφ σε σχήμα καγκουρό. Πολλή ντεκορασιόν βρε παιδί μου. Και συνεννοημένα όλα, την ίδια μέρα. Και είναι εκείνη η Κυριακή του μήνα που το σπίτι σου φωνάζει ότι θέλει ανακαίνιση. Ή τουλάχιστον μερικά χειροποίητα σουβέρ.

Μια άλλη Κυριακή είναι αφιερωμένη στη μαγειρική. Εμπνευσμένα ένθετα αυτά, θα μπορούσαν να ενταχθούν και στην ενότητα του πολιτισμού. Τα εκθέματα στις φωτογραφίες, αριστουργηματικά γεύματα, πολύχρωμα και δουλεμένα στη λεπτομέρεια. Και δίπλα οι συνταγές. Το μυστικό κρύβεται στη ρόκα, τις σταφίδες και τα κουκουνάρια. Μα παντού;

Εκτός όμως από την ενημέρωση η κυριακάτικη συγκομιδή έχει να προσφέρει και μόρφωση και ψυχαγωγία. Θυμάσαι το σπίτι που ανακαίνισες βάσει των προτάσεων που λέγαμε; Ε καλά έκανες κι έβαλες βιβλιοθήκη. Ίσα που θα χωρέσει βέβαια τον ανεκτίμητο μισοτσάμπα πλούτο της παγκόσμιας λογοτεχνίας, τα βιβλία που άλλαξαν τον κόσμο (έλα τώρα που θες να μάθεις και πώς ήταν πριν αλλάξει), όλη αυτή τη γνώση που δεν έκανες ποτέ τον κόπο να την αναζητήσεις αλλά τώρα σου προσφέρεται, και θα ήταν αγένεια να πεις όχι.

Μπορείς μάλιστα να φτιάξεις και το δικό σου βίντεο κλαμπ, από Φασμπίντερ μέχρι την τελευταία σαβουροταινία, αριστουργήματα χαρακτηρίζονται άπασες από τον εκδότη, και ξυπνάει μέσα σου το μανιώδη συλλέκτη. Ναι, εκείνο το παιδί που μάζευε αυτοκόλλητα και καπάκια από αναψυκτικά είναι ακόμα εδώ.

Έχει και μουσική για όλες τις προτιμήσεις. Ακόμα και δίσκους ολοκαίνουργιους. Σε πρώτη κυκλοφορία, κι οι καλλιτέχνες μετά καμαρώνουν για την τεράστια επιτυχία στις πωλήσεις. Παρακαλώ οι απονομές στα περίπτερα, όπως και οι διανομές.

Πλαστικές σημαίες

2010-03-19T02:01:00.000-07:00

Πολλά πλαστικά σημαιάκια ανεμίζουν τριγύρω κι όχι μόνο όταν έχουμε εθνική γιορτή. Κηρύγματα αρετής, δόξας και τιμής σε τιμή ευκαιρίας, κι έτσι ανεβαίνουν οι πωλήσεις.

Οι έμποροι κουβαλούν από δω κι από κει τους πάγκους τους, συναρμολογούν την εύφλεκτη πραμάτεια τους και τη διαλαλούν με εκκωφαντική περηφάνια. Στοιβάζουν ιδέες και πιστεύω στα καλάθια, μαζί με τα δικά τους φτηνά υλικά, βελτιωμένα μοντέλα σου λένε, πρέπει να τα πάρεις. Αν δεν τα θες σημαίνει πως θες να τα κάψεις, απαπά είσαι κατάπτυστος. Αν τα θες, θα πάρεις όλο το σετάκι, δες την κυρία δίπλα τι ωραία που της πάει, το προβάρει τώρα για την παρέλαση.

Σε τούτα τα παζάρια λοιπόν περίοπτη θέση κατέχει ένα προϊόν στο οποίο οι παντοπώλες βάζουν το ταμπελάκι του πατριωτισμού. Πατάνε πάνω στο κοινό σημείο της καταγωγής, σα να μπορείς στο όνομα της γεωγραφίας να σκάψεις το μυαλό μου και να μου φυτέψεις αυτό που λες εσύ πατρίδα, που όμως δεν είναι κανενός πατρίδα. Ούτε καν δική σου. Γιατί το εμπόρευμά σου δε γίνεται να το ‘χεις και στις προθήκες και στην ψυχή σου.

Και πολύ μίσος βρε παιδί μου. Πώς αντέχεις και το κουβαλάς από πανηγύρι σε πανηγύρι; Πλαστική κατασκευή θα μου πεις, εύκολη στη μεταφορά.

Αλλά τώρα που είπα μίσος, και κείνο τ’ άλλο που έφτιαξες και πουλάς, το παραδίπλα ντε, που το ‘χεις με την επωνυμία «θρησκεία», ε το παράκανες με τη δοσολογία και του φαίνονται οι αντιφάσεις στη ραφή. Δεν θα πείθεις και θα χρειαστεί να κατεβάσεις την τιμή.

Ευτυχώς υπάρχουν και οι θεσμοί. Α εδώ θα τα πας πολύ καλά, θα κάνεις κι άλλη παραγγελία. Αρκεί να τους πλασάρεις σωστά. Σε κρίση δηλαδή. Και μην κάνεις εκπτώσεις. Σε θέλω αμείλικτο.

Ας πάρουμε ένα εντελώς τυχαίο παράδειγμα από τα ράφια. Οικογένεια. Θα κάνεις τη γνωστή σύγκριση, με τις παλιές καλές εποχές κλπ κλπ –πρόσεχε πώς θα το θέσεις, μη χάσουμε το γυναικείο κοινό. Και μετά ρίχνεις τα διαζύγια. Με ποσοστά να κάνεις κι εντύπωση. Και βγάζεις την ετυμηγορία: οι οικογένειες δεν πρέπει να διαλύονται όταν υπάρχουν παιδιά. Πες το άφοβα. Ευτυχώς τα παιδιά των δυστυχισμένων οικογενειών δεν είναι στο τάργκετ γκρουπ σου.

Το καλό με τις πλαστικές σημαίες είναι πως δεν χρειάζονται επιχειρήματα. Είναι επιχειρήματα από μόνες τους. Κάθε ιδέα θέλει τη στήριξή της. Οι πλαστικές σημαίες στηρίζονται σε κάτι γελοία καλαμάκια. Κούφια.

Δημοκρατικός διάλογος

2010-03-11T21:38:00.000-08:00

Κάθε εποχή έχει τους πρωταγωνιστές της. Πάντοτε όμως υπάρχει στη μαρκίζα μια θέση, περίοπτη, για τους νοσταλγούς άλλων εποχών. Είναι εκείνοι που επαγγέλλονται την καταγγελία. Κυκλοφορούν πέρα δώθε μ’ ένα τσουβάλι έναρθρες κραυγές και τα ντεσιμπέλ δυναμώνουν στις λέξεις «ήθος», «αξίες», «σεβασμός».

Τους συναντάς παντού και μάλιστα με ποικίλες ιδιότητες: επιστήμονες, ταξιτζήδες, παπάδες, φοιτητές, συνδαιτυμόνες, και φυσικά τηλεπερσόνες.

Όλοι αυτοί λένε ότι αγαπούν το διάλογο. Τιμούν τη δημοκρατία. Ανταλλαγή απόψεων, κατόψεων και λοιπά πλουραλιστικά. Ψοφάνε για διάλογο και σε βλέπουν πάντα ως διαθέσιμο συνομιλητή. Και μόνο που έτυχε να βρεθείς μπροστά τους σημαίνει ότι είσαι έτοιμος να τιμήσεις τη δημοκρατία μαζί τους.

Ξεκινούν μ’ έναν πρόλογο. Αυτό το πρώτο στάδιο είναι το λιγότερο κουραστικό. Απλώς μια ενοχλητική μουρμούρα την ώρα που τρως, χαζεύεις ή ταξιδεύεις. Μια γενική εισαγωγή για τα χαλασμένα ήθη, που σηματοδοτεί το πέρασμα στο συγκεκριμένο, στα τρομερά σημεία των καιρών.

Σε περίπτωση που ο επίδοξος «συζητητής» σου είναι νεαρής ηλικίας –ή ακόμα κι αν ανήκει σε κείνες τις όχι και τόσο νεαρές ηλικίες που όμως για καθαρά ψυχολογικούς λόγους χαρακτηρίζουμε νεαρές μετά τα τριάντα (μας)- τότε μάλλον θα παραλείψει τα γενικά περί παλαιών ηθικών καιρών και θα πάει κατευθείαν στα τωρινά χωράφια. Μάλιστα αυτός ο (κάπως) νέος ρήτορας θα κλίνει και περισσότερο προς τη λογικοφάνεια, θα έχει το άγχος του επιχειρήματος περισσότερο από τον μεγαλύτερο σε ηλικία «συνάδελφό του», τον τυχερό που κατέχει την εμπειρία ζωής, και δη της παλιάς, της καλής.

Δεύτερο στάδιο: το συγκεκριμένο. Είναι πάνω κάτω γνωστά τα θέματα που προκαλούν σε αυτούς τους τύπους την ανάγκη να ξεδιπλώσουν τα ιδανικά τους. Δεν έχεις λόγο να μακαρίζεις κανένα ηθικό παρελθόν αν δεν είσαι από κείνους που σκοντάφτουν στα σκαλοπάτια μιας πιο ανοιχτής κοινωνίας. Ακόμα κι αν βλέπεις κακοτεχνίες στην οικοδομή, δε νοσταλγείς τον καιρό που δεν είχαν αρχίσει ακόμα οι εργασίες.

Τα παθιασμένα κηρύγματα ξεκινούν με δηλώσεις τύπου «εγώ ρατσιστής δεν είμαι». Συγχαρητήρια. Πόσο θλιβερό που το επισημαίνεις. Πόσο αδιάφορα μου είναι τα επιχειρήματά σου, που θα σε φέρουν εκεί ακριβώς που ξεκαθάρισες ότι δεν ανήκεις. Η λέξη σ’ ενοχλεί; Θες να το λέμε αλλιώς;

Στις διευκρινιστικές ατάκες ανήκει και το περίφημο «είναι κι αυτοί άνθρωποι», όταν το θέμα είναι οι μετανάστες. Υπέροχο που μπορείς να αναγνωρίσεις ότι όποιος μιλά μια γλώσσα που δεν καταλαβαίνεις δεν κοάζει ούτε βρυχάται. Αυτή η αποδοχή της ανθρώπινης υπόστασης διασαφηνίζεται συχνά και για τους ομοφυλόφιλους. Εδώ πέφτει και το καλό χαρτί: «Ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στο κρεβάτι του.» Δηλαδή το μόνο σου πρόβλημα θα ήταν αν βάζαμε στα κρεβάτια ροδάκια και τα σέρναμε. Άρα μάλλον κάτι δεν κατάλαβα καλά γιατί όλο τούτο το λογύδριο (μετά τη γενναιόδωρη δήλωση για τα κρεβάτια) κάτι σε ομοφοβικό παραλήρημα μου κάνει.

Στο τέλος της δημοκρατικής αυτής συζήτησης, σκάει μία ακόμα διευκρίνιση: «Εγώ δεν ανήκω σε κανένα πολιτικό χώρο.» Εντελώς τυχαία πάντως, εκπροσωπείσαι.

Αποδείξεις

2010-03-05T00:13:00.000-08:00

Ανέκαθεν οι τσέπες μου φιλοξενούσαν αυτοσχέδιες συλλογές: χτυπημένα εισιτήρια, περιτυλίγματα από τσίχλες δυόσμου, άχρηστα σημειώματα, ξεχασμένα ρέστα. Ένας μικρός χάρτινος κόσμος, αυθόρμητα συναθροισμένος, μ’ ένα στριμωγμένο ταξίδι για μοίρα και το πλυντήριο για προορισμό.

Τον τελευταίο καιρό όμως, αυτές οι παραμελημένες αποσκευές πληθαίνουν. Οι νέοι ένοικοι της τσέπης, διαθέτουν και περγαμηνές χρηστικότητας –το λένε και οι ειδήσεις. Μπορούν να σε φοροαπαλλάξουν.

Έτσι όμως δεν συνέβαινε πάντα με τις αποδείξεις; Σάμπως η ταμειακή μηχανή δεν ξεπατικώνει άλλους μηχανισμούς, διαπροσωπικούς; Προσκομίζεις αποδείξεις και απαλλάσσεσαι, ειδάλλως πληρώνεις.

Όλο και κάπως θα τυχαίνει να σου σερβίρονται κατηγορίες. Εκεί είναι που σου χρειάζονται οι αποδείξεις. Ντοκουμέντα βρε παιδί μου, γεγονότα. Τεκμήρια αθωότητας, να πεις όχι δεν είναι έτσι, έχω τις αποδείξεις μου. Εγώ δεν, εγώ αυτό, εγώ αλλιώς.

Κι έτσι από το πουθενά, στήνεται ένα μικρό δικαστήριο. Και το «εγώ δεν» φέρνει το «ναι όμως εσύ». Γιατί πώς γίνεται να δικαιωθώ αν δεν βγάλω εσένα λάθος; Κι έλα να χτυπήσουμε τα γεγονότα στην ταμειακή μηχανή, και τα καλά μαζί που φέραν άσχημα, κι ύστερα να τα τσαλακώσουμε και να τα στριμώξουμε στις τσέπες μας μαζί με τα ρέστα. Όμορφα.

Ένα κουβάρι αποδείξεις που όλο θα τις ξεχνάς και θα καταλήγουν στο πλυντήριο, στο πρόγραμμα με το στύψιμο. Και πού και πού θα τις ανακαλύπτεις τυχαία, κάτι ασουλούπωτα χαρτάκια έτοιμα να διαλυθούν. Όσα γράφτηκαν θα έχουν βέβαια σβηστεί απ’ τα τόσα πλυσίματα, μαζί με τ’ ακυρωμένα εισιτήρια, μπορεί να ‘χουν πάρει και λίγο από άρωμα δυόσμου.

Ωστόσο υπάρχει πάντα η επιλογή να μη μαζέψεις αποδείξεις. Επιμένεις να σκέφτεσαι, να μιλάς, να αγαπάς, να κλαις και να τσακώνεσαι, να ζεις στο αφορολόγητο σύμπαν σου. Γιατί οι στιγμές σου έτσι γίνονται πολύτιμες, είναι και που διατηρούνται καλύτερα αν δεν τους δώσεις χάρτινη μορφή. Τότε όμως δεν προσδοκείς απαλλαγές. Ακόμα κι αν έρθουν τελικά να σου ζητήσουν τη λογιστική σου συλλογή δεν θα ψάξεις στις τσέπες σου μπας και παρ’ ελπίδα έχει ξεπέσει κάνα ντοκουμέντο.

Μα θα μου πεις, αν χρειαστεί ν’ αποδείξω ότι δεν είμαι ελέφαντας; Ε νισάφι πια με αυτήν την παροιμιώδη εξυπνάδα. Βρε αγάπη μου, αν έχει φτάσει ο άλλος άνθρωπος να σε βλέπει με χαυλιόδοντες και προβοσκίδα, τι θα περισώσεις με δυο-τρεις τσαλακωμένες αποδείξεις;

Άνοιξη

2010-02-26T03:15:00.000-08:00

Δεν ξέρω αν το κατάλαβες αλλά μπήκε η άνοιξη. Που και να μην το κατάλαβες, το ‘πιασαν σίγουρα οι ορμόνες σου, ντύθηκαν στα γρήγορα τα κίτρινα και τα πορτοκαλιά, πιο έτοιμες κι από τις βιτρίνες.

Κοίτα, από βιολογία δεν πήρα χαμπάρι ποτέ, αλλά δεν χρειάζεται να δείξεις και πτυχίο για να επικαλείσαι τις ορμόνες. Όλοι τις κουβεντιάζουν κι όλοι τις κατηγορούν. Και όχι μόνο για τα κοτόπουλα, που άμα τις έχουν, μάλλον σημαίνει ότι δεν είναι καλό πράγμα. Και τους ανθρώπους αυτές οι κυρίες άνω κάτω τους κάνουν. Καθετί που είναι μπερδεμένο είναι και ορμονικό. Ή μάλλον μ’ ένα «θα» καθησυχαστικό: «θα είναι ορμονικό». Σα να λέμε πανσέληνος. Ή και ανάδρομος Ερμής. Μια παράξενη συμπεριφορά. Μια απροσδόκητη αντίδραση. Εκεί που τελειώνουν οι δικαιολογίες, ξεκινούν οι ορμόνες.

Την άνοιξη οι ορμόνες τρελαίνονται. Το λένε και οι επιστήμονες. Όχι έτσι ακριβώς, αλλά αυτό εννοούν. Την τιμητική της έχει μια ύπουλη με εξωτικό όνομα, η ενδορφίνη. Αυτή είναι λέει η ορμόνη της χαράς, της ευεξίας. Δεν έχω καταλάβει ακριβώς τη σύνδεση, αλλά αυτό ακούω, αυτό λέω. Είθισται να απελευθερώνεται στο σεξ και στη γυμναστική (παντός καιρού αυτά), την άνοιξη όμως δεν μαζεύεται με τίποτα. Σε χτυπάει κατακούτελα και ξαμολιέσαι σε αναζήτηση έρωτα, ανθισμένων λειμώνων και φλοράλ αμφιέσεων. Βέβαια, ενώ τα δύο τελευταία ζητούμενα είναι αυστηρώς εποχικά, το πρώτο το ποθοπλάνταχτο, όλο και κάποια αφορμή βρίσκουμε και το κολλάμε σε κάθε εποχή. Κρύο, καιρός για δύο σου λέει, (θέρμανση, αναθέρμανση, αναλόγως) κι από την άλλη καλοκαιρινά ραντεβού πάνω στο σώμα σου (για επαγγελματικά δεν τα κόβω). Για το φθινόπωρο είναι πιο έντεχνα τα σουξέ, άλλωστε συνεπάγεται και μια μελαγχολία, πιο διακριτικά τα ραντεβού.

Την άνοιξη όμως είναι αλλιώς. Ανοίγει ο καιρός, μεγαλώνει η μέρα. Εκεί στα έξω τα τραπέζια, και να μη θες, όλο και πέφτει το μάτι στην περατζάδα, όλο και περισσότερες πιθανότητες για διασταύρωση (βλεμμάτων). Σκάει η διάθεση για φλερτ μαζί με τα πρώτα κοντομάνικα. Δε λέω, έχουν στυλ τα πουλόβερ και οι καμπαρντίνες, αλλά, πώς να το κάνουμε, κάτι σε πιάνει όταν αρχίζει πάλι το σώμα να δηλώνεται και όχι απλώς να υπονοείται.

Κι έτσι ορμώμενος από το ορμονικό ζήτημα, φτάνεις να συνερίζεσαι τη λογοτεχνική ταύτιση της άνοιξης με την ελπίδα, την αισιοδοξία, την ψυχική ανάταση βρε αδερφέ. Και λες, τι πάει σετάκι με τούτη φιέστα χαράς και ευεξίας; Μα βέβαια η ανανέωση, οι αλλαγές, τα καινούργια ξεκινήματα (πόσο καίριο αυτό το επίθετο που κολλάμε συχνά στα ξεκινήματα –σα να περιέχει όλες τις αποτυχημένες προσπάθειες και να τις ειρωνεύεται συνάμα). Και δώστου πάλι στόχοι και αποφάσεις. Μα δεν τα λέγαμε και την Πρωτοχρονιά αυτά; Καλά. Τότε δεν φορούσαμε κοντομάνικα.

Λαμπεροί χωρισμοί

2010-02-19T01:15:00.000-08:00

Πολύς λόγος γίνεται τον τελευταίο καιρό για χωρισμούς. Θα μου πεις, υπάρχει χωρισμός χωρίς λόγια; Κλαις, αναλύεις, εξηγείς, κατηγορείς, ξανακλαίς για τα δικά σου τα χωρίσματα (αδύνατο να μην υποκύψω στη γοητεία της λέξης σου, Γεράσιμε σε ευχαριστώ). Μια μικρή παράσταση όπου πρωταγωνιστείς. Οι προβολείς στρέφονται πάνω σου. Οι προβολείς είναι τα βλέμματα των δικών σου ανθρώπων.

Έτσι νόμιζα τουλάχιστον. Αλλά όχι. Οι προβολείς μπορούν να είναι και προβολείς. Φώτα ντε. Της δημοσιότητας. Αυτό το χωρισμό-υπερπαραγωγή τον κατακτάς και (λες ότι) τον παθαίνεις όταν είσαι λαμπερός, δημοφιλής, όταν σ’ αγαπάει ο κόσμος δηλαδή. Όπου «κόσμος» βάλε τηλεοπτικό κοινό και όπου «αγαπάει»... τι να σου πω, δεν ξέρω.

Ο πρόσφατος ο χωρισμός, ο περιλάλητος, ο λαοπρόβλητος, είναι και διαζύγιο. Πιο grande δηλαδή. Ένδοξη κατάληξη μιας γλυκερής τηλεχτισμένης ευτυχίας. Γιατί μας ζάλισες καλή μου τόσα χρόνια. Πόσες ενέσεις ερωτευμένης συζύγου-στοργικής μάνας ν’ αντέξει ο δόλιος ο τηλεθεατής πρωινιάτικα; Για πόσα χρόνια θα τον τάιζες το ιδανικό; Βαρέθηκε. Ταύτιση θέλει τώρα κι αν δεν του κάνεις τα χατίρια έχει κι αλλού να πάει.

Το κοινό σου θέλει να σε συμπονέσει, κι αφού το καλόμαθες, πάλι τα γούστα του θα κάνεις. Θα βγάλεις και δελτίο τύπου γιατί με τις φήμες σωστή δουλειά δε γίνεται. Θα βάλεις και τα μαύρα γιατί το λαχανί, πώς να το κάνουμε, τη σπάει τη δυστυχία. Και μακιγιάζ λιτό, φυσικό, του πένθους –το πιο βαρύ θα ήθελε άλλο κόνσεπτ, να στάξει η μάσκαρα, να ‘ρθει να δείξει η θλίψη στη μουντζούρα. Άλλη δυναμική έχει όμως ο πόνος ο βουβός, άσε που θα το ‘καιγες αν έδινες ξέσπασμα από την πρώτη πράξη.

Υποφέρεις σιωπηλά λοιπόν, πετάς κάνα δυο υπονοούμενα, ίσα για ένα μονταρισμένο δράμα της προκοπής στα κουτσομπολάδικα, κι εκεί που πέφτει τελείως τυχαία το χωρισματοτράγουδο, γυαλίζει το δάκρυ στο μάτι, κι έτοιμο το βίντεο κλιπ. Ε να βγάλει κάνα σουξέ κι αυτή η καημένη φίλη (το δικό της διαζύγιο βλέπεις δεν έσπασε και τα ταμεία).

Με τούτα και με κείνα λοιπόν στήνουν χορό στα πάνελ, ξεχύνονται οι αναλυτές στα παραθύρια και, σα δεν ντρέπονται, οι κάμερες σε καταδιώκουν. Έτσι θ’ ακούσεις τι έχει να πει για το θέμα σου και ο δευτεροξάδερφος του πρώτου σου άντρα και ο παπάς που σε πάντρεψε με τον επόμενο και ο αστρολόγος και ο χειρομάντης. Μα ο χειρομάντης; Υπάρχουν μήπως ακόμα κι εκείνοι οι μάγοι κύριοι που διαβάζουν εντόσθια; Κάτσε, θα δούμε στην επόμενη ζωντανή σύνδεση. Τρόπος του λέγειν ζωντανή με τόσα σφάγια που θα ‘χει για ντεκόρ.

Γούστο που έχουν οι λαμπεροί χωρισμοί. Κακό γούστο, όπως και οι λαμπερές σχέσεις που προηγούνται. Σου ‘μεινε άραγε καθόλου εκτίμηση για τα δάκρυά σου τώρα που τα έλουσες στα φώτα;

Μεταμφιέσεις

2010-02-11T21:37:00.000-08:00

Μέρες που είναι οι μεταμφιέσεις έχουν την τιμητική τους. Μάσκες, χρυσόσκονη, πλουμίδια. Ένας ολόκληρος κόσμος, φανταχτερός και κεφάτος.

Φοράς στη ρουτίνα σου μια στρογγυλή κόκκινη μύτη κι ένα πολύχρωμο κουδουνιστό καπέλο και την έχεις μεταμορφώσει σε πάρτυ. Κοίτα τον διπλανό σου. Νιώθει υπέροχα μέσα στη στολή άγουρης ντομάτας. Ο παραδίπλα ζει συναρπαστικές στιγμές ως πολική αρκούδα. Και κείνη η παρδαλή κολοκύθα πιο πέρα, τι ρωτάς γιατί κάνει έτσι; Όχι, δεν υποφέρει. Απλώς χορεύει. Ξέρω πόσο πολύ θα ήθελες να ήσουν μέλος αυτής της χαρούμενης παρέας μασκαρεμένων ανθρώπων που ο ένας κοπανάει το κεφάλι του άλλου με ένα πλαστικό ρόπαλο. Θα σε αγαπήσουν αμέσως αν τους πλησιάσεις κραυγάζοντας εκκωφαντικά και πετώντας μικρά χρωματιστά χαρτάκια.

Υπάρχουν όμως και οι μη εποχικές μεταμφιέσεις, οι παντός καιρού. Μιλώ για τους μικρούς εναλλακτικούς εαυτούς τους οποίους ενεργοποιούμε όταν ο κυρίως εαυτός μας δεν κολλάει με την περίσταση. Ή όταν θέλουμε τόσο να κολλήσει που, για να ‘μαστε σίγουροι, κόβουμε καμιά παραξενιά, ράβουμε λίγο μυστήριο, και δε σου λέω ότι νοικιάσαμε και στολή, αλλά μια περούκα και μια μύτη τη δουλειά τους την κάνουν.

Ας πιάσουμε λοιπόν μια περίσταση, που ξέρω ότι σ’ ενδιαφέρει. Και ας την πούμε όμορφα και ευρωπαϊκά, φλερτ. Εκεί που η ένδοξη σημαία του κλισεδιάρικου «σ’ όποιον αρέσουμε» υποστέλλεται θριαμβευτικά, εξισώνοντας ακριβοδίκαια και αμείλικτα προσηνείς και ακατάδεχτους, όταν διεκδικούν το σκοτεινό ή και περίλαμπρο αντικείμενο του πόθου τους.

Πρόκειται για παιχνίδι μεταμφιέσεων, και μάλιστα ριψοκίνδυνο. Σε κάθε κίνηση καραδοκεί η γελοιοποίηση, πολύ περισσότερο αν έχεις και μια μικρή ροπή. Και κάτι προειδοποιητικά σήματα, που ίσως βοηθούσαν, πάνε και τα βάζουν όλο πίσω από κάτι δέντρα και πάντα μια ανάσα πριν τις στροφές. Ε και στην εν λόγω κατάσταση τα αντανακλαστικά δεν είναι το δυνατό σου σημείο.

Φταίει και ότι κάθε φορά που σου συμβαίνει να θέλεις έναν άνθρωπο είναι ξάφνιασμα. Σε άλλους πιο συχνά, σε άλλους πιο σπάνια, αλλά σε όλους ξάφνιασμα. Έτσι, η προσπάθειά σου να δώσεις την πιο γοητευτική σου εκδοχή είναι αυθόρμητη. Δεν έχεις προβάρει τίποτα.

Πάντως οι μικρές σου μεταμφιέσεις δεν θα κρίνουν την έκβαση του παιχνιδιού. Είναι ασήμαντες λεπτομέρειες που θαμπώνουν, και αφήνουν αυτό το μυστηριώδες που μοιάζει με ηλεκτρισμό και δημιουργείται ή δεν δημιουργείται ανάμεσα σε δυο ανθρώπους, να κρίνει το αποτέλεσμα.

Κι όπως φεύγουν οι Απόκριες, και κανείς δεν θα σου ζητήσει να ανταπεξέλθεις στα σκληρά καθήκοντα που συνεπάγεται η στολή του Σούπερμαν, του πειρατή ή, πολύ περισσότερο, της άγουρης ντομάτας, έτσι κανείς δεν περιμένει κι από έναν έρωτα συνέπεια στις μεταμφιεσμένες πρώτες εντυπώσεις.

Λόγια

2010-02-05T01:31:00.000-08:00

Μια τάση να σνομπάρουμε τις λέξεις την έχουμε. Παραδέξου το. Την προφορική τους τη στολή όμως. Γιατί τα γραπτά μένουν, λέει. Αν είναι να ορίζουμε έτσι εύκολα τι μένει και τι φεύγει, τότε γιατί δεν γίνεται αυτό όταν πρόσωπα και στιγμές καταγράφονται μέσα μου; Κι ας γεμίζω με λέξεις και τα περιθώρια. Ακόμα μια αποφθεγματική χαζομάρα ίσα για να μας μπερδεύει.

Πάμε στις λέξεις που μιλάμε όμως, που δεν έχουν για δικηγόρους φτηνά τσιτάτα να τους δίνουν κύρος και σταθερότητα. Είναι απροστάτευτες αυτές. Παλεύουν διαρκώς με τη ρετσινιά του περιττού. Λίγο να κάνουν πως απομακρύνονται από το βασίλειο της πρακτικότητας κι όλο και κάποιος θα βρεθεί να τις βαφτίσει φλυαρίες.

Τα λόγια είναι σαν τους ανθρώπους. Ανάλογα με το ύφος τους μπορούν να ομορφαίνουν ή να ασχημαίνουν. Ναι, το πιστεύω αυτό, κι ας βάζω έτσι το «τι» στην ίδια μοίρα με το «πώς». Λίγο διαφορετικά να τονιστεί μια φράση που σε πονάει και μεταμορφώνεται σε πληγή και παρηγοριά μαζί. Μια μικρή παύση και η πιο απόλυτη δήλωση βάφεται με αμφιβολία. Ελάχιστα να γλυκάνει η φωνή κι έτσι όμορφα μπερδεύονται οι λέξεις.

Ψύχραιμοι, θυμωμένοι, ανήσυχοι, χαρούμενοι φθόγγοι. Πολύχρωμοι.

Λόγια κουβαλητές. Φορτωμένα αλήθειες ή ψέματα, ανάλογα με την ανάγκη εκείνου που λέει ή του άλλου που ακούει. Γιατί κι οι δυο συνωμοτούν για το περιεχόμενο, ακόμα κι όταν ο ακροατής μοιάζει εγκλωβισμένος στο στατικό του ρόλο.

Ενδιαφέρον έχουν οι λέξεις όταν κοκκινίζουν από θυμό. Τότε γλυτώνουν από τα φίλτρα και ορμάνε στο αντίπαλο αυτί χωρίς στυλ και γουστόζικα αξεσουάρ. Εκτίθενται κι εκθέτουν. Ύστερα βέβαια κάπως ηρεμούν, μαζεύουν τα αναστατωμένα τσουλούφια τους, σκουπίζουν τη μάσκαρα που έχει στάξει στις ανορθόγραφες καταλήξεις τους και μουρμουράνε φάλτσα το σουξέ «δεν το εννοούσα». Το εννοούσες. Ίσως μετάνιωσες που το είπες, ίσως δεν το εννοείς πια, αλλά εκείνη την ξεμαλλιασμένη στιγμή το εννοούσες.

Υπάρχουν κι οι λέξεις που μασουλάνε συμβουλές. Να πούμε μόνο γι’ αυτές που ζητάμε (είτε με λόγια είτε με ανάγκη) κι όχι για κείνες που μας έρχονται ακάλεστες, σαν delivery από φάρσα. Να πούμε μόνο για τις λέξεις-αγκαλιές. Τις θέλουμε, τις αγαπάμε και ξέρουμε ότι πάλι εδώ θα είναι όταν θα έχουμε κάνει τελικά τα δικά μας κουβάρια.

Συχνά μιλάμε για παρεξηγήσεις. Τις περισσότερες φορές προσποιούμαστε παρεξηγήσεις. Γιατί πώς λες παρεξήγηση κάτι που με σαφήνεια δηλώνει διάσταση απόψεων, συναισθημάτων, ανθρώπων; Είναι απλώς μια δυσάρεστη εξήγηση. Σκέτη. Δίχως το «παρά». Χωρίς πρόθεση. Ίσως με προδιάθεση.

Πόσο διαφορετικά επιλέγουν οι άνθρωποι να επικοινωνούν, να τσακώνονται, να αγαπιούνται, να εκφράζονται. Από τη μια είναι τα λόγια, μπόλικα λόγια, παντού λόγια. Επεξηγήσεις, αναλύσεις, περιγραφές. Και ερωτήσεις. Με μισές απαντήσεις, γιατί οι ολόκληρες απαντήσεις δεν χρειάζονται την ερώτηση για να δοθούν. Από την άλλη βλέμματα, κινήσεις, σιωπές, πράξεις. Καθένας με τον τρόπο του, λέει. Και νομίζω ότι έτσι είναι. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μένει ό,τι αξίζει να υπάρχει. Μισό ή ολόκληρο.

Μετακινήσεις

2010-01-30T04:05:00.000-08:00

Πού και πού έχω την εντύπωση ότι όλη η αλήθεια ενός ανθρώπου κρύβεται στις μοναχικές μετακινήσεις του. Όχι στις ιδεολογικές. Ούτε στις συναισθηματικές. Στις απλές διαδρομές. Στο δρόμο για τη δουλειά και στο δρόμο για το σπίτι. Και περισσότερο στους δρόμους, στα οχήματα, στις αποβάθρες.

Στο αυτοκίνητο μια κάλυψη την έχεις. Αν μάλιστα κλείσεις και τα παράθυρα, δεν βρίσκουν κάπου οι σκέψεις σου να βγούνε παραέξω. Είσαι σε δικό σου χώρο άλλωστε. Όχι όπως στο δρόμο, στο λεωφορείο, στο τρένο, στο μετρό. Εκεί το μόνο δικό σου, είναι εσύ.

Έχεις και μια παράξενη αίσθηση, σαν να νιώθεις αόρατος σ’ αυτά τα καθημερινά πηγαιν’ έλα. Κι ίσως είναι αυτό που σε κάνει διάφανο στα μάτια των άλλων. Ενώ το δικό σου βλέμμα, σε αυτές τις διαδρομές, δεν είναι ποτέ εκεί που κοιτάζει, μόνο μέσα σου είναι στραμμένο άλλοτε νωθρά και κουρασμένα, άλλοτε με αγωνία ή προσμονή.

Το βήμα της ρουτίνας είναι πάντα βιαστικό. Κι όταν πηγαίνεις κι όταν έρχεσαι. Ενίοτε γίνεται και τρέξιμο, και τότε το πιο πιθανό είναι να καταλήξει σε μια πόρτα που κλείνει αμείλικτα ακριβώς δύο εκατοστά μπροστά από τη μύτη σου. Ναι, εκείνη τη στιγμή συνειδητοποιείς ότι υπάρχει θεός και είναι τιμωρός. Και είναι ο οδηγός του λεωφορείου.

Γι’ αυτό πάρε καλύτερα το μετρό. Εκεί σε συμβουλεύουν κιόλας, αν και σε ειρωνεία μου φέρνει περισσότερο αυτή η νουθεσία για το διάκενο μεταξύ συρμού και αποβάθρας. Πού είσαι καλή μου υπόγεια φωνή στα διάκενα που σε χρειάζομαι και δεν τα βλέπω; Σ’ αυτά δεν έχει προειδοποίηση, κι όλο μεταξύ συρμού και αποβάθρας κουτρουβαλιέμαι, ενώ για μετεπιβιβάσεις νόμιζα πως πήγαινα και τερματικούς σταθμούς.

Και πες ότι είσαι τυχερός –ή ευσεβής, αν ισχύει η μεταφυσική ερμηνεία περί πόρτας. Και επίσης ότι επιδεικνύεις την απαραίτητη προσήλωση στις μυστηριώδεις φωνές και στα αμέτρητα βελάκια με τους προορισμούς. Και επιβιβάζεσαι.

Ακόμα κι αν δεν μπεις στην διαδικασία να αναμετρηθείς με τους πολεμιστές του καθίσματος (να μην μπεις) δυστυχώς θα υποστείς τον αχό της μάχης. Σαν από μακριά όμως. Γιατί έχεις τα δικά σου τα θέματα –επίμαχα ή μη. Και όλα όσα έχεις, νιώθεις, σκέφτεσαι, είσαι, τυπωμένα στο πρόσωπό σου, πιο έντονα από κάθε άλλη ώρα. Συνωστίζονται όλα σου τα προβλήματα, οι λύπες, οι προσδοκίες. Συνωστίζονται κι οι άνθρωποι τριγύρω. Αλλά μοναδικός συνεπιβάτης ο εαυτός σου.

Καθημερινές διαδρομές. Πόσο ασήμαντο κομμάτι της μέρας σου. Τυχαία συνυπάρχεις για λίγο με την καθημερινή διαδρομή κάποιου άλλου. Είναι δίπλα σου. Δεν τον βλέπεις. Ίσως ανταλλάξετε μια αφηρημένη ματιά. Αλλά δεν τον βλέπεις. Κι όμως, είναι οι πιο αληθινές στιγμές σου. Και οι πιο αληθινές στιγμές του. Λείπει μόνο ένα βλέμμα. Συμβαίνει.

Φλυαρίες

2010-01-22T23:19:00.000-08:00

Οι άνθρωποι χωρίζουν τους ανθρώπους σε κατηγορίες βάσει πολλών κριτηρίων. Θα παραμείνω σε μερικά από κείνα που έχουν να κάνουν με πρακτικές συνήθειες. Τα κριτήρια που θα μας σύρουν σ’ άλλα μονοπάτια ας τ’ αφήσουμε καλύτερα γι’ απόψε, γιατί είχα μια δύσκολη εβδομάδα, Άρη στον Τοξότη, πολλά νεύρα, άρα ελάχιστη ψυχραιμία για συζήτηση τέτοιου τύπου. Και έχει φοβηθεί το μάτι μου τελευταία, γιατί εκεί που δεν το περιμένεις σου πετάγονται κάτι τσιρίδες να σου πουλήσουν δημοψηφίσματα για τ’ αυτονόητα, να σε πείσουν ότι τα δικαιώματά σου θα καθοριστούν από το χρώμα των ματιών σου και τις γραμμές της παλάμης σου.

Σου είπα μη με τσιγκλάς κι έρχεται και κύμα κακοκαιρίας. Βέβαια αυτό που με τρομάζει περισσότερο είναι το κύμα της σκέτης κακίας, σε οικονομική βάση πάντα, γιατί ρατσιστής δεν είναι κανένας, όλα κι όλα, αυτό δηλώνεται πάντα εξαρχής.

Ας απομακρυνθούμε λοιπόν τώρα από τα σημαντικά να πιάσουμε τις ανώδυνες φλυαρίες. Άλλωστε έχει μεγάλη διάδοση αυτή η τακτική, είναι που τη διδάσκουν και στα σχολεία.

Υπάρχουν λοιπόν οι άνθρωποι που ξυπνούν νωρίς και οι άλλοι που δεν έχουν ξυπνητή ζωή πριν το μεσημέρι. Και δε μιλώ μόνο για υποχρεώσεις και αναγκαίες συνθήκες. Ο τύπος του μεσημεριού, όταν πρέπει, θα πιεστεί, θα υποφέρει, θα πιει καφέ. Και θα συνεχίσει να υποφέρει. Το ξυπνητήρι είναι εχθρός του, ενώ του άλλου, του πρωινού ανθρώπου, είναι τμήμα του εγκεφάλου του. Ουδετερότητα δεν θα τηρήσω σε αυτό το μείζον θέμα. Θα ταχθώ στο πλευρό των βασανισμένων ψυχών του μεσημεριού, θα προτιμήσω μια χαμένη μέρα από μια νυσταγμένη μέρα, ενώ στη δογματική διατύπωση ότι «το πρωινό ξύπνημα είναι υγεία», θα αντιτάξω μια αυταπόδεικτη αλήθεια: όταν κοιμάμαι δεν καπνίζω.

Ένα ακόμα επίμαχο ζήτημα είναι η συνέπεια στα ραντεβού. Εδώ έχουμε την κατηγορία του «Εγγλέζου», ενώ η άλλη κατηγορία δεν αποδίδεται ως εθνικό χαρακτηριστικό, ωστόσο συχνά παίρνει το όνομα κάποιου ζώου (λόγου χάρη γαϊδούρι). Κι αυτό δεν είναι σωστό πράγμα. Γιατί οι καημένοι οι αργοπορημένοι καθόλου αδιάφοροι δεν είναι για την αναμονή του Ευρωπαίου. Και μάλιστα περνούν μεγάλο άγχος σε όλη αυτή την καταδικασμένη πορεία τους προς τη συνέπεια (μπορείς να το δεις και στο αγωνιώδες βλέμμα τους όταν φτάσουν, αρκεί να περιμένεις).

Δύο επίσης εκ διαμέτρου αντίθετες περιπτώσεις συναντάμε και στη σχέση των ανθρώπων με το χώρο τους. Από τη μια εκείνοι που τα καταφέρνουν μια χαρά με την επιχείρηση εντοπισμού μιας μπλούζας κάτω από ένα ρούχινο λόφο, κι από την άλλη όσοι μπορούν να πάθουν νευρικό κλονισμό στη θέα μιας μονής κάλτσας ή στην έλλειψη ενός σουβέρ. Αν ισχύει αυτό που λένε ότι όταν δεις το σπίτι κάποιου καταλαβαίνεις πόσο τακτική και περιποιημένη είναι και η ζωή του, τότε χτύπα καλύτερα το κουδούνι και κατεβαίνω, γιατί σαν να μου ‘ρθε μια λαχτάρα να δω τη θάλασσα.

Μ’ αυτά και με κείνα πάντως, οι πρωινοί τύποι συναντιούνται με τους μεσημεριανούς κάπου προς το απόγευμα, οι συνεπείς αγκαλιάζουν τους αργοπορημένους φίλους τους έστω και με λίγη γκρίνια, ενώ παραμένει ανεξήγητο εκείνο το μυστήριο που κάνει τους τακτικούς ανθρώπους να ερωτεύονται ακατάστατους. Και κάπως έτσι συμβιώνουμε κι αγαπιόμαστε. Χωρίς δημοψηφίσματα.

Μωρά

2010-01-15T05:53:00.000-08:00

Χθες γεννήθηκε ένα μωρό. Εντάξει, χθες γεννήθηκαν πολλά μωρά, να ‘ναι καλά αλλά δεν μας αφορούν όλα. Εμείς ένα περιμέναμε, ήρθε, χαρήκαμε, ευχηθήκαμε, του διαλέξαμε ρούχα, αξεσουάρ, σπουδές, χαρές, μοίρα.

Είναι κορίτσι. Και είναι όμορφη. Βέβαια όλα τα μωρά όμορφα είναι. Ε, κάποια είναι λίγο άσχημα. Πάντως όλα είναι σαν παιχνίδια.

Και βέβαια δε μιλάμε για ολοδικά μας μωρά, που έχουμε την ευθύνη τους και τον πονοκέφαλό μας. Εμείς δεν έχουμε μάθει ακόμα να κοιτάμε δεξιά κι αριστερά όταν περνάμε το δρόμο. Άσε που λίγο να ζοριστούμε και την κρίση πανικού την έχουμε στο τσεπάκι. Για παιδιά είμαστε; Εδώ ξεχνάμε να ταΐσουμε το χρυσόψαρο. Να μου πεις, το ψάρι κλαίει όταν πεινάει; Δεν κλαίει. Άρα ένα μωρό έχει περισσότερες πιθανότητες να το θυμηθείς.

Αλλά κάτι ακούγεται ότι τα μωρά δεν κλαίνε μόνο όταν πεινάνε. Κλαίνε και γι’ άλλους λόγους. Και πρέπει να μαντέψεις. Όπως με τις γυναίκες. Και τότε τι κάνεις; Η κοινή λογική λέει ότι ανάβεις τσιγάρο. Στην εν λόγω περίπτωση πάλι αυτό κάνεις, αλλά ή στο μπαλκόνι ή με το κεφάλι σου μέσα στον απορροφητήρα.

Ευτυχώς τέτοιες επικίνδυνες αποστολές δεν μας επιφυλάσσουν τα μωρά των άλλων, εκείνων που αγαπάμε, άρα αυτομάτως αγαπάμε και τα μωρά τους. Άλλωστε ένα απόθεμα αγάπης κληρονομούμε όλοι, και στην πορεία είτε το διατηρούμε είτε το επεκτείνουμε είτε το καίμε.

Κάθε νεογέννητος άνθρωπος υποχρεούται να ανεχτεί μια σειρά από επισκέψεις-άχου-το-να-σας-ζήσει. Οι άντρες επισκέπτες χαμογελούν κάπως αμήχανα και μια δόση ατσουμπαλοσύνης προστίθεται περιέργως σε κάθε τους κίνηση. Οι γυναίκες από την άλλη είναι πιο επιρρεπείς στο σόου. Ίσως φταίει που έχουν και μουσική υπόκρουση, ένα καμπανάκι (μη με ρωτάς περισσότερα γι’ αυτό, όταν ακούω να το αναφέρουν, σα σύνθημα μου μοιάζει, αλλά δεν μου το εξηγούν γιατί το παρασύνθημα δεν το ‘χω). Πέρα απ’ όλα αυτά όμως, αν σκάψεις λίγο την αντίδραση, θα βρεις την αναπόφευκτη συγκίνηση μπροστά στην καθαρή, πρώτη ματιά ενός πλάσματος σε ό,τι για μας έχει παλιώσει.

Κοριτσάκι που γεννήθηκες χθες έχεις όλη τη ζωή μπροστά σου. Θα σου το ξαναπούν πολλές φορές αυτό αλλά μόνο τώρα είναι απόλυτη αλήθεια.

Τώρα που κλαις δεν έχω ιδέα τι γίνεται μέσα σου αλλά νομίζω δε σκέφτεσαι. Μετά, όσο πιο πολύ σκέφτεσαι τόσο περισσότερο θα κλαις.

Και θα δεις πολλά και θ’ ακούσεις πολλά, μα δε σου τα λέω από τώρα γιατί μετά θα τα ξέρεις και θα βαριέσαι.

Ψέματα. Δεν έχω άλλα να σου πω. Γιατί μοιάζουμε σε κάτι εμείς οι δυο κοριτσάκι. Δεν έχουμε συμπεράσματα. Εσύ γιατί δεν έχεις παρελθόν, εγώ γιατί διεκδικώ το προνόμιο να αλλάζω γνώμη κάθε μέρα.

Αταξίδευτος.

2010-01-09T10:02:00.000-08:00

Ποτέ δε χώνεψα τα ταξίδια. Αλλά ποτέ. Και ναι είναι πρόβλημα, σχεδόν ντροπή. Οι άνθρωποι σε κοιτάζουν με ένα μίγμα απορίας και οίκτου όταν τολμάς να πεις κάτι τέτοιο. Δεν το θεωρούν φυσιολογικό. Τα ταξίδια είναι χαρά, διακοπές, αποδράσεις, δώρα σε τηλεπαιχνίδια. Πώς γίνεται να μη σου αρέσουν; Ε γίνεται.

Δεν είναι η καθημερινότητά μου υπέροχη, δεν είναι συναρπαστική η ζωή μου, δεν ξυπνώ κάθε πρωί ατενίζοντας με χαρά την καινούργια μέρα. Δεν βρίσκω όμως το λόγο για να αρπάξω το πρώτο τρένο, πλοίο, αεροπλάνο προκειμένου να αλλάξω παραστάσεις. Δε φταίνε οι παραστάσεις αγάπη μου, οι ενστάσεις μου φταίνε κι απ’ αυτές θα έχω να σέρνω όπου και να κουβαληθώ.

Παραδέχομαι ότι το τρένο είναι ένα μέσο ρομαντικό, ερωτικό, μυστηριώδες (άλλωστε τόσες σεκάνς μέσα σε βαγόνια αρκούν για να μας πείσουν). Το πλοίο σού δίνει τη μοναδική ευκαιρία να ξεκουράσεις το βλέμμα σου πάνω σε όλα τα χρώματα της θάλασσας που, όπως και να το κάνουμε είναι ηρεμιστικό, κυρίως σε συνδυασμό με δυο τρεις δραμαμίνες. Ενώ το αεροπλάνο σού δίνει τη μοναδική ευκαιρία να λες ότι υποφέρεις από τζετ λαγκ, σαφώς πιο σικάτο από τη ναυτία.

Έτσι λοιπόν μπορείς να αποδράσεις, να εκδράμεις ή να κοσμογυριστείς. Κι άσε με εμένα σπίτι. Ίσως κατά βάθος κι εσύ αυτό να θες. Αλλιώς δε θα πάλευες να χωρέσεις όλο σου το σπίτι σε μια βαλίτσα.

Και μετά που θα γυρίσεις θα πρέπει να λες σε όποιον βρεθεί μπροστά σου πόσο καταπληκτικά πέρασες. Γιατί όλοι θα σε ρωτάνε. Κι αυτοί που δεν τους νοιάζει πάλι θα σε ρωτάνε. Ακόμα κι αν βαριόσουν, αν τσακώθηκες, αν χώρισες, καταπληκτικά θα λες ότι πέρασες. Γιατί άλλο αέρα έχει η πλήξη και η μιζέρια σου με φόντο αποσκευές. Πιο κοσμοπολίτικο.

Η δική μου αφόρητη πλήξη όμως είναι όταν πρέπει να δω όλες τις φωτογραφίες από το ταξίδι σου. Όταν δε με νοιάζει και πέφτω στην παγίδα της τυπικής ερώτησης. Μα γιατί να πρέπει να δω όλα τα εκθέματα του μουσείου κακοφωτισμένα και αδιάφορα; Ποια ανάγκη σε σπρώχνει να απαθανατίσεις και την τελευταία αρχαία πόρπη; Άσε που πολλές φορές έχω και ξενάγηση. Μα πρέπει να καταθέσεις όλη τη σπουδαία γνώση που αποκόμισες πριν περάσεις στη ρημάδα την επόμενη φωτογραφία; Οι ψηφιακές μηχανές μ’ έχουν καταστρέψει. Κάποτε περνούσαν από μπροστά μου δύο, τρία, άντε τέσσερα φιλμάκια. Τώρα πια μιλάμε για εκατοντάδες στιγμιότυπα. Ανελέητες κάρτες μνήμης.

Κλείνοντας αυτή τη φιέστα γκρίνιας πρέπει να σου εξομολογηθώ ότι υπερέβαλα λιγάκι. Εντάξει, δεν είναι ένα ταξίδι ό,τι χειρότερο μπορεί να μου συμβεί. Ίσως κάποια μέρη, πιο πολύ κάποιοι άνθρωποι με ξεσηκώνουν πού και πού να κουβαλήσω το καβούκι μου λίγο πιο πέρα. Όσο για τις ατελείωτες φωτογραφίες, ακόμα κι ένας σκοτεινός αγκώνας δίπλα στη Νίκη της Σαμοθράκης μπορεί να είναι ενδιαφέρων. Αρκεί να είναι αγαπημένος αγκώνας.

Αν δεν εγκαταλείπω εύκολα τα συνήθη μου είναι γιατί έχω μια αδυναμία στα οικεία. Οικείοι χώροι, οικείοι κώδικες, οικεία πρόσωπα, οικεία σώματα. Αλλά επίσης σαν να αγαπώ εκείνα τα άγνωστα που, μ’ έναν τρόπο παράξενο, μου είναι οικεία.

Παραφορά

2010-01-04T03:16:00.000-08:00

«Ο χρόνος γλύπτης των ανθρώπων παράφορος» λέει ο ποιητής. Και σίγουρα του αξίζει κάτι καλύτερο (του ποιητή) από το να τον θυμάμαι κάθε γενέθλια (δικά μου) και κάθε Πρωτοχρονιά (όλων).

Δεν θα προχωρήσω σε ανάλυση του στίχου, μην ανησυχείς, έτσι τον έριξα το νομπελίστα, να σου πουλήσω επίπεδο. Είναι και που μου κάνει εντύπωση που εξακολουθεί να ισχύει τούτη η παράφορη γλυπτική παρά την επέλαση της ρετινόλης και του υαλουρονικού οξέος.

Κι αυτούς που λένε πόσο τους αρέσει να μεγαλώνουν και πόσο συμφιλιωμένοι είναι με τις ρυτίδες τους, ε δεν τους πιστεύω. Δε λέω, καλή είναι η εμπειρία ζωής, μόνο στη μούρη μου δεν τη θέλω.

Νεότητα λοιπόν, η καλύτερη επένδυση. Αρκεί να τάξεις ψίχουλα νεότητας σε μια γυναίκα και είναι έτοιμη να πασαλειφτεί, και μάλιστα περιχαρής, με χαβιάρι και σάλια σαλιγκαριού. (Μα καλά, τι συμβαίνει μ’ αυτές τις εταιρείες καλλυντικών; Συντηρούν ολάκερα εκτροφεία;)

Και βέβαια, δεν πας πουθενά χωρίς ενυδάτωση. Όχι καλέ το νερό της βρύσης που είναι όλο άλατα και αηδίες. Νερά ιαματικά από πηγές με ονόματα εξωτικά –θαρρώ πως άρπαξαν τις νύμφες που χορεύουν εκεί πέρα και τις στρίμωξαν σε σελίδες περιοδικών για τις διαφημίσεις τους –αφού τις φωτοσόπαραν λίγο.

Το νου σου μην αγνοήσεις το αντηλιακό. Ποια παραλία; Και μέχρι το περίπτερο να πας ένα σαραντάρι χτύπα το. Γιατί ο ήλιος είναι κακό πράμα. Σε γερνάει αμέσως. Δηλαδή όχι αμέσως, αλλά σε δέκα χρόνια σίγουρα θα δεις τις καταστροφικές του συνέπειες στο δέρμα σου. Και άντε τότε να καταλάβεις για ποιες γραμμές φταίει η φωτογήρανση και για ποιες η σκέτη γήρανση η σκοτεινή.

Στις πλαστικές επεμβάσεις δεν χρειάζεται να αναφερθώ διεξοδικώς. Όλοι ξέρουμε ότι πλέον σου δίνουν και μπόνους γενναιότητας όταν «το παραδέχεσαι». Και μη φοβάσαι με κάτι παραμορφωμένες περιπτώσεις που μια μικρή λουρίδα (τεντωμένου) δέρματος χωρίζει τα φρύδια τους από τα μαλλιά τους. Ακόμα κι αν έχεις παρόμοιο αποτέλεσμα, έτσι θα χαίρεσαι κι εσύ κι έτσι θα καμαρώνεις.

Τα μπότοξ και τα λοιπά ενέσιμα εμφυτεύματα (ένα σκιάξιμο μου το φέρνει πάντως η ορολογία) είναι διαδικασίες γρήγορες, ανώδυνες και μάλιστα έχουν ένα ενδιαφέρον: σου δίνεται η ευκαιρία να παρατηρείς μέρα με τη μέρα το ανορθωμένο δέρμα να επανέρχεται στη μοιραία του κατάσταση κι έτσι, μέχρι να το ξαναβολέψεις, έχεις ήδη παρακολουθήσει ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ.

Και μιλώ περισσότερο για τις γυναίκες διότι παραδέξου το, ένα μικρό ρατσισμό του τον έχουμε φορτώσει του κυρίου χρόνου. Η ίδια φθορά που κάνει έναν άντρα γοητευτικό, τη γυναίκα την κάνει σπασμένη (σε πρόσωπο και νεύρα). Από κάποια στιγμή και πέρα όμως αποκαθίσταται η τάξη και η ισότητα. Και είμαστε όλοι γέροι. Άλλος πιο γλυκός, άλλος πιο ξινός, αλλά γοητευτικός κανένας.

Πρωτοχρονιές

2009-12-28T04:30:00.000-08:00

Δυο γιορτές δίπλα δίπλα. Παρεάκι. Πριν ακόμα χωνέψεις την τεράστια ποσότητα χριστουγεννιάτικης ζάχαρης και θαλπωρής καλείσαι να αναμετρηθείς με τη συμβατική αντικατάσταση μιας χρονολογίας, που όμως συνοδεύεται από μια φιέστα απολογισμού και αποφάσεων.

Και βέβαια ευχές. Χρόνια πολλά, που είναι και μπαλαντέρ.

Και το λουτρό του σιροπιού καλά κρατεί. Μέχρι εξαντλήσεως των αποθεμάτων. Και όλων των θεμάτων που άφησε ανοιχτά η απερχόμενη χρονιά. Αυτή που τώρα διώχνουμε κλοτσηδόν. Γιατί δε συνάντησα ποτέ άνθρωπο να δηλώνει ικανοποιημένος από δαύτη. Και εννοώ κάθε φορά. Σα να την έχουμε άχτι πάντα την παλιά. Όλο γκρινιάζει και μας χαλάει τη γιορτή. Αφού την έχει πιάσει νύστα γιατί δε φεύγει μια ώρα αρχύτερα;

Η νέα χρονιά όμως; Φρέσκια, όμορφη και χωρίς ρετούς. Τιμώμενο πρόσωπο του ρεβεγιόν. Δεν την έχεις δει ακόμα άβαφη.

Βάζουμε τα καλά μας, την υποδεχόμαστε. Της προσφέρουμε δώρα, γλυκά, μια χαζή πίτα που σε κανένα δεν αρέσει αλλά θρυμματίζουμε το κομμάτι που μας αναλογεί μπας και βρούμε ένα βρόμικο νόμισμα τυλιγμένο σε αλουμινόχαρτο και όποιος είναι ο «τυχερός» αναφωνεί «να το, να το». Συγχαρητήρια, θα έχεις μια υπέροχη χρονιά, και του χρόνου (τουκαινούργιου, που θα χει παλιώσει όμως) πάλι εδώ θα είμαστε και θα την ξεπροβοδίζουμε με καταφρόνια. Σαν τις σχέσεις στην παρακμή τους. Ιδανικές στην υποδοχή, σκάρτες στην έξοδο.

«Τα καλύτερα και τα χειρότερα της χρονιάς που φεύγει». Αν μεταφέρω αυτή την κλισεδιάρικη λεζάντα αφιερώματος στη δική μου ζωή, αν πω να κάνω τούτο τον «απολογισμό» στην ολοδική μου περίπτωση, θα σκοντάψω σε ημερολογιακές βόμβες. Σα να αδυνατεί ο εγκέφαλος να υποταχτεί στη χρονοδιαίρεση.

Κι έτσι όλα τα παράπονα κουβαριάζονται και η δόλια η χρονιά πληρώνει τα σπασμένα όλων των προηγούμενων. Κι όχι αδίκως. Μια τεράστια ουρά είναι τα στραβά μας και τη σέρνουμε. Σιγά μην καθόμαστε να παρατηρούμε ένα μικρό νουμεράκι που αλλάζει πού και πού στο κάτω μέρος της οθόνης.

Και καθώς μας αρέσει να τα παίρνουμε όλα προσωπικά, έτσι και στην πρωτοχρονιά φοράμε ότι αποφάσεις και αλλαγές δεν τολμήσαμε ποτέ. Και ούτε πρόκειται. Γιατί κάθε απόφαση που ψάχνει αφορμή για να ισχύσει είναι σκέτη κουβέντα να γίνεται, ποτέ δεν την αγαπήσαμε κι ούτε τη θέλαμε στ’ αλήθεια.

Για δυο μήνες θα λέμε «καλή χρονιά» και θα κόβουμε πίτες. Και σιγά σιγά θα ξεστολίζουμε το σπίτι και τη διάθεσή μας. Θα πετάξουμε και τα λαμπιόνια, κάηκαν άλλωστε τα μισά... Ψευτοπράματα. Θα ξετρυπώσουμε και το τελευταίο στρασάκι από το χαλί, σκέτος μπελάς. Και θα περιμένουμε την επόμενη ευκαιρία να γιορτάσουμε τον καιρό που περνάει.

Χρόνια πολλά. Και τα ρέστα μου.

Ευχές και δώρα

2009-12-18T14:12:00.000-08:00

Καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, όσο και να θες να κάνεις σαν να μην τρέχει τίποτα, είναι αυτά τα φτηνιάρικα λαμπιόνια που ξεφυτρώνουν από παντού και δεν σ αφήνουν να (μην) αγιάσεις. Βλέπεις κάτι μπαλκόνια που θαρρείς ότι θα λυγίσουν υπό το βάρος των μυριάδων πολύχρωμων φωτακίων- καλού κακού πέρνα απέναντι.

Κοίτα και τις βιτρίνες με τα ρούχα για το ρεβεγιόν. Ναι, κι εγώ αναρωτιέμαι πότε δημοπρατήθηκε η γκαρνταρόμπα του Φλωρινιώτη.

Αλλά όχι, δεν θα γκρινιάξω μέρες που είναι, μη μου ρθουν τα φαντάσματα των πρώην (Χριστουγέννων) κι είδα κι έπαθα να τους βρω στολή ευτυχισμένων αναμνήσεων σε μίντιουμ.

Υπάρχει μια ατμόσφαιρα σε αυτή τη γιορτή, δεν θα το αρνηθώ. Ζεστή και μελωμένη. Ακόμα και σε μας που τα θεία τα επικαλούμαστε μόνο για να δηλώσουμε έκπληξη («ο Χριστός και η Παναγία»), αφθονία («της Παναγιάς τα μάτια») ή αγανάκτηση («μα για τ όνομα του θεού»). Κάτι μας πιάνει κι ας μην έχουμε ισχυρό κίνητρο, ίσως να ψάχνουμε αφορμή για ευχές και δώρα.

Ξάφνου η επικοινωνία με μισοσυμπαθητικούς συγγενείς και γνωστούς της κατηγορίας «καταναγκαστική συναναστροφή» δεν είναι τόσο αφόρητη ως συνήθως. Τουςρωτώ κι αν θα πάνε πουθενά διακοπές. Καθόλου δεν με νοιάζει αλλά παραδόξως αυτό δε φαίνεται. Ακούω τον εαυτό μου να διατυπώνει την ερώτηση και απορώ κι εγώ μήπως τελικά κατά βάθος χαίρομαι με τη χαρά κάποιου που δεν μου δίνει χαρά η παρέα του. Το αίσθημα κόπωσης που ακολουθεί από την αλόγιστη σπατάλη θετικής ενέργειας με επαναφέρει στην οικεία διάθεση και μου υπενθυμίζει ότι όχι, δεν μου καίγεται καρφί.

Αλλά κάτι συμβαίνει με αυτό το «πνεύμα των Χριστουγέννων», δε μου το βγάζεις απ το μυαλό. Λες να κάνουν δουλειά τα λαμπιόνια και τα μπιχλιμπίδια; Όχι τίποτα τρομερό, ίσα να θαμπώνουν λίγο τη μουρτζουφλιά. Παίζει και το άλλοθι της γιορτής: διευκολύνει τις βουτιές στην άφθονη ζάχαρη, που λιγώνει κάπως τις λύπες.

Αχ είναι και τα δώρα, πώς τα αγαπώ! Άχρηστα δώρα υπέροχα. Δώρο ψυχής, κάτι από εκείνα που έχουν φτιάξει αυτό που είσαι, και το χαρίζεις σε κάποιον, και μαζί δίνεις κι ένα κομμάτι σου, γιατί ξέρεις ότι τον νοιάζει αυτό το λίγο παράξενο που έγινες. Ή κι από τ’ άλλα δώρα, που δεν έχουν λόγο ύπαρξης, αλλά είναι ένα κλείσιμο ματιού, μια χαριτωμενιά απλώς ή ακόμα μια λεπτομέρεια που θα σε πάει πίσω σ έναν έρωτα που κάποτε κλαίγαμε και τώρα έχει πλάκα.

Και μην ακούς που λένε αυτή τη χαζομάρα ότι μετράει η κίνηση. Η συγκίνηση μετράει και η χαρά. Όλα τα υπόλοιπα αλλάζονται.

Και αλλάζουν.

Τα καλά παιδιά

2009-12-11T03:34:00.000-08:00

Δεν ξέρω αν είναι η ιδέα μου, αλλά έχω παρατηρήσει ότι σε τακτά διαστήματα σκάει μια επιδημία που εξαπλώνεται ραγδαία. Παντού. Εντάξει, να παραδεχτώ ότι έχω μια καθημερινότητα που σέρνεται. Ποιος όμως σου είπε ότι θέλω και κουδουνάκια στην ουρά της;

Τον τελευταίο καιρό όποια πέτρα κι αν σηκώσεις ξεπετιέται ένα κακάσχημο πράσινο αρκούδι. Ακόμα κι αν δεν ακουμπήσεις την πέτρα, αυτό το σιχαμένο πράμα είναι αεικίνητο και κάνει μόνο του κουμάντο. Βγάζει έναν ήχο σαν τρίξιμο άκοπης κιμωλίας στον πίνακα, ίσως εκεί να οφείλεται και η συχνή μετάλλαξή του σε παιδική τσιρίδα.

Και όπως πολύ συχνά συμβαίνει, η εν λόγω εγκεφαλική τσιχλόφουσκα διαδόθηκε μέσα από ένα διαφημιστικό σποτ. Ο δαιμόνιος εμπνευστής του-συνεργάτης των αλλαντοπωλών φρόντισε να χρησιμοποιήσει μια αρχετυπική έκφραση, ένα θεμέλιο λίθο της παιδαγωγικής, αλλά και της κοινωνικής κριτικής: το «καλό παιδί». Πρότυπο, ζητούμενο και άλλοθι.

Ας ξεκινήσουμε από την περίπτωση όπου η λέξη «παιδί» αντιστοιχεί στην παιδική ηλικία. Εδώ λοιπόν το «καλό παιδί» είναι όπλο γονέων, δασκάλων και λοιπών ενηλίκων. Απαραίτητη προϋπόθεση για την εκπλήρωση κάθε επιθυμίας που περιλαμβάνει ζάχαρη ή παιχνίδια. Υπακοή, επιμέλεια, προσοχή. Και ησυχία.Μια μεγάλη παρέα από προστακτικές που θα σου εξασφαλίσουν μια έκπληξη από το σάκο του Άη Βασίλη, αλλά και ένα ολόκληρο σακούλι-έκπληξη με νευρώσεις για την ενήλικη ζωή σου.

Και μιας και μιλάμε για νευρώσεις κληρονομημένες, ας πάμε και στο «καλό παιδί»-σύντροφο-σύζυγο-και-δε-συμμαζεύεται, λαχτάρα και καημό του κάθε γονιού για την κόρη του.

Τι εννοεί όμως όταν λέει «καλό παιδί» ο πανικόβλητος κηδεμόνας;

Η συχνή επεξήγηση «να μην είναι αλήτης» δεν κάλυψε ποτέ κανένα ας μη γελιόμαστε. Η διευκρίνιση «να την αγαπάει» κρίνεται παραπλανητική. Σε ποιον αρκούν οι αγάπες όταν δεν είναι οι δικές του;

Εξίσου ασαφή θεωρώ και τη unisex ενήλικη εκδοχή του «καλού παιδιού», που τη βρίσκω όμως πιο γουστόζικη. Τη συναντάμε κάθε φορά που κάποιοι σχολιάζουν κάποιον, ο οποίος δεν είναι παρών (όταν δεν συμβαίνει στην τηλεόραση κανείς δεν πετάγεται να επισημάνει ότι «δεν είναι σωστό»). Κατά τη διάρκεια λοιπόν αυτής της τόσο παρεξηγημένης τελετουργίας, παρατίθενται με ανατριχιαστική (α)συνέπεια όλα τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το εν λόγω άτομο συγκεντρώνει ορισμένα κατά κοινή ομολογία αρνητικά χαρακτηριστικά. Αφού γίνει η περιγραφή της κατακριτέας συμπεριφοράς ακολουθούν όλα τα απαραίτητα συμπεράσματα. Το άτομο που δεν γνωρίζει τον άνθρωπο-θέμα (ο απαραίτητος κομπάρσος) σχηματίζει εντέλει την εντύπωση ότι ο περί ου ο λόγος διατηρεί δικαίως την περιφρόνηση και την απαξίωση της ομήγυρης. Μέχρι που ακούγεται η φράση: «Πάντως είναι καλό παιδί».

Και όλοι συμφωνούν. Είναι το μαγικό ραβδί που δίνει καλοπροαίρετη απόχρωση στην κίτρινη φιέστα που προηγήθηκε.

Έλα όμως που κάθε φορά που μου τυχαίνει ο ρόλος του κομπάρσου σε μια τέτοια παρέα έχω το φόβο ότι θα είμαι το «καλό παιδί» στην επόμενη συνάντησή τους.

Λες να φταίει το σακούλι με τις φοβίες που κουβαλάω από το σχολείο;

Στούς αγρούς, στους αγρούς

2009-12-05T06:56:00.000-08:00

Είσαι μόνος; Ψάχνεις; Αν είσαι και αγρότης μπορεί αυτή η χρονιά να είναι η τυχερή σου. Μιλάμε βέβαια για την τηλεοπτική χρονιά, που δείχνει ιδιαίτερη αδυναμία στα αρκαδικά τοπία, κυρίως όταν συνδυάζονται με αγνά αγόρια της υπαίθρου προσηλωμένα στη φύση. Και όπου φύση βλέπε ειλικρίνεια, αφοσίωση, αγάπη και φροντίδα.

Καημένη κοπέλα της πόλης. Ξέρω τι σκέφτεσαι όταν γυρνάς απ’ τα μπαρ και τα ξενύχτια. Βλέπω την απογοήτευση στα κουρασμένα σου μάτια, μετά από μία ακόμα συφοριασμένη προσπάθεια να συναντήσεις τον πρίγκιπα για να τον κάνεις οικογενειάρχη. Σε νιώθω. Διαβάζω τη σκέψη σου: οι άντρες είναι γουρούνια. Καλά το πας. Κράτα στο μυαλό σου τα γουρούνια. Αλλά τα άλλα, τ αληθινά. Που είναι ροζ, σαν τα όνειρά σου.

Μέχρι πρότινος έψαχνες κάποιον με λεφτά να φαν κι οι κότες. Τώρα τι να τα κάνεις; Αφού σου προσφέρεται ολόκληρο κοτέτσι. Άκου τη λαμπερή παρουσιάστρια-προξενήτρα των αγρών. Εκείνη ξέρει. Έχει χορτάσει την ψευτιά του φανταχτερού κόσμου της τηλεόρασης. Μόνο που πρόλαβε να παντρευτεί τραγουδιστή. Είναι η γλυκιά φίλη που θα ήθελες να έχεις. Λέει ότι «ξεκίνησε ένα ταξίδι σε ολόκληρητην Ελλάδα για να συναντήσει ευαίσθητους, γοητευτικούς, ειλικρινείς άντρες που ζουν και εργάζονται στην ύπαιθρο». Το ‘κανε για σένα καλή μου.

Και τι όμορφα που η κοινωνική προσφορά συναντά το ντοκιμαντέρ. Θάλασσες, βουνά, λιβάδια και ζωντανά να μουγκανίζουν στις στάνες και στα κατσάβραχα. Πλάνα που πλημμυρίζουν ηρεμία και κοπριά. Εκεί που ο χωματόδρομος καταργεί τη γόβα και η φύση νικάει την προσποίηση.

Μην γκρινιάζεις. Εντάξει, είδες κι έπαθες να μάθεις ποιοι είναι οι «μετροσέξουαλ» και να συνηθίσεις να σ’ αρέσουν. Να τα ξεχάσεις όλα. Ούτως ή άλλως προκοπή δεν θα βλεπες από δαύτους. Τώρα προσανατολίσου στον «ρετροσέξουαλ». Ώρα να λατρέψεις την αδιάκριτη γοητεία του.

Και πρόσεχε μη σου ξεφύγει κάνα τσαλίμι απ’ αυτά τα πρόστυχα της πόλης. Εδώ είναι αλλιώς. Θα είσαι σεμνή και μαζεμένη. Και γλυκιά σαν την παρουσιάστρια. Έτσι μπράβο, να χαμογελάς. Όχι με νόημα ντε, χωρίς. Κι οι αμαρτίες του παρελθόντος να μείνουν μεταξύ μας. Και μη δίνεις δικαιώματα να λένε.

Εσύ κοπελιά που βγάζεις γλώσσα και μου λες για το χωριό σου. Μα δεν έχεις καταλάβει; Η τηλεοπτική ύπαιθρος ουδεμία σχέση έχει με την πραγματικότητα. Σα να βαφτίζω θάλασσα τη γυάλα του ψαριού μου.

Ασκήσεις αυτοπεποίθησης

2009-12-05T06:52:00.000-08:00

Βλέπω συχνά εφιάλτες.

Να ναι επειδή ποτέ δεν κατάφερα να κόψω το βραδινό φαγητό, πάγια συμβουλή των απανταχού διαιτολόγων; Να ναι οι σειρές του Κοκκινόπουλου που επιμένουν να βάφουν με αίμα το νυσταγμένο μου εγκέφαλο;

Χθες βράδυ είδα κάτι πολύ τρομακτικό. Ήταν η κυρία Τατιάνα (η Στεφανίδου ντε), άβαφη και αχτένιστη, και με κυνηγούσε με μια ένεση αυτοπεποίθησης στο χέρι. Και μετά ξύπνησα και είχα πολλές ενοχές γιατί η κυρία Τατιάνα είναι πολύ καλή κυρία και μας αγαπάει. Κι αν φορούσε και μια βάση μέικ-απ, τι λυσσάτε γλωσσούδες μεσημεριανούδες; Σημασία είχε το μήνυμα που πέρασε, το μάθημα ζωής, το σεμινάριο ψυχολογίας, και μάλιστα τσάμπα.

Πόσο μου έλειψαν εκείνες οι εκπομπές-συνεδρίες, τα σοφά λόγια ψυχολόγων, ψυχοθεραπευτών, παιδοψυχολόγων και οικογενειακών συμβούλων, που έκαναν τις καλογυρισμένες βλεφαρίδες της Δρούζα και της Θρασκιά να τρεμοπαίζουν με προσήλωση.

Πώς αλλάζουν οι καιροί και οι ανάγκες των ανθρώπων μέσα σε μια τηλεοπτική σεζόν. Πέρσι μας αντιπροσώπευαν αυτοί που τηλεφωνούσαν στα πάνελ και μιλούσαν για τα πολύπλοκα οικογενειακά, ερωτικά και λοιπά προβλήματά τους. Και ζητούσαν λύση. Ή μάλλον μόστραραντην ανεκδιήγητη συμπεριφορά τους, τις πιο απάνθρωπες σκέψεις που θα ‘καναν και τον πιο αναίσθητο άνθρωπο να ντρέπεται να τις παραδεχτεί ακόμα και στον εαυτό του. Και ζητούσαν και τα ρέστα. Κατέθεταν υπερήφανα το θράσος τους απαιτώντας δικαίωση και ενθάρρυνση από τους παρουσιαστές, τους «επιστημονικούς συνεργάτες» και μερικούς τραγουδιστές που διαφημίζονταν κουνώντας απαξιωτικά το κεφάλι τους.

Και ξάφνου, μέσα σε λίγους μήνες πάψαμε να είμαστε τέρατα εγωισμού που χρειαζόμαστε έναν ειδικό για να φρενάρει τα ζωώδη μας ένστικτα και να μας πείσει ότι πρέπει να σκεφτόμαστε και τους άλλους. Τώρα πρέπει κάποιος να μας πείσει να σκεφτούμε επιτέλους τον εαυτό μας, να αποτινάξουμε τις ανασφάλειες που μας μπλοκάρουν. Πέρσι ήμαστε Χάνιμπαλ Λέκτερ, φέτος ταπεινά χαμομηλάκια, Ματίνες Μανταρινάκη. Εκείνος ο καημενούλης Μήτσος που έκανε ασκήσεις θάρρους, πριν ακόμα ο Λαζόπουλος εξελιχθεί σε καθοδηγητή του αλαλάζοντος πλήθους.

«Ψηλά το κεφάλι» τσιρίζει η παρουσιάστρια στην έντρομη κοπέλα. «Πάμε να περπατήσουμε μαζί. Όχι έτσι… Με αέρα. Μην καμπουριάζεις» Και μόνο το ύφος της θα με έκανε σκουπίδι. Αλλά είναι που δεν έχω αυτοπεποίθηση.

Και τι είναι η αυτοπεποίθηση; Μην έχει να κάνει με τις πιο βαθιές σου σκέψεις, με τους ανθρώπους που έχεις δίπλα σου, με τους φόβους σου, με τις μέρες σου, τις νύχτες σου και με το πώς έμαθες να ερωτεύεσαι; Όχι βέβαια καλέ μου τηλεθεατή. Η αυτοπεποίθηση έχει το λαμπερό πρόσωπο της παρουσιάστριας που δε διστάζει να σου δείξει τα υπέροχα μάτια της χωρίς μάσκαρα. Είπαμε, μην απορείς που δεν έχει ίχνος μαύρου κύκλου, τώρα γίνεσαι κακός και φτηνός, κι όλα αυτά επειδή είσαι ανασφαλής. Αλλά μέχρι το τέλος της σεζόν θα σου διορθώσουν τα πάντα. Καινούργιος άνθρωπος πια, πιστεύοντας στον εαυτό σου θα λυγίζεις και κουτάλια.

Θεραπεία με αγάπη

2009-12-05T06:42:00.000-08:00

«Μα είχες ήδη ένα ολόιδιο!» Ήταν το πιο ανόητο σχόλιο που μπορούσες να κάνεις στη φίλη σου που μόλις επέστρεψε από τα μαγαζιά και σου αποκάλυψε περιχαρής το περιεχόμενο μιας από τις τσάντες που κουβαλούσε. Ναι έχει ένα παρόμοιο ζευγάρι παπούτσια. Όχι ολόιδιο. Εντάξει μοιάζει αρκετά. Ίσως να μην το έχει φορέσει και ποτέ. Όμως είσαι πολύ μακριά από την ουσία του θέματος.

Το καινούργιο ζευγάρι είναι το υποκατάστατο. Και δεν εννοώ του παλιού. Κοίτα τις σακούλες. Όχι στα χέρια της. Στα μάτια της. Υποφέρει. Κάθε πακέτο αντιστοιχεί σ’ ένα χιλιοστό αληθινού χαμόγελου.

Θα μου πεις βέβαια, τόσος λόγος έχει γίνει για το shopping therapy και την κατάθλιψη που κρύβεται πίσω από αυτό, που αντί για τις μικρές καραμέλες δίπλα στις ταμιακές μηχανές θα ‘πρεπε να βάζουν καλαθάκια με πρόζακ. Και μόλις θα έχεις ξεστομίσει μια καλή ιδέα.

«Αγάπησε τον εαυτό σου». Να μια ατάκα που φοριέται σε κάθε περίπτωση που φαίνεται να μην είναι ιδανική (δηλαδή σε κάθε περίπτωση σκέτο). Μια συμβουλή που κολλάει παντού: σ’ έναν ήπιο εκνευρισμό, σ’ έναν αναστεναγμό, αλλά και στα πρόθυρα της ψυχικής κατάρρευσης.

Από κάπου θα ξεφυτρώνει ο αυτόκλητος ψυχολόγος με την κλισεδιάρικη συνταγή. «Αγάπησε τον εαυτό σου». Και πλήθος ακόμα παροτρύνσεων που καταλήγουν στον «εαυτό σου», να τον φροντίσεις, να τον εκτιμήσεις, να πιστέψεις σ’ αυτόν, να του δώσεις ευκαιρίες, χαρές, συγγνώμες.

Και θα ρωτήσεις τώρα: τι σχέση έχει ο εαυτός-κατοικίδιο με την εξόρμηση σε οτιδήποτε έχει βιτρίνα και καρτελάκια με αριθμούς (η ορμή μεγεθύνεται εντυπωσιακά όταν στα καρτελάκια υπάρχει και δεύτερος αριθμός, σβησμένος).

Λυπάμαι για την ερώτηση, νόμιζα ότι υπήρχε μια επικοινωνία μεταξύ μας.

Μα είναι προφανές: Ακόμα κι αν δεν έχεις καμία όρεξη για πάρτι, ο εαυτός σου, αυτό το χαϊδεμένο ζωύφιο, θέλει να πας να του αγοράσεις καπελάκι-χωνάκι. Θα τον κάνεις να νιώσει καλά θες δε θες. Δεν μπορείς να σκεφτείς τον τρόπο; Μα είναι απλό. Στην είσοδο θα βρεις έναν κατάλογο με αυτά που κάνουν ευτυχισμένο έναν άντρα και τ’ άλλα που κάνουν ευτυχισμένη μια γυναίκα (για τα παιδιά υπάρχουν οι παιδικές χαρές- το λέει κι η λέξη). Ξέρω, έχεις και πιο προσωπικές ανάγκες, αλλά επειδή είσαι αρκετά μπερδεμένος, βολέψου προς το παρόν με την έτοιμη λίστα.

Λοιπόν, μισό να σε βοηθήσω. Αν είσαι γυναίκα είναι πιο εύκολο. Ρούχα, παπούτσια, καλλυντικά, κοσμήματα, αξεσουάρ. Ψάξε λοιπόν στα περιεχόμενα όπου λέει «θεά».
Οι άντρες επικεντρωθείτε στην κατηγορία «δύναμη». Το νου σας, η μισή ευτυχία είναι το αυτοκίνητο (οποιοδήποτε πρόσθετο μεταφορικό μέσο δίνει χαρούμενους πόντους). Από κει και πέρα συμπληρώνετε με οποιοδήποτε ηλεκτρονικό μαραφέτι επιτάσσουν οι καιροί.

Ακολουθώντας λοιπόν το δικό μας κατάλογο εξασφαλίζεις το βλέμμα που θες από τους άλλους λαμπερούς εαυτούς (που επίσης αγαπιούνται από τον ιδιοκτήτη τους). Και μέσα σε αυτά τα βλέμματα των άλλων, τα θαμπωμένα, θα βρεις κάτι όλο στρασάκια -έστω ότι είναι η ευτυχία σου- κι έτσι θα θεραπευτείς (τουλάχιστον για όλη τη σεζόν και σίγουρα μέχρι να βγουν τα νέα μοντέλα).

Αδικημένες μεγαλοφυΐες

2009-12-05T04:40:00.000-08:00

Με τις αδικημένες μεγαλοφυΐες είχα πάντα ένα θέμα. Είναι ό,τι πιο εκνευριστικό και συνάμα αξιολύπητο κυκλοφορεί. Βγαίνει σε διάφορες ηλικίες (από 30 έως 40 ετών οι ευπαθείς ομάδες), μεταδίδεται με την απλή κοινωνική συναναστροφή και προσβάλλει τη νοημοσύνη. Των άλλων.

Απραγματοποίητα όνειρα, ματαιωμένες ελπίδες, καταπιεσμένες επιθυμίες. Όλοι έχουμε απ αυτά και πολύ μας αρέσει να τα μασουλάμε γκρινιάζοντας. Μόνο που κάποιοι, αντί να επιδίδονται στην παραπάνω χαριτωμένη διαδικασία, πλασάρουν τα παραπάνω υλικά αλλιώς, με πιο «ευφάνταστο» τρόπο. Σα να έχουν φτιάξει έναν εαυτό από πλαστελίνη, ή μάλλον από μεγάλες προσδοκίες και «χαμένες» ευκαιρίες.

Τώρα πώς είναι δυνατόν να ονομάζονται χαμένες οι ευκαιρίες που δεν παρουσιάστηκαν ποτέ, και ίσως δεν υπήρχε και λόγος να παρουσιαστούν, είναι μεγάλη ιστορία.

Η αδικημένη μεγαλοφυΐα ξεχωρίζει καταρχάς από το βλέμμα. Το σπινθηροβόλο. Και σε βλέμμα αγελάδας να φέρνει λίγο, τους σπινθήρες του τους πετάει. Και σε μετράει από την κορφή ως τα νύχια. Απ έξω-απ έξω όμως μόνο. Ίσα για μια γνωριμία με το ακροατήριο.

Έχει άποψη για όλα. Άποψη πάγια και σταθερή. Σταθερή ακόμα κι όταν αλλάζει το θέμα της συζήτησης. Αναλύει με ζήλο οποιοδήποτε τομέα τουεπιστητού υποδηλώνοντας με κάθε τρόπο την πικρή αλήθεια: Eίναι φτιαγμένος για μεγάλα πράματα αλλά... αλλά. Ολάκερος ογκόλιθος αξιοσύνης, ταλέντου, μεγαλείου χαραμίζεται σε «υποδεέστερες» ασχολίες όταν θα μπορούσε να προσφέρει έργο υψηλών προδιαγραφών. Πού; Οπουδήποτε.

Με αξιοπρέπεια αποδέχεται τον παραγκωνισμό του. Από ποιον; Από τους σκοτεινούς κύκλους. Από τη συνωμοσία των μετρίων που κινούν τα νήματα τα μεταξωτά. Που έτσι ύπουλα τον έχουν απορρίψει, χωρίς καν να γνωρίζουν την ύπαρξή του.
Γιατί όλα κι όλα. Για να πας μπροστά πρέπει να κάνεις εκπτώσεις. Και οι μεγαλοφυΐες είναι είδη πολυτελείας. Κανείς δεν τα έxει καταφέρει «με την αξία του» γιατί κανείς απ αυτούς που έχεις για άξιους δεν έχει αξία. Όλοι «πουλημένοι», «άσχετοι», μουντζουρωμένοι με ποταπές υποχωρήσεις. Άσε που ο δικός μας «άξιος» δεν έχει «άκρες». Από πού να τον πιάσεις λοιπόν;

Κι αφού λοιπόν δεν καταδέχεται να πέσει χαμηλά, αφού αρνείται επίμονα (κι ας μην του το ζητούν) να μπει στο βρόμικο τριπάκι των δημοσίων σχέσεων, κι ας ξέρει ότι τότε θα του άνοιγαν αμέσως οι πύλες της δόξας, το μόνο που ζητάει η σεμνή μεγαλοφυΐα είναι η αναγνώρισή του από εσένα ασήμαντε ακροατή του. Υποκλίσου, παραδέξου το λαμπερό του πνεύμα, πες του δυο τρεις φορές πόσο δίκιο έχει. Όχι με δικά σου λόγια όμως. Με τα δικά του. Γιατί αλλιώς παίζει να μην το καταλάβει.

Αφηρημένα

2009-12-05T04:36:00.000-08:00

Όσο συμπαθώ τους αφηρημένους ανθρώπους τόσο μ εκνευρίζουν οι αφηρημένες έννοιες. Σα να ρχονται ακάλεστες στις κουβέντες μας, με το ύφος τους το μπλαζέ, το ξινό χαμόγελο, κρύβοντας κάτω από την ακαδημιακή κελεμπία τους μια κορδέλα καλλιστείων.

Δεν τις θέλω, στο χω πει, να κάνουμε ότι λείπουμε. Είναι μάλιστα μερικές που έχουν πάρει και τίτλο, και μετά τη στέψη έγιναν μαϊντανοί στις συζητήσεις και στις συνειδήσεις μας.

Λέω να σου αναφέρω μερικές απ’ αυτές, τις υπερτιμημένες, ρισκάροντας να χάσω τη δική σου εκτίμηση, αν σου ήρθε ποτέ τέτοιο πράμα.

Θα ξεκινήσω με την ειλικρίνεια, που την έχω πολύ άχτι. Ύπουλη είναι αυτή και κακιά, κι ας φοράει κάτι σαν φωτοστέφανο (στέκα είναι, μη σε κομπλάρει). Ξέρει όμως να πλασάρεται δε λέω, γι αυτό και είναι πρώτο όνομα στο μαγαζί. «Α εγώ είμαι ειλικρινής, ό,τι σκέφτομαι θα το πω». Κάτσε μια στιγμή βρε άνθρωπε. Σου ζήτησα να μάθω τι έχεις στο κεφάλι σου; Ρώτησα τη γνώμη σου, ικέτευσα την κριτική σου; Από πότε έχω να επιλέξω την ειλικρίνεια ή το ψέμα; Εκείνο το ανάμεσα, η σιωπή, γιατί δεν έχει πέραση;

Ναι κάποιων οι αλήθειες με αφορούν, τις θέλω. Αλλά εκείνοι ξέρουν το σύνθημα, και ούτε σφραγίδες ειλικρίνειας χρειάζονται ούτε σημαίες ευθύτητας και ντομπροσύνης. Και ξέρουν το πότε και το πώς. Εσύ δεν υπάρχει λόγος να τοποθετηθείς. Πάρε τις σημειώσεις σου και πήγαινε σε άλλο πάνελ.

Μεγάλη επιτυχία έχει επίσης και η ηρεμία (οι φίλοι της τη φωνάζουν ησυχία). Αυτή δεν τη λες ανακατώστρα.

Ίσα ίσα. Κάθεται στ’ αυγά της μέχρι να τα λιώσει. Δεν πίνει, δεν καπνίζει, δεν βρίζει, δεν τσιρίζει. Μην μπερδεύεσαι, ζωντανή είναι. Δεν θα βρεις καλύτερη γειτόνισσα. Αρκεί να μην κάνεις φασαρία. Και να μην χρειαστείς ποτέ ζάχαρη ή βοήθεια. Πάντως δηλώνει φιλόζωη.

Συχνά της κάνει παρέα η σιγουριά. Ε δεν κάνουν και πάρτι αλλά καλά περνάνε, ήσυχα. Τις βαριέμαι όμως λίγο. Πιο πολύ συμπαθούσα την αμφιβολία. Γούστο είχε. Πριν την ψυχοθεραπεία. Ήταν ψυχαναγκαστική και λίγο τρελούλα.

Μεγάλη επιτυχία στους αφηρημένους κύκλους έχει η ευαισθησία. Την έχουν όλοι. Κι αν δεν την έχουν πάλι την έχουν. Αλλά κατά βάθος. Όχι πολύ βάθος. Λίγο να ξύσεις την επιφάνεια και ξεπροβάλλει ένας ολάκερος ευάλωτος κόσμος, έτοιμος να σου χαριστεί. Ό,τι διαφορετικό βλέπεις είναι άμυνα. Κι επίθεση να βλέπεις, άμυνα είναι.

Παραλίγο να το ξεχάσω. Υπάρχει και η ευτυχία. Ή μάλλον δεν υπάρχει. Ή τέλος πάντων ο καθένας λέει ό,τι του κατέβει κι έχει καταντήσει αηδία.

Περί υπερτιμημένων εννοιών και αξιών ήταν ο λόγος και φαντάζομαι παρατήρησες ότι τα ιερά σου και τα όσια τα έκανα γαργάρα. Είναι που θέλω να προστατεύσω την ευαίσθητη ψυχή σου μη μου αρχίσεις τις «άμυνες»; Ή μήπως είναι που θέλω την ησυχία μου;

O Διάδοχος

2009-12-05T04:29:00.000-08:00

Διαφωνώ με όλους αυτούς που θεωρούν την τηλεόραση ως μέσο φτηνής ψυχαγωγίας. Εμένα με προβληματίζει, ενίοτε βασανιστικά. Κοιτάζομαι στον καθρέφτη, συνειδητοποιώ ότι δεν είμαι και στην πρώτη νιότη. «Περνάνε τα χρόνια», σκέφτομαι και ανοίγω την τηλεόραση μπας και ξεχαστώ, να αφαιρεθώ λιγάκι (εγώ, οι ρυτίδες δεν αφαιρούνται έτσι). Και πέφτω πάνω στο σοκαριστικό συμπέρασμα: Στον κόσμο που ξεπροβάλλει μέσα από την οθόνη μου ο χρόνος δεν περνάει, πάει αντίστροφα και φτάνει ίσαμε και το Μεσαίωνα. Προφανώς είναι ένα από τα υπερφυσικά κατορθώματα του διάσημου πνευματιστή που ψάχνει διάδοχο.

Γιατί τα ριάλιτι καλύπτουν τις ανάγκες κάθε εποχής. Βρήκαμε τραγουδιστές, ηθοποιούς, παρουσιαστές, κι άλλους τραγουδιστές, χορευτές, παιδάκια-ταλέντα, μάγειρες, κακόμοιρα ταλέντα και ότι θα μπορούσε να γεμίσει μια πίστα, ένα τσίρκο ή ένα κεφάλι αφού πρώτα αδειάσει τα προβλήματά του πάνω στον καναπέ.

Φέτος χρειαζόμαστε κι άλλους τραγουδιστές, μοντέλα (που μπορεί τελικά να γίνουν τραγουδίστριες), κορίτσια για σπίτι (του αγρότη το σπίτι) και το διάδοχο του Γιούρι Γκέλλερ, που βάλθηκε να παραδώσει το μαγικό του κουτάλι σ έναν mentalist. Έτσι το λένε αυτό που ψάχνει. Υπερφυσικές δυνάμεις θέλουμε. Μάγους. Όχι για νατους κάψουμε. Για να τους αναδείξουμε.

Και πρόσεχε: Δεν μιλάμε για ταχυδακτυλουργούς. Όχι καλέ. Σιγά μη γίνεις διάδοχος του συνεργάτη του FBI ανακατεύοντας μερικά τραπουλόχαρτα. Καλά διάβασες. «Συμμετείχε σε αποστολές του FBI για εντοπισμό μανιακών δολοφόνων». Και όχι μόνο αυτό. Έχει και στη CIA στο βιογραφικό του (λες να μετράνε αυτά τα μόρια για το δημόσιο;). «Βοήθησε να στείλουν στους Ρώσους θετικές σκέψεις για τον πυρηνικό αφοπλισμό». Δεν είναι αποτυχημένο ανέκδοτο. Είναι επιτυχημένος mentalist. Κι αυτά τα πράγματα τα λέει σοβαρά. Και μάλιστα όχι στην Αννίτα Πάνια.

«Ένα ακόμα ταλέντο του είναι ο εντοπισμός πετρελαίου και πολύτιμων μετάλλων». Εγώ λέω να τον προσλάβουμε. Τι ποιον; Αυτόν δίπλα στο Φερεντίνο. Ξέρω ότι τον συμπαθείς. Τον Φερεντίνο. Εγώ όχι πια.

Πολλά θαυματουργά συμβαίνουν στη ζωντανή εκπομπή. Ολοζώντανη σου λέω, σπαρταράει, σαν έναν υποψήφιο διάδοχο που σταμάτησε για κάποια δευτερόλεπτα τους παλμούς της καρδιάς του και όλοι παγώσαμε και ο Γιούρι Γκέλλερ παραλίγο να επέμβει γιατί θέλει πνευματιστές και όχι πνεύματα. Βέβαια το κόλπο (ωχ λάθος, το μαγικό) που ψηφίστηκε ως το πιο επιτυχημένο της βραδιάς ήταν κάποιου άλλου που έσβησε με τα δάχτυλά του ένα τσιγάρο (είναι πολύ πιο εντυπωσιακό, καταλαβαίνεις).

Όλα συμβαίνουν σε μια ατμόσφαιρα πνευματισμού και μυστηρίου. Οι λαμπεροί καλεσμένοι, δύσπιστοι και ορθολογιστές στην αρχή, μένουν τελικά εντυπωσιασμένοι από τις υπερφυσικές ικανότητες, τρομαγμένοι με τα ανεξήγητα που εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια τους. Και βέβαια, το πιο ανεξήγητο που συμβαίνει σε αυτή την εκπομπή είναι που δεν επεμβαίνει το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο.

Ένα ρήμα

2009-12-05T04:25:00.000-08:00

Πολύ μ' έχει απασχολήσει κατά καιρούς η μέση φωνή του ρήματος «ψάχνω». Πρόκειται για μια από κείνες τις ιδιάζουσες περιπτώσεις λέξεων που η σημασία τους εναλλάσσεται με την πάροδο του χρόνου. Και δεν εννοώ εκείνο το χρόνο τον ευρύτερο που πατάει πάνω στο λεξιλόγιο και παίρνει για παράδειγμα τη δόξα από τον «αγαθό»- γενναίο και τον κάνει «αγαθό»- χαζούλη. Μιλώ για το χρόνο τον άλλο, τον προσωπικό, τον αμείλικτο, που δεν χαρίζεται ούτε σε αγαθούς ούτε σε πανούργους. Αλλά θαρρώ ότι σε μπέρδεψα και καθόλου δεν το ήθελα.

Το «ψάχνομαι» λοιπόν έχει μια ερμηνευτική που ξεκινάει από την εφηβεία του ανθρώπου. Τότε που –προφανώς για να μην συγχύζουν περισσότερο τον ήδη πανικόβλητο έφηβο- βαφτίζουν τα σπυριά ακμή και την τσαντίλα αμφισβήτηση. Εκεί λοιπόν, ανάμεσα σε μπάσες φωνές, ημερολόγια, τσακωμούς με ότι κινείται και τρίχες που φυτρώνουν παντού, προκύπτει και η ανάγκη για «ψαγμένες» σκέψεις, «ψαγμένες» συζητήσεις και ως εκ τούτου γίνεται Μπεστ Σέλερ το ύφος είμαι-βαρύς-και-μελαγχολικός-γιατί-ψάχνομαι.

Και ξάφνου αποκαθηλώνονται από τους τοίχους των δωματίων τα ποπ είδωλα και τα (ημι)διάσημα γκομενάκια κι έρχονται και σου θρονιάζονται κάτι μαυροφορεμένοι στενάχωροι τουεναλλακτικού ή τίποτα άρτι ανακαλυφθείσες σκοτεινές παλιατζούρες. Και στα μπλουζάκια το χρώμα απαγορεύεται, μόνο κάτι στάμπες με θανατερές φιγούρες ή οποιαδήποτε αγγλόφωνη εξυπνάδα περιλαμβάνει τη λέξη «fuck». Πρόεδρος του σχολείου εκλέγεται εκείνος με τα βρόμικα μαλλιά που γρατσουνάει μια κιθάρα και μπορεί να κάνουμε τις «εκδηλώσεις» μας στα σκυλάδικα αλλά κατά βάθος τα σνομπάρουμε, άλλο που είμαστε μέσα σ’ όλα. Η συγκεκριμένη στιλιστική και τύπου πνευματική ερμηνεία του «ψάχνομαι» ενδέχεται να διατηρηθεί και στη μετ-εφηβεία, σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα παραμένει και στα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης (πρόκειται για εκείνη την κατηγορία ανθρώπων που συχνά φορτώνονται ένα ψυχολογικό κατασκεύασμα με τον ευφάνταστο τίτλο «σύνδρομο του Πίτερ Παν»).

Ακολουθεί μια ερμηνεία που η χρονική της διάρκεια ποικίλλει από άτομο σε άτομο και έχει να κάνει με τον επαγγελματικό προσανατολισμό, αρχικά σ’ ένα επίπεδο λιγότερο ρεαλιστικό και συγκροτημένο από τον παραπάνω όρο. Για την ακρίβεια, εδώ «ψάχνομαι» πάει να πει ότι στύβω το μυαλό μου να σκεφτώ οποιοδήποτε ταλέντο θα μπορούσα να μετατρέψω σε δουλειά, χωρίς όμως να λάβω υπόψη μου ότι για να το βρω πρέπει να το διαθέτω. Εφόσον λοιπόν εξαντλήσω τη δυνατότητα να επιδοθώ σε οτιδήποτε καλλιτεχνικό ή εν γένει δημιουργικό, τελικά προσγειώνομαι στον πραγματικό κόσμο όπου οι ευκαιρίες δεν είναι ποτέ χρυσές ενώ τα βιογραφικά είναι πάντα ελλιπή.

Πάμε τώρα στο επόμενο στάδιο. Αφού λοιπόν έχω καταλήξει πάνω-κάτω σ έναν εαυτό που δεν πολυσυμπαθώ (μα κι αυτές οι φωτογραφίες ταυτότητας να βγαίνουν πάντα χάλια), αφού έχω βρει κάτι να απαντώ στην ερώτηση «με τι ασχολείσαι», κάπου να λέω ότι μένω (αποκρύπτοντας όμως ότι κάθε φορά που με βλέπει η δόλια η μάνα μου πάνω από το κεφάλι της σχηματίζεται ένα συννεφάκι σε σχήμα τάπερ), τότε δοκιμάζω ν’ αλλάξω κατηγορία και να περάσω στην ενότητα «σχέσεις». Μετρώ τους ναυαγισμένους έρωτες που με γέμισαν δυσπιστία και λούτρινα ζωάκια, μετρώ και κάτι άλλους ανέκδοτους, μένουν και κάμποσα επιπόλαια που δε μετράνε. Κι η Χαρούλα να με τσιγκλάει «οι φίλοι μου όλοι εδώ και χρόνια ζευγάρια γίναν» και «δεν τους αντέχω ζευγαρωμένους κι εγώ να μην έχω». Σα δεν ντρέπεται κι η Χαρούλα, μεγάλη γυναίκα. Κι εκεί σκάει πάλι το «ψάχνομαι». Με άλλη αμφίεση αυτή φορά. Με κοστούμι καλοσιδερωμένο και του λέω «τι ντύθηκες;» και λέει «ισορροπία». Μόνο που ξέρεις κάτι; Το «ψάχνομαι» δεν το χώνεψα ποτέ, καμία απ’ τις στολές του. Και την ισορροπία του δεν τη θέλω, έχω κάμποση. Δεν θα αρκούσε βέβαια σε ακροβάτη, αλλά για σερβιτόρο φτάνει και περισσεύει.

Ευχαριστώ, δε θα πάρω.

2009-12-05T04:20:00.000-08:00

Θυμάστε τα παλιά τα χρόνια που όταν κάποιος γιόρταζε ορμάγαμε όλοι στα σοκολατάκια; Δεν είναι πολύ κομψό αλλά παραδεχτείτε το. Ήμαστε αθώοι τότε. Δεν είχαμε ιδέα για την καλοστημένη διατροφική συνωμοσία που διαρκώς κερδίζει έδαφος. Τώρα πια σε αυτές τις εορταστικές περιστάσεις υπάρχει πάντα ένα αξιοσημείωτο ποσοστό που κοιτάζει θλιμμένα τα ενοχοποιημένα κεράσματα. Κάνεις δίαιτα; Όχι, απλώς προσέχω. Τι προσέχεις αγάπη μου; Τη γραμμή σου; Αφού είσαι μια λεπτή γραμμούλα. Και δεν είναι μόνο αυτό. Υπάρχει κι ένα άλλο, επίσης σημαντικό ποσοστό της ομήγυρης. Είναι τα πρόσωπα στα οποία διακρίνεται η απελπισία αμέσως μετά την απερίσκεπτη αποδοχή της προσφοράς, και κοιτάζουν με δέος και ίχνη φθόνου τους γενναίους που απείχαν.

Πάντα υπήρχαν άνθρωποι που έκαναν δίαιτα. Κάποιοι για ένα χρονικό διάστημα, κάποιοι άλλοι για πάντα. Κανείς δεν αρνήθηκε ότι το σωστό σωματικό βάρος είναι θέμα υγείας, ενίοτε και αισθητικής. Αλλά δεν αντέχω άλλο να ξεφυτρώνουν από παντού διαιτολόγοι, διατροφολόγοι και ένα σωρό λόγοι που δεν πρέπει να τρώμε κόκκινο κρέας (δεν εννοούν μόνο το κοκκινιστό, κι εγώ έτσι νόμιζα τα δύο πρώτα χρόνια και θεωρούσα ότι είχα καθαρίσει κόβοντας το ροσμπίφ).

Μαςείπαν να περιορίσουμε τη ζάχαρη και να προτιμήσουμε τα υποκατάστατα σε –ίνη, αυτά που μοιάζουν με σκόνη πλυντηρίου. Μετά μας είπαν ότι είναι επικίνδυνα για την υγεία, μετά ότι τελικά δεν είναι, μετά ότι ίσως είναι, και, αν δεν έχω χάσει κάποιο επεισόδιο, τώρα είναι πάλι εντάξει.

Το βούτυρο κάνει τρομερή ζημιά, ε πια το έχουμε εμπεδώσει. Για ζυμαρικά μην το συζητάς, τι να τον κάνεις τον υδατάνθρακα, λίπος θα γίνει. Γλυκά, παγωτά ξέχνα τα, εννοείται. Τι αλκοόλ, ούτε που να το σκέφτεσαι. Κακές θερμίδες, α πα πα. Άντε να σ’ αφήσω ένα ποτήρι κόκκινο κρασί μια στις τόσες, κάνει καλό στην καρδιά. Κόκκινο είπαμε.

Φαντάζομαι ξέρεις ότι αν δεν φας πρωινό καταστράφηκες. Δημητριακά βέβαια. Ακατέργαστα όμως, μην πας και πάρεις αυτά που είναι σαν μπισκοτάκια. Που νόμιζες ότι θα μου ξεφύγεις. Βρώμη μέσα σε γάλα. Κι ας γίνεται λάσπη.
Εννοείται πως ότι βγαίνει σε ολική άλεση το προτιμάς. Τι σε νοιάζει πώς γίνεται η ολική άλεση; Είναι καλό πράγμα σου λέω. Όπως επίσης τα φρούτα και τα λαχανικά. Και από ζωντανά μόνο ότι έχει φτερά (κι ας μην πετάει). Και ότι κολυμπάει.

Τα τηγανητά κομμένα. Εδώ δεν επιτρέπω καμία παρασπονδία. Η τηγανητή πατάτα είναι εχθρός μας. Έχεις άλλωστε τόσες πολλές χρωματιστές επιλογές για να συνοδεύσεις τη γαλοπούλα σου. Τεράστια γκάμα. Στον ατμό.

Παραλίγο να ξεχάσω τα ω3 λιπαρά οξέα. Χωρίς αυτά δεν πας πουθενά. Μη φοβάσαι που λέει λιπαρά, τα θέλουμε. Σε κάτι ψάρια θα τα βρεις αυτά. Αλλά άκουσα ότι τώρα τελευταία τα έβαλαν και σε σαλάμι.

Την επόμενη φορά λοιπόν που θα σου προσφέρουν ζαχαρωμένους πειρασμούς μην ενδώσεις. Χαμογέλα (μη δείξεις ότι υποφέρεις) και πες ότι κάνεις διατροφή. Άκου που σου λέω. Μετράει. Και να θυμάσαι ότι εκτός από το φαγητό υπάρχουν κι άλλες απολαύσεις στη ζωή. Θα βρούμε τρόπο να τις αποφύγουμε.

Εθνική Επέτειος

2009-12-05T04:13:00.000-08:00

Πάει, πέρασε κι αυτή η εθνική γιορτή. Μαζέψτε τα σημαιάκια από τα μπαλκόνια σας μέχρι την επόμενη. Καλέ δε χρειάζεται να περιμένετε μέχρι του χρόνου, έχουμε δύο. Ναι είναι αυτές οι δύο γιορτές που μπερδεύει η αστοιχείωτη μαθητιώσα νεολαία.

Δεν έχετε δει εκείνο το ευφάνταστο ρεπορτάζ που επαναλαμβάνεται κάθε 28 του Οκτώβρη; Στέλνουν ένα δόλιο άνθρωπο χωρίς πρόσωπο αλλά με μικρόφωνο σε σχολεία και παρελάσεις να ρωτάει «τι γιορτάζουμε σήμερα». Για μεγαλύτερη επιτυχία μπορεί να πάει και στις καφετέριες κοντά σε σχολεία. Γιατί όσο να ‘ναι, με τον καφέ ανά χείρας «γράφει» αλλιώς το θέμα. Κατά φοβερή σύμπτωση ένα τεράστιο ποσοστό των νεαρών ερωτηθέντων απαντάει κάτι ασυνάρτητο και ασύντακτο που περιλαμβάνει τη λέξη «Τούρκοι». Πάντα σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, το λεγόμενο ποδοσφαιρικό: «νικήσαμε», «επαναστατήσαμε», «πολεμήσαμε».

Και αφού ολοκληρωθεί το πρωτότυπο βίντεο, κορυφώνεται η ηδονή του μορφωμένου παρουσιαστή, ο οποίος φοράει το πιο απαξιωτικό του βλέμμα-τς-τς και περνάει αγέρωχος στο επόμενο θέμα που είναι το μήκος της φούστας στις παρελάσεις. Κι επειδή είσαι έξυπνος τηλεθεατής καταλαβαίνεις ότι ουσιαστικά έχουμε μείνει στο ίδιο θέμα-τς-τς.Θα σου τα πει καλύτερα ο παπάς που θα έχουμε σε λίγο στο πάνελ μας.

Το βίντεο με τους ουρανοκατέβατους πιτσιρικάδες δεν καταδεικνύει μόνο την αμάθεια και την αμορφωσιά της νεολαίας, γιατί τότε θα αρκούσε να βγούμε στους δρόμους με τις καρτέλες του τρίβιαλ περσούτ. Και δεν καταγγέλλει μόνο το προβληματικό εκπαιδευτικό σύστημα, γιατί τότε θα αρκούσε να ρίξουμε μια ματιά στα σχολικά κτίρια και στα βιβλία. Η εθνική επέτειος δεν είναι ένα τυχαίο τεστ.

Τα παιδιά της Ελλάδος (παιδιά) δεν γνωρίζουν την ιστορία μας (κρατάμε πάντα τον ποδοσφαιρικό πληθυντικό). Αδιαφορούν για την κληρονομιά μας. Απομακρύνονται από τα ιδεώδη μας. Και τι ταιριάζει γάντι με τις αξίες και τις παραδόσεις; Το βρήκες. Το ήθος, η ευπρέπεια. Κοίτα την κοπελιά που παρελαύνει με το φουστάκι και τους κοθόρνους. Μωρέ σα δεν ντρέπεται. Τίποτα δε σέβεται. Ρίξε και κάνα δυο βουλευτές να τσιρίζουν παιάνες (ξέρεις εσύ). Και μην ξεχάσεις να στείλεις κάμερα στα σχολεία με τους αλλοδαπούς σημαιοφόρους.

Κάθε χρόνο η ίδια ιστορία. Και το ίδιο συμπέρασμα. Πού πάμε χωρίς εθνική συνείδηση; Να σας πω όμως κάτι κύριε με το μικρόφωνο; Τα τελευταία χρόνια το μάθημά σας πιάνει τόπο. Στην επόμενη εθνική γιορτή να μην πάτε για ρεπορτάζ στα σχολεία αλλά σε άλλα στέκια. Εκεί θα βρείτε νέους να ξεχειλίζουν από υποτιθέμενο «πατριωτισμό». Αυτόν που με τρομάζει.